Thịnh Ðường _ Mạnh Hạo Nhiên

[Ngao_0p]

Mạnh Hạo Nhiên
689 _ 740

Tên là Hạo , tự là Hạo Nhiên . Người huyện Tương Dương ( tỉnh Hồ Bắc ). Thiếu thời, ở ẩn tại núi Lộc Môn , phía đông nam thành Tương Dương . Lý Bạch có đến thăm ông tại đây . Năm 40 tuổi , ông đến kinh sư , thường làm thơ tại nhà Thái học , được nhiều người thán phục ; kết bạn với Trương Cửu Linh và Vương Duy . Ðường Minh Hoàng tình cờ gặp ông tại nhà Vương Duy , tỏ ý bất bình khi nghe ông đọc đến câu : “ Bất tài minh chủ khí “ trong bài thơ “ Tuế mộ qui Nam sơn “. Khi Trương Cửu Linh làm thứ sử tại Kinh Châu , có mời ông đến giúp việc . Nể thịnh tình của bạn , ông nhận lời , nhưng sau một thời gian ngắn , lại từ chức . Trong lúc tuổi già , ông kết giao rất thân với Vương Xương Linh , khi nhà thơ này đến chơi ở thành Tương Dương .

[Ngao_0p]

Tuế Mộ Qui Nam Sơn


Bác khuyết hưu thướng thư ,
Nam sơn qui tệ lư .
Bất tài minh chủ khí ,
Ða bệnh cố nhân sơ .
Bạch phát thôi niên lão ,
Thanh dương bức tuế trừ .
Vĩnh hoài sầu bất mị ,
Tùng nguyệt dạ song hư .

Mạnh Hạo Nhiên


Dịch nghĩa :
Lúc Cuối Năm , Về Núi Nam Sơn

Ta không nên dâng thư lên kinh đô , mà hãy về với căn nhà nát ở núi Nam sơn . Vì mình bất tài , nên đấng minh quân quên bỏ , vì mình lắm bệnh , nên các bạn cũ xa lánh .
Tóc bạc thúc giục tuổi mỗi lúc một già đi . Tiết trời xuân đưa năm cũ qua đi hết . Nghĩ ngợi lâu , buồn bã không ngủ . Ánh trăng chiếu trên hàng thông bên cửa sổ vắng ban đêm .



Lúc Cuối Năm , Về Núi Nam Sơn


Thôi chẳng dâng thư lên Bắc khuyết ,
Trở về nhà nát núi Nam san .
Bởi tài kém cỏi , vua không đoái ;
Vì bệnh liên miên , bạn lánh dần .
Tóc trắng giục mau già cái tuổi ,
Tiết xuân đưa dứt hết năm tàn .
Mãi hoài tưởng nghĩ , buồn không ngủ ;
Song vắng , hàng thông đượm ánh vàng .


Bản dịch Trần Trọng San

_ Nam sơn : tức Chung Nam Sơn , ở phía tây nam thành Trường An .
_ Bắc khuyết : chỉ kinh đô
_ Thanh dương : tiết trời xuân .

[Ngao_0p]

Xuân Hiểu


Xuân miên bất giác hiểu ,
Xứ xứ văn đề điểu .
Dạ lai phong vũ thanh
Hoa lạc tri đa thiểu .

Mạnh Hạo Nhiên


Dịch nghĩa :
Sáng xuân
Say sưa trong giấc ngủ xuân , không biết trời đã sáng . Khắp mọi nơi đều vang lên tiếng chim hót . Trong đêm có tiếng gió mưa : không biết có bao nhiêu hoa rụng .

Sáng Xuân


Giấc xuân không biết sáng ,
Ðây đó tiếng chim ca .
Ðêm đến trời mưa gió ,
Làm rơi mấy đóa hoa .

Bản dịch Trần Trọng San

Giấc xuân, sáng chẳng biết ;
Khắp nơi chim ríu rít ;
Đêm nghe tiếng gió mưa ;
Hoa rụng nhiều hay ít ?

Bản dịch:Tương Như

[Ngao_0p]

Túc Kiến Ðức Giang

Di chu bạc yên chử ,
Nhật mộ khách sầu tân .
Dã khoáng thiên đê thụ ,
Giang thanh nguyệt cận nhân .

Mạnh Hạo Nhiên


Dịch nghĩa :
Ở Lại Ðêm Bên Sông Kiến Ðức

Dời thuyền đến đậu bên bến sông đầy khói ; lúc chiều tối , nổi buồn của khách vừa mới khơi lên . Ðồng rộng bao la , trời dường như kề sát xuống hàng cây ; mặt sông trong vắt , trăng đến gần người .


Ở Lại Ðêm Bên Sông Kiến Ðức


Dời thuyền đến đậu bên bờ khói ,
Sầu khách vừa dâng lúc tối trời .
Ðồng ruộng cây đem trời xuống thấp ;
Sông trong , trăng sáng đến gần người .

Bản dịch Trần Trọng San

[Tieu Dieu Khach]

Yến Mai Đạo Sĩ Sơn Phòng

Lâm ngọa sầu xuân tận
Khiên duy lãm vật hoa.
Hốt phùng thanh điểu sử
Yêu nhập Xích Tùng gia...

Yến Mai Đạo Sĩ Sơn Phòng

Lâm cư buồn nỗi xuân qua,
Vén màn ngắm cảnh đậm đà trước hiên.
Chim xanh chợt thấy đem tin,
Mời vào nhà ở của tiên Xích tùng...

Khuyết Danh

[mickey]

Nhân sự hữu đại tạ
Vãng lai thành cổ kim
Giang sơn lưu thắng tích
Ngã bối phục đăng lâm
Thủy lạc ngư lương thiển
Thiên hàn Mộng trạch thâm
Dương công bỉ thượng tại
Độc bãi lệ triêm khâm

Dịch Thơ
Cùng mấy người lên núi Hiện

Việc đời thấm thoát đổi thay,
Tới lui qua lại, xưa nay là nền.
Núi sông, thắng tích, giữ nguyên,
Chúng ta nay được đi lên xem tường.
Nước lui bờ cá ngổn ngang,
Lạnh trời, đầm Mộng coi dường như sâu.
Dương công bia nọ bấy lâu,
Đọc xong, nước mắt chảy dào thấm khăn.

Bản dịch: Trần Trọng Kim

[mickey]

Bát nguyệt hồ thủy bình
Hàm hư hỗ thái thanh
Khí chưng Vân mộng trạch
Ba hám Nhạc dương thành
Dục tế vô chu tiếp
Đoan cư sỉ thánh minh
Tọa quan tùy điếu giả
Đồ ngư tiễn hữu tình

Dịch Thơ
Đến Hồ Động Đình

Mặt hồ tháng tám phẳng bằng,
Nước trời hỗn hợp một vùng trong xanh.
Khí đầm Vân mộng vây quanh,
Trồng trềnh sóng lượn lay thành Nhạc Dương.
Muốn qua thuyền vắng nghẹn đường,
Ở dưng thời trị, thẹn thuồng mày râu.
Ngồi nhìn những kẻ buông câu
Luống công mong cá, có màu gì đâu.

Bản dịch: Trần Trọng Kim

[mickey]

Cố nhân cụ kê thử
Yêu ngã chí điền gia
Lục thụ thôn biên hợp
Thanh sơn quách ngoại tà
Khai hiên diện trường phố
Bả tửu thoại tang ma
Đãi đáo trùng dương nhật
Hoàn lai tựu cúc hoa.

Dịch Nghĩa
Người bạn cũ bày biện cơm gà, mời ta đến chơi nhà ở nơi vườn ruộng. Đám cây xanh mọc thành cụm ở quanh làng, ngọn núi xanh nghiêng nghiêng bên ngoài thành quách. Ra ngoài hiên đối diện với vườn rau quả, nâng chén rượu nói toàn những chuyện trồng dâu trồng gai. (Hẹn nhau) đến ngày trùng dương sẽ trở lại nơi này để chơi hoa cúc.

Dịch Thơ
Qua trại của bạn cũ

Bạn dọn cơm gà sẵn
Mời ta ghé trại chơi
Bên làng cây biếc đứng
Ngoài quách núi xanh soi
Rau quả kề hiên mở
Dâu gai giục chén vơi
Trùng dương ta hẹn nữa
Về thưởng cúc hoa thôi.

Bản dịch của Lãng Xẹt Tử

[mickey]

Ngũ canh chung lậu dục tương thôi
Tứ khí thôi thiên vãng phục hồi
Trướng lý tàn đăng tài khứ diệm
Lô trung hương khí tận thành hôi
Tiệm khan xuân bức phù dung chẩm
Đốn giác hàn tiêu trúc diệp bôi
Thủ tuế gia gia ưng vi ngoạ
Tương tư ná đắc mộng hồn lai.



Dịch Nghĩa
Tiếng chuông giờ năm canh giục giã nhau
Bốn mùa thay đổi nhau qua rồi trở lại
Đèn tàn trong trướng vừa nhạt nhoà ngọn lửa
Hương thơm trong lò thành tro hết cả
Dần thấy vẻ xuân thấm vào gối sen
Chợt cảm thấy cái lạnh tan trong chén rượu trúc diệp
Nhà nào cũng giữ năm lại nên chưa ngủ
Dù nhớ nhau mà hồn mộng khó đến gần được



Dịch Thơ
Nỗi nhớ đêm giao thừa

Canh năm giục giã tiếng chuông xa
Bốn mùa liên tiếp gõ cửa nhà
Bên trướng đèn tàn phai ngọn lửa
Trong lò tro lạnh thoảng hương qua
Gối sen xuân sắc hơi nồng thắm
Chén trúc rượu trong khí lạnh nhoà
Năm mới nhà nhà không ngủ được
Nhớ nhau hồn bướm khó bên hoa

Bất Giới dịch

[mickey]

Nghĩa công tập thiền tịch
Kết vũ y không lâm
Hộ ngoại nhất phong tú
Giai tiền chúng hác thâm
Tịch dương liên vũ túc
Không thúy lạc đình âm
Khán thủ liên hoa tĩnh
Phương tri bất nhiểm tâm

Dịch Thơ
Đề thiền phòng của Nghĩa công

Nghĩa công thiền học chuyên cần,
Làm nhà ở tận mé gần rừng sâu.
Cửa ngoài ngọn núi xanh cao,
Trước thềm thấy những hang sâu mịt mờ.
Bóng chiều chen lẫn chân mưa,
Trên sân râm bóng, chiều mờ màu không.
Xem hoa sen, thấy sạch trong,
Mới hay tâm ấy sạch bong làu làu.

Bản dịch: Trần Trọng Kim