• Nếu bằng hữu muốn bàn thảo chung vui với các cao thủ trong Cốc th́ bằng hữu cần đăng kư danh tánh (bấm vào ḍng "đăng kư danh tánh" để bắt đầu ghi tên gia nhập.

Thông báo

Collapse
No announcement yet.

B́nh Ngô Đại Cáo - [Nguyễn Trăi]

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Hoa Vo Khuyet
    started a topic B́nh Ngô Đại Cáo - [Nguyễn Trăi]

    B́nh Ngô Đại Cáo - [Nguyễn Trăi]

    Từng nghe:
    Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,
    Quân điếu phạt trước lo trừ bạo;
    Như nước đại Việt ta từ trước,
    Vốn xưng nền văn hiến đă lâu,
    Nước non bờ cỏi đă chia,
    Phong tục Bắc Nam cũng khác;
    Từ Triệu, Đinh, Lư, Trần

    bao đời xây nền độc lập;
    Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên
    mỗi bên hùng cứ một phương;
    Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau,
    Song hào kiệt thời nào cũng có.

    Cho nên:
    Lưu Cung tham công nên thất bại;
    Triệu Tiết chí lớn phải vong thân;
    Cửa Hàm tử bắt sống Toa Đô
    Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mă
    Việc xưa xem xét.
    Chứng cứ c̣n ghi.

    Vưà rồi:
    Nhân họ Hồ chính sự phiền hà
    Để trong nước ḷng dân oán hận
    Quân cuồng Minh thưà cơ gây loạn
    Bọn gian tà c̣n bán nước cầu vinh

    Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
    Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
    Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế
    Gây thù kết oán trải mấy mươi năm
    Bại nhân nghĩa nát cả đất trời.
    Nặng thuế khóa sạch không đầm núi.
    Người bị ép xuống biển ḍng lưng ṃ ngọc,
    ngán thay cá mập thuồng luồng.
    Kẻ bị đem vào núi đăi cát t́m vàng,
    khốn nỗi rừng sâu nước độc.
    Vét sản vật, bắt ḍ chim sả,
    chốn chốn lưới chăng.
    Nhiễu nhân dân, bắt bẫy hươu đen,
    nơi nơi cạm đặt.
    Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ,
    Nheo nhóc thay kẻ góa bụa khốn cùng.
    Thằng há miệng, đứa nhe răng,
    máu mỡ bấy no nê chưa chán,
    Nay xây nhà, mai đắp đất,
    chân tay nào phục dịch cho vừa ?
    Nặng nề những nổi phu phen
    Tan tác cả nghề canh cửi.
    Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,
    Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi !
    Ḷng người đều căm giận,
    Trời đất chẳng dung tha;


    Ta đây:
    Núi Lam sơn dấy nghĩa
    Chốn hoang dă nương ḿnh
    Ngẫm thù lớn há đội trời chung
    Căm giặc nước thề không cùng sống
    Đau ḷng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời
    Nếm mật nằm gai, há phải một hai sớm tối.
    Quên ăn v́ giận, sách lược thao suy xét đă tinh,
    Ngẫm trước đến nay, lẽ hưng phế đắn đo càng kỹ.
    Những trằn trọc trong cơn mộng mị,
    Chỉ băn khoăn một nỗi đồ hồi
    Vừa khi cờ nghĩa dấy lên,
    Chính lúc quân thù đang ma.nh.

    Lại ngặt v́:
    Tuấn kiệt như sao buổi sớm,
    Nhân tài như lá mùa thu,
    Việc bôn tẩu thiếu kẻ đở đần,
    Nơi duy ác hiếm người bàn bạc,
    Tấm ḷng cứu nước,
    vẫn đăm đăm muốn tiến về Đông,
    Cỗ xe cầu hiền,
    thường chăm chắm c̣n dành phía tả.

    Thế mà:
    Trông người, người càng vắng bóng,
    mịt mù như nh́n chốn bể khơi.
    Tự ta, ta phải dốc ḷng,
    vội vă hơn cứu người chết đói.
    Phần v́ giận quân thù ngang dọc,
    Phần v́ lo vận nước khó khăn,
    Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần,
    Lúc Khôi Huyện quân không một đô.i.
    Trời thử ḷng trao cho mệnh lớn
    Ta gắng trí khắc phục gian nan.


    Nhân dân bốn cỏi một nhà,
    dựng cần trúc ngọn cờ phấp phới
    Tướng sĩ một ḷng phụ tử,
    ḥa nước sông chén rượu ngọt ngào.
    Thế trận xuất kỳ, lấy yếu chống mạnh,
    Dùng quân mai phục, lấy ít địch nhiều.

    Trọn hay:
    Đem đại nghĩa để thắng hung tàn,
    Lấy chí nhân để thay cường ba.o.
    Trận Bồ Đằng sấm vang chớp giật,
    Miền Trà Lân trúc chẻ tro bay.
    Sĩ khí đă hăng
    Quân thanh càng ma.nh.
    Trần Trí, Sơn Thọ nghe hơi mà mất vía,
    Lư An, Phương Chính, nín thở cầu thoát thân.
    Thừa thắng đuổi dài, Tây Kinh quân ta chiếm lại,
    Tuyển binh tiến đánh, Đông Đô đất cũ thu về.
    Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh hôi vạn dặm
    Tụy Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm.
    Phúc tâm quân giặc: Trần Hiệp đă phải bêu đầu
    Mọt gian kẻ thù: Lư Lượng cũng đành bỏ ma.ng.
    Vương Thông gỡ thế nguy,
    mà đám lửa cháy lại càng cháy
    Mă Anh cứu trận đánh
    mà quân ta hăng lại càng hăng.
    Bó tay để đợi bại vong,
    giặc đă trí cùng lực kiệt,
    Chẳng đánh mà người chịu khuất,
    ta đây mưu phạt tâm công.

    Tưởng chúng biết lẽ ăn năn
    nên đă thay ḷng đổi dạ
    Ngờ đâu vẫn đương mưu tính
    lại c̣n chuốc tội gây oan.
    Giữ ư kiến một người,
    gieo vạ cho bao nhiêu kẻ khác,
    Tham công danh một lúc,
    để cười cho tất cả thế gian.

    Bởi thế:
    Thằng nhăi con Tuyên đức động binh không ngừng
    Đồ nhút nhát Thạnh, Thăng đem dầu chữa cháy
    Đinh mùi tháng chín,
    Liễu Thăng đem binh từ Khâu Ôn kéo lại
    Năm ấy tháng mười,
    Mộc Thạnh chia đường từ Vân Nam tiến sang.
    Ta trước đă điều binh thủ hiểm,
    chặt mũi tiên phong
    Sau lại sai tướng chẹn đường
    tuyệt nguồn lương thực
    Ngày mười tháng tám, trận Chi Lăng
    Liễu Thăng thất thế
    Ngày hai mươi, trận Mă Yên
    Liễu Thăng cụt đầu
    Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh đại bại tử vong
    Ngày hăm tám, thượng thư Lư Khánh cùng kế tự vẫn.
    Thuận đà ta đưa lưỡi dao tung phá
    Bí nước giặc quay mũi giáo đánh nhau
    Lại thêm quân bốn mặt vây thành
    Hẹn đến giữa tháng mười diệt giặc

    Sĩ tốt kén người hùng hổ
    Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh
    Gươm mài đá, đá núi cũng ṃn
    Voi uống nước, nước sông phải cạn.
    Đánh một trận, sạch không ḱnh ngạc
    Đánh hai trận tan tác chim muông.
    Cơn gió to trút sạch lá khô,
    Tổ kiến hổng sụt toang đê vỡ.
    Đô đốc Thôi Tụ lê gối dâng tờ tạ tội,
    Thượng thư Hoàng Phúc trói tay để tự xin hàng.
    Lạng Giang, Lạng Sơn, thây chất đầy đường
    Xương Giang, B́nh Than, máu trôi đỏ nước
    Ghê gớm thay ! Sắc phong vân phải đổi,
    Thảm đạm thay! Ánh nhật nguyệt phải mờ.
    Bị ta chặn ở Lê Hoa,
    quân Vân Nam nghi ngờ
    khiếp vía mà vỡ mật !
    Nghe Thăng thua ở Cần Trạm,
    quân Mộc Thạnh xéo lên nhau
    chạy để thoát thân.
    Suối Lănh Câu, máu chảy thành sông,
    nước sông nghẹn ngào tiếng khóc
    Thành đan Xá, thây chất thành núi,
    cỏ nội đầm đ́a máu đen.
    Cứu binh hai đạo tan tành, quay gót chẳng kịp,
    Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng

    Tướng giặc bị cầm tù,
    như hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng
    Thần Vũ chẳng giết hại,
    thể ḷng trời ta mở đường hiếu sinh
    Mă Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền,
    ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc,
    Vương Thông, Mă Anh, phát cho vài ngh́n cỗ ngựa,
    về đến nước mà vẫn tim đập chân run.
    Họ đă tham sống sợ chết mà ḥa hiếu thực ḷng
    Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức.
    Chẳng những mưu kế ḱ diệu
    Cũng là chưa thấy xưa nay
    Xă tắc từ đây vững bền
    Giang sơn từ đây đổi mới
    Càn khôn bĩ rồi lại thái
    Nhật nguyệt hối rồi lại minh
    Ngàn năm vết nhục nhă sạch làu
    Muôn thuở nền thái b́nh vững chắc
    Âu cũng nhờ trời đất tổ tông
    linh thiêng đă lặng thầm phù trợ;

    Than ôi !
    Một cỗ nhung y chiến thắng,
    nên công oanh liệt ngàn năm
    Bốn phương biển cả thanh b́nh,
    ban chiếu duy tân khắp chốn.

    Xa gần bá cáo,
    Ai nấy đều hay.



    Nguyễn Trăi
    Last edited by Hoa Vo Khuyet; 08-03-2002, 02:58 AM.

  • Ngao_0p
    replied
    B́nh Ngô Đại Cáo _ Nguyễn Trăi



    Cái văn : nhân nghĩa chi cử , yếu tại an dân ; điếu phạt chi sư , mạc tiên khử bạo . Duy ngă Đại Việt chi quốc , thực vi văn hiến chi bang . Sơn xuyên chi phong vực kỳ thù , Nam Bắc chi phong tục diệc dị . Tự Triệu Đinh Lư Trần chi triệu tạo ngă quốc , dữ Hán Đường Tống Nguyên nhi các đế nhất phương . Tuy cường nhược th́ hữu bất đồng , nhi hào kiệt thế vị thường phạp .
    Cố Lưu Cung tham công dĩ thủ bại , nhi Triệu Tiết hiếu đại dĩ xúc vong . Toa Đô kư cầm ư Hàm Tử quan , Ô Mă hựu ế ư Bạch Đằng hải . Kê chư văng cổ , quyết hữu minh trưng .
    Khoảnh nhân Hồ chính chi phiền hà , tri sử nhân tâm chi oán bạn . Cuồng Minh tứ khích , nhân dĩ độc ngă dân ; ngụy đảng hoài gian , cánh dĩ măi ngă quốc . Hân thương sinh ư ngược diễm , hảm xích tử ư họa khanh . Khi thiên vơng dân , quỷ kế cái thiên vạn trạng ; liên binh kết hấn , nẫm ác đăi nhị thập niên . Bại nghĩa thương nhân , kiền khôn ky hồ dục tức ; trọng khoa hậu liễm , sơn trạch mỹ hữu kiết di . Khai kim trường , tắc mạo lam chướng nhi phủ sơn đào sa ; thái minh châu , tắc xúc giao long nhi hoàn yêu thộn hảI . Nhiễu dân thiết huyền lộc chi hăm tịnh , điễn vật chức thúy cầm chi vơng la . Côn trùng thảo mộc giai bất đắc dĩ toại kỳ sinh , quan quả điên liên câu bất hoạch dĩ an kỳ sở . Tuấn sinh dân chi huyết , dĩ nhuận kiệt hiệt chi vẫn nha ; cực thổ mộc chi công , dĩ sùng công tư chi giảI vũ. Châu lư chi chinh dao trọng khốn , lư diêm chi trữ trục giai không . Quyết Đông hảI chi thủy , bất túc dĩ trạc kỳ ô ; Khánh Nam sơm chi trúc , bất túc dĩ thư kỳ ác . Thần nhân chi sở cộng phẩn , thiên địa chi sở bất dung .

    Dư phấn tích Lam Sơn , thê thân hoang dă . Niệm thế thù khởI khả cộng đái , thệ nghịch tặc nan dữ câu sinh . Thống tâm thật thủ giả thùy thập dư niên , thường đảm ngọa tân giả cái phi nhất nhật . Phát phẫn vong thực , mỗi nghiên đàm thao lược chi thư ; tức cổ nghiệm kim , tế suy cứu hưng vong chi lư . Đồ hồi chi chí , ngộ mị bất vong . Đương nghĩa kỳ sơ khởI chi th́ , chính tặc thế phương trương chi nhật .

    NạI dĩ nhân tài thu diệp , tuấn kiệt thần tinh . Bôn tẩu tiền hậu giả kư phạp kỳ nhân , mưu mô duy ác giả hựu quả kỳ trợ . Đặc dĩ cứu dân chi niệm , mỗI uất uất nhi dục đông ; cố ư đăi hiền chi xa , thường cấp cấp dĩ hư tả . Nhiên kỳ đắc nhân chi hiệu , mang nhược vọng dương ; do kỷ chi thành , thậm ư chửng nịch . Phẩn hung đồ chi vị diệt , niệm quốc bộ chi tao truân . Linh Sơn chi thực tận kiêm tuần , Khôi huyện chi chúng vô nhất lữ . Cái thiên dục khốn ngă dĩ giáng quyết nhâm , cố dư ích lệ chí dĩ tế vu nạn . Yết can vi kỳ , manh lệ chi đồ tứ tập ; đầu giao hưởng sĩ , phụ tử chi binh nhất tâm . Dĩ nhược chế cường , hoặc công nhân chi bất bị ; dĩ quả địch chúng , thường thiết phục dĩ xuất kỳ .

    Tốt năng dĩ đại nghĩa nhi thắng hung tàn , dĩ chi nhân nhi dịch cường đạo . Bồ đằng chi đ́nh khu điện xiết , Tràn Lân chi trúc phá khôi phi . Sĩ khí dĩ chi ích tăng , quân thanh dĩ chi đạI chấn . Trần Trí Sơn Thọ, văn phong nhi trĩ phách ; Lư An , Phương Chính , dả tức dĩ thâu sinh. Thừa thắng trường khu, Tây kinh kư vi ngă hữu ; tuyển phong tiến thủ , Đông Đô tận phục cựu cương . Ninh Kiều chi huyết thành xuyên ., lưu tinh vạn lư ; Tụy động chi thi tích dă , di xú thiên niên . Trần Hiệp tặc chi phúc tâm , kư kiêu kỳ thủ ; Lư Lượng tặc chi gian đố , hựu bộc quyết thi . Vương Thông lư loạn nhi phần giả ích phần , Mă anh cứu đấu nhi nộ giả ích nộ . Bỉ trí cùng nhi lực tận , thúc thủ đăi vong ; ngă mưu phạt nhi tâm công , bất chiến tự khuất . Vị bỉ tất dịch tâm như cải lự , khởi ư phục tác nghiệt dĩ tốc cô . Chấp nhất kỷ chi kiến , dĩ giá họa ư tha nhân ; tham nhất th́ chi công , dĩ di tiếu ư thiên hạ . Toại lệnh Tuyên đức chi giảo đồng , độc binh vô yếm ; nhưng mệnh Thạnh Thăng chi nhụ tướng , dĩ du cứu phần . Đinh vị cửu nguyệt , Liễu Thăng toại dẫn binh do Khâu ôn nhi tiến ; bản niên bản nguyệt , Mộc Thạnh diệt phân đồ tự Vân Nam nhi lai . Dư tiến kư tuyển binh tắc hiểm , dĩ tồi kỳ phong , dư hậu tái điều binh tiệt lộ dĩ đoạn kỳ thực . Bản nguyệt thập bát nhật , Liễu Thăng vi ngă quân sở công , kế đọa ư Chi Lăng chi dă ; bản nguyệt nhị thập nhật , Liễu Thăng vi ngă quân sở bại , thân tử ư Mă Yên chi sơn . Nhị thập ngũ nhật , Bảo Định bá Lương Minh trận hăm nhi táng khu ; nhị thập bát nhật , thượng thư Lư Khánh kế cùng nhi vẫn thủ .

    Ngă toại nghinh nhận nhi giải , bỉ tự đảo qua tương công . Kế nhi tứ diện thiêm binh dĩ bao vi , kư dĩ thập nguyệt trung tuần nhi điễn diệt . Viên tuyển tỳ hưu chi sĩ , thân mệnh trảo nha tri thần . Ẩm tượng nhi hà thủy can , ma đao nhi sơn thạch khuyết . Nhất cổ nhi ḱnh khô ngạc đoạn , tái cổ nhi điểu tán quân kinh . Quyết hội nghị ư băng đê , chấn cương phong ư cảo diệp . Đô đốc Thôi Tụ tất hàng nhi tống khoản , thượng thư Hoàng Phúc diện phược dĩ tựu cầm Cương thi tắc Lạng giang , Lạng sơn chi đồ ; chiến huyết xích Xương giang , B́nh Than chi thủy . Phong vân vị chi biến sắc , nhật nguyệt thảm dĩ vô quang .
    Kỳ Vân nam binh vi ngă quân sở ách ư Lê hoa , tự đỗng nghi hư hát nhi tiên dĩ phá đảm . Kỳ Mộc Thạnh chúng văn thăng quân đại bại ư Cần trạm , toại lận tạ bôi hội nhi cận đắc thoát thân . Lănh câu chi huyết sử phiêu , giang thủy vị chi ô yết ; Đan xá chi thi sơn tích , dă thảo vị chi ân hồng Lưỡng lộ cứu binh , kư bất tuyền chủng nhi câu bại ; các thành cùng khấu , diệc tương giải giáp dĩ xuất hàng . Tặc thủ thành cầm , bỉ kư điệu ngạ hổ khất liên chi vỹ ; thần vũ bất sát , dư diệc thể Thượng đế hiếu sinh chi tâm . Tham tướng Phương Chính , nội quan Mă Kỳ , tiên cấp hạm ngũ bách dư sưu , kư độ hải nhi do thả hồn phi phách tán . Tổng binh Vương Thông , tham chính Mă Anh , hựu cấp mă sổ thiên dư thất , dĩ hoàn quốc nhi ích tự cổ lật tâm kinh . Bỉ kư úy tử tham sinh , nhi tu hiếu hữu thành ; dư dĩ toàn quân vi thượng , nhi dục dân đắc tức .
    Phi duy kế mưu chi cực kỳ thâm viễn , cái diệc cổ kim chi sở vị kiến văn . Xă tắc dĩ chi điện an , sơn xuyên dĩ chi cải quán . Kiền khôn kư bĩ nhi phục thái , nhật nguyệt kư hối nhi phục minh . Vu dĩ khai vạn thế thái b́nh chi cơ , vu dĩ tuyết thiên cổ vô cùng chi sỉ . Thị do thiên địa tổ tông chi linh , hữu dĩ mặc tương âm hựu , nhi trí nhiên dă
    Ô hô ! Nhất nhung đại định , ngật thành vô cạnh chi công ; tứ hải vĩnh thanh , đản bố duy tân chi cáo . Bá cáo hà nhĩ , hàm sử văn tri .


    Bản phiên âm :Lệ Thần _ Trần Trọng Kim

    Leave a comment:

Working...
X