• Nếu bằng hữu muốn bàn thảo chung vui với các cao thủ trong Cốc th́ bằng hữu cần đăng kư danh tánh (bấm vào ḍng "đăng kư danh tánh" để bắt đầu ghi tên gia nhập.

Thông báo

Collapse
No announcement yet.

Nguyễn Khuyến

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Nguyễn Khuyến

    Nguyễn Khuyến (1835-1909)

    Nguyễn Khuyến tên thật là Nguyễn Văn Thắng, hiệu Quế Sơn, tự Miễn Chi, sinh ngày 15 tháng 2 năm 1835 tại quê ngoại -- làng Văn Khê, xã Hoàng Xá, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Hà.

    Quê nội của cụ ở làng Và, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh Nam Hà.

    Cha là Nguyễn Tông Khởi (1796-1853), thường gọi cụ Mền Khởi, đỗ ba khóa tú tài, dạy học.

    Mẹ là Trần Thị Thoan (1799-1874), con cụ Trần Công Trạc, từng đỗ sinh đồ (tú tài) thời Lê Mạt.

    Thuở nhỏ, ông cùng Trần Bích San (người làng Vị Xuyên, đỗ Tam Nguyên năm 1864-1865) là bạn học ở trường cụ Hoàng Giáp Phạm Văn Nghị. Năm 1864, Nguyễn Khuyến đỗ đầu cử nhân (tức Hương Nguyên) trường Hà Nội. Năm sau ông trượt thi Hội, thi Đình nên phẫn chí ở lại kinh đô học trường Quốc Tử Giám. Đến năm 1871, ông mới đỗ Hội Nguyên và Đình Nguyên. Từ đó Nguyễn Khuyến thường được gọi là Tam Nguyên Yên Đổ.

    Năm 1873, ông được bổ làm Đốc Học, rồi thăng Án Sát tỉnh Thanh Hóa. Năm 1877, ông thăng Bố Chính tỉnh Quảng Ngãi. Sang năm sau, ông bị giáng chức và điều về Huế, giữ một chức quan nhỏ với nhiệm vụ toản tu Quốc Sử Quán.

    Nguyễn Khuyến cáo quan về Yên Đổ vào mùa thu 1884 và qua đời tại đấy ngày 5 tháng 2 năm 1909.
    Ông để lại các tập thơ văn Quế Sơn thi tập, Yên Đổ thi tập, Bách Liêu thi văn tập, Cẩm Ngữ và nhiều bài ca, hát ả đào, văn tế, câu đối... truyền miệng.

    Nguyễn Khuyến có biệt tài về thơ văn chữ Nôm. Ông viết nhiều, bao gồm nhiều thể loại khác nhau. Ông thích tự vịnh, tự trào, phong cách thường ung dung, phóng khoáng, nhuốm đậm tư tưởng Lão Trang và triết lý Đông Phương. Một số lớn thơ văn ông cũng có khuynh hướng trào phúng, giễu cợt thế thái nhân tình và những thói hư tật xấu của người đời.

    Văn thơ của thi sĩ rất giản dị, không dùng những điển tích, lời văn nhẹ nhàng thanh thoát và rất tế nhị . Lời thơ của ông có một đặc điểm là không cầu kỳ, luôn luôn phảng phất một màu sắc thuần tuư Việt Nam, giữ được trọn vẹn dân tộc tính của nó .
    Những thơ văn của Nguyễn Khuyến, một phần lớn được sáng tác trong thời kỳ ẩn dật . Do đó, văn nôm của ông có thể chia ra làm 5 loại khác nhau .

    1. T́nh cảm:
    Là một nhà nho, chịu ảnh hưởng của thuyết Tu, Tề, ông rất tha thiết với cảnh gia đ́nh . Ta hăy nghe ông bỡn cợt trong bài "Nhất Vợ Nh́ Trời":

    Khôn đến mẹ mày là có một,
    Khéo như con tạo cũng là hai .
    Trời dẫu yêu nhưng v́ có phận
    Vợ mà vụng dại đếch ăn ai .


    2. T́nh yêu thiên nhiên:
    Ngao ngán về thờ cuộc, ông thích cảnh đồng ruộng, thiên nhiên, ngắm tạo vật để khuây khỏa nổi ḷng . Bằng những nét phác họa đơn sơ nhưng linh động, ông đă cấu tạo thành những bài thơ với một kỹ thuật vững thế quân b́nh giữ trí năng và t́nh cảm, thêm vào đó một nhận xét tinh vi .
    "Ao thu lạnh lẽ nước trong veo
    Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo" Thu điếu .

    3. Yêu đời sống b́nh dân:
    Sống hơn 20 năm giữa đám b́nh dân, Nguyễn Khuyến đă nhiễm một phần tư tưởng và tánh t́nh của những người này . Do đó, ông hoà hợp đời sống của ḿnh vào đời sống của những con người chất phác, vui cái vui của họ, lo cái lo của họ .

    4. Tính chất trào phúng:
    Ông hay chỉ trích những cái dở, cái xấu của người đời . Hạng người bị ông chỉ trích là những tham quan ô lại, những người dốt mà thích khoe chữ, những kẻ tham tiền quên điều sỉ nhục . Trong những lời thơ tự trào, ông cũng đă nghiêm khắc với chính ḿnh, đem những tật xấu nhỏ của ḿnh mà chế giễu . Chấm biếm những người tham tiền, trong cuộc lễ quốc khánh của Pháp, bày ra tṛ mua vui làm nhục quốc thể :
    "Cậy sức cây du nhiều chị nhún,
    Tham tiền cột mỡ lắm anh leo ."
    hay
    "Bà quan tênh nghếch xem bơi trải
    Thằng bé lom khom nghé hát chèo ."
    Nguyền rủa những kẻ mang tiếng là "phụ mẫu chi dân" nhưng không lo việc ích nước lợi dân, chỉ lo đục khoét dân . Dưới đây là 4 câu thơ ông viết tặng một ông Đốc học hay ăn hối lộ :
    "Ai bảo ông dại với ông điên,
    Ông dại sao ông biết lấy tiền .
    Cậy cái bảng vàng treo nhị giáp,
    Nẹt thẳng mặt trắng lấy Tam nguyên "

    5. Ḷng yêu nước thiết tha :
    Dù với tấm ḷng yêu nước tiêu cực, chủ trương bất hợp tác với Pháp, chối từ địa vị cao sang mà tân triều đă sẵn sàng mời mọc, Tam Nguyên Yên Đỗ đă chứng tỏ được tiết tháo của nhà Nho . TrưỚc cảnh quốc phá gia vong, là người thâm nho, học cao hiểu rộng, lẽ đâu Nguyễn Khuyến chẳng nhớ câu "Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách" nhưng một ḿnh không làm sao xoay nổ một thế cờ, ông đành ngậm ngùi, bó tay trước t́nh thế . Qua những bài "Tiếng Cuốc Đêm Hè" "Ông Phỗng Đa" ta c̣n thấy ḷng yêu nước của thi sĩ qua những cảnh vật thiên nhiên của xứ sở, qua những làng mạc, thôn xóm của đất nước thân yêu .

    "Khắc khoải sầu đưa giọng lửng lơ,
    Ấy hồn Thục đế thác bao giờ ?
    Năm canh máu chảy đêm hè vắng,
    Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ " Nghe Cuốc Kêu .

    Trước cảnh nước mất nhà tan, nhận thấy ḿnh bất lực, đôi tay yếu mềm của một văn nhân không thể làm ǵ hơn được là gởi nỗi niềm tâm sự vào lời thơ . C̣n đâu nữ lúc đem tài trí ra "an bang tế thế" c̣n chăng chỉ là hồn Thục đế mất nước hóa thành đỗ quyên để rồi đêm đêm máu hoà nước mắt khóc nỗi hờn vong quốc .

    Trước cảNh giang san nghiêng ngửa, đất nước bị thôn tính, nhân dân ta lúc bấy giờ có khác chi cảnh gà lạc mẹ, bợO vơ trong sứ tiến thối lưỡng nan . May ra th́ được giữ tṛn tiết tháo, bằng không th́nh thanh danh, sự nghiệp đành chông giữa chống bùn nhơ . Tấm gương kiên trung, ḷng thiết tha yêu nước với một bản ngă vững chắc đă giúp thi sĩ chiến thắng oanh liệt trướcmọi cám dỗ . Ông đă giữ được thái độ thanh cao phóng khoáng, một tinh thần quốc gia thuần tuư . Ông như một hoa sen sống trong bùn nhưng không nhiềm phải mùi vị tanh hôi .

    -----------------------------
    Các bài thơ:
    1. Cảnh Già
    2. Ông Tiến Sĩ Giấy
    3. Nước Lụt Hỏi Thăm Bạn
    4. Đêm Mùa Hạ
    5. Mẹ Mốc
    6. Bạn Đến Chơi Nhà
    7. Lên Lăo
    8. Khóc Dương Khuê
    9. Cuốc Kêu Cảm Hứng
    10. Ngày Xuân Dặn Các Con
    11. Hội Tây
    12. Tổng Vịnh Kiều
    13. Kiều Bán Ḿnh
    14. Thu Điếu
    15. Thu Ẩm
    16. Thu Vịnh
    17. Vịnh Mùa Hè
    18. Tự Trào
    19. Tự Thuật
    20. Chế Ông Đỗ Cự Lộc
    21. Mừng Ông Nghè Mới Đỗ
    22. Hỏi Thăm Quan Tuần Bị Mất Cướp
    23. Tặng Đốc Học Hà Nam
    24. Mừng Đốc Học Hà Nam
    25. Tặng Bà Hậu Cẩm
    26. Thầy Đồ Ve Gái Góa
    27. Lời Gái Góa
    28. Muốn Lấy Chồng
    29. Lấy Tây
    30. Lời Vợ Anh Phường Chèo
    31. Vịnh Sư
    32. Bóng Đè Cô Đău
    33. Anh Giả Điếc
    34. Bồ Tiên Thi
    35. Vịnh Núi An Lăo
    36. Nhớ Cảnh Chùa Đọi
    37. Chơi Chợ Trời Hương Tích
    38. Chơi Núi Non Nước
    39. Chợ Đồng

    -----------------------------
    1. Uống Rượu Ở Vườn Bùi
    2. Trở Về Vườn Cũ
    3. Nghe Hát Đêm Khuya
    4. Hoài Cổ
    5. Chốn Quê
    6. Khai Bút
    7. Cảm Hứng
    8. Về Hay Ở
    9. Ông Phỗng Đá
    10. Than Nợ
    11. Vịnh Lụt
    12. Nước Lụt Hà Nam
    13. mừng Con Dựng Được Nhà
    14. Tạ Lại Người Cho Hoa Trà
    15. Chừa Rượu
    16. Cáo Quan Về Ở Nhà
    17. Phú Đắc
    18. Đại Lăo
    19. Di Chúc
    20. Cua Chơi Trăng
    21. Thế Sự
    22. Chơi Thuyền Hồ Tây



    Last edited by VongHonTienTu; 12-31-2003, 10:10 AM.
    Tiếng thưa như gió thoảng qua ...
    Tiếng mau xầm xập như trời đổ mưa ...

  • #2
    Cảnh già


    Nhớ từ năm trước hăy thơ ngây,
    Phút chốc mà già đă đến ngay.
    Mái tóc cḥm đen, cḥm lốm đốm;
    Hàm răng chiếc rụng, chiếc lung lay.
    Nhập nhèm bốn mắt tranh mờ tỏ,
    Khấp khểnh ba chân dở tỉnh say.
    Ông ngẫm ḿnh ông thêm ngán nỗi :
    Đi đâu, giở những cối cùng chày.


    Bản chép khác:
    Câu 1: Vừa thuở ngày nào hăy dại ngây.
    Câu 2: Cái già ṣng sọc đă theo ngay.
    Câu 3: chùm đen, chùm ... (hoặc): phần sâu, phần ... (hoặc): cḥm râm, cḥm ...
    Câu 5: Lèm nhèm ... (hoặc) lập lờ ...
    Câu 6: bước ...
    Câu 7: C̣n một nỗi này thêm chán ngắt (hoặc): thêm nỗi ngán.
    Tiếng thưa như gió thoảng qua ...
    Tiếng mau xầm xập như trời đổ mưa ...

    Comment


    • #3
      Ông tiến sĩ giấy


      Khéo chú hoa man (1) khéo vẽ tṛ,
      Bỡn ông mà lại dứ thằng cu.
      Mày râu vẻ mặt vang trong nước;
      Giấy má nhà bay đáng mấy xu?
      Bán tiếng, mua danh, thây lũ trẻ;
      Bảng vàng, bia đá, vẫn ngh́n thu.
      Hỡi ai muốn ước cho con cháu?
      Nghĩ lại đời xưa mấy kiếp tu.


      Chú thích:
      Chú hoa man: người thợ mă
      Tiếng thưa như gió thoảng qua ...
      Tiếng mau xầm xập như trời đổ mưa ...

      Comment


      • #4
        Nước lụt hỏi thăm bạn


        Ai lên nhắn hỏi bác Châu cầu
        Lụt lội năm nay bác ở đâu?
        Mấy ổ lợn con rày lớn bé?
        Vài gian nếp cái ngập nông, sâu?
        Phận thua, suy tính càng thêm thiệt;
        Tuổi cả, chơi bời họa sống lâu.
        Em cũng chẳng no, mà chẳng đói,
        Thung thăng chiếc lá, rượu lưng bầu.


        Chú thích:
        Châu cầu : tên một làng thuộc huyện Thanh liêm tỉnh Hà Nam, quê bạn tác giả là Bùi Quế.
        Tiếng thưa như gió thoảng qua ...
        Tiếng mau xầm xập như trời đổ mưa ...

        Comment


        • #5
          Đêm mùa hạ


          Tháng tư đầu mùa hạ,
          Tiết trời thực oi ả.
          Tiếng dế kêu thiết tha;
          Đàn muỗi bay tơi tả.
          Nỗi ấy biết cùng ai?
          Cảnh này buồn cả dạ!
          Biếng nhắp năm canh chầy,
          Gà đà sớm giục giă
          Tiếng thưa như gió thoảng qua ...
          Tiếng mau xầm xập như trời đổ mưa ...

          Comment


          • #6
            Mẹ Mốc

            So danh giá ai bằng Mẹ Mốc (1)
            Ngoài h́nh hài, gấm vóc, cũng thêm ra.
            Tấm hồng nhan đem bôi lấm, xóa nḥa,
            Làm thế để cho qua mắt tục.
            Ngoại mạo bất cầu như mỹ ngọc,
            Tâm trung thường thủ tự kiên kim (2)
            Nhớ chồng con muôn dặm xa t́m,
            Giữ son sắt êm đềm một tiết.
            Sạch như nước, trắng như ngà, trong như tuyết,
            Mảnh gương Trinh vằng vặc quyết không nhơ.
            Đắp tai ngảnh mặt làm ngơ,
            Rằng khôn cũng kệ, rằng khờ cũng thây.
            Khôn em dễ bán dại nạy


            Chú thích:
            (1) Mẹ Mốc : tên một người đàn bà hóa dại ở tỉnh Nam Định xưa.
            (2) Hai câu 5-6 : ngoài mặt không cầu như ngọc đẹp ; trong ḷng thường giữ bền tựa vàng.
            Tiếng thưa như gió thoảng qua ...
            Tiếng mau xầm xập như trời đổ mưa ...

            Comment


            • #7
              Bạn Đến Chơi Nhà

              Đă bấy lâu nay bác tới nhà ,
              Trẻ th́ đi vắng, chợ thời xa .
              Ao sâu, sóng cả, khôn chài cá ;
              Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà .
              Cải chửa ra cây, cà mới nụ ;
              Bầu vừa rụng rốn , mướp đương hoa .
              Đầu tṛ tiếp khách, trầu không có,
              Bác đến chơi đây, ta với ta .

              Nguyễn Khuyến
              Vạn Xuân

              Comment


              • #8
                Lên Lăo


                Ông chẳng hay ông tuổi đă già ,
                Năm lăm ông cũng lăo đây mà .
                Anh em làng xóm xin mời cả ,
                Xôi bánh, trâu heo cũng gọi là .
                Chú Đáo bên làng lên với tớ ,
                Ông Từ xóm chợ lại cùng ta .
                Bây giờ đến bậc ăn dưng nhỉ , (*)
                Có rượu thời ông chống gậy ra .

                Nguyễn Khuyến


                (*) Ăn dưng: ăn không .



                Vạn Xuân

                Comment


                • #9
                  Khóc Dương Khuê



                  Bác Dương thôi đă thôi rồi,
                  Nước mây man mác ngậm ngùi ḷng ta.
                  Nhớ từ thuở đăng khoa (1) ngày trước,
                  Vẫn sớm hôm tôi bác cùng nhau ;
                  Kính yêu từ trước đến sau:
                  Trong khi gặp gỡ, khác đâu duyên trời ?
                  Cũng có lúc chơi nơi dặm khách;
                  Tiếng suối nghe róc rách lưng đèo ;
                  Có khi từng gác cheo leo,
                  Khúc vui con hát lựa chiều cầm xoang ;
                  Cũng có lúc rượu ngon cùng nhắp ,
                  Chén quỳnh tương ăm ắp bầu xuân.
                  Có khi bàn soạn câu văn,
                  Biết bao đông bích, điển phần (2) trước sau.
                  Buổi dương cửu (3) cùng nhau hoạn nạn,
                  Phận đẩu thăng (4) chẳng dám than trời ;
                  Tôi già, bác cũng già rồi ,
                  Biết thôi, thôi thế thời thôi mới là !
                  Đường đi lại, tuổi già thêm nhác ,
                  Trước ba năm , gặp bác một lần ,
                  Cầm tay, hỏi hết xa gần,
                  Mừng rằng bác vẩn tinh thần chưa can.
                  Kể tuổi tôi c̣n hơn tuổi bác,
                  Tôi lại đau trước bác mấy ngày,
                  Làm sao bác vội về ngay,
                  Chợt nghe tôi những chân tay rụng rời !
                  Ai chả biết chán đời là phải ,
                  Vội vàng chi đă mải lên tiên ;
                  Rượu ngon, không có bạn hiền ,
                  Không mua, không phải không tiền không mua.
                  Câu thơ nghĩ đắn đo không viết,
                  Viết đưa ai, ai biết mà đưa ;
                  Giường kia treo những hững hờ, (5)
                  Đàn kia gảy cũng ngẩn ngơ tiếng đàn (6)
                  Bác chẳng ở, dẫu van chẳng ở ,
                  Tôi tuy thương, lấy nhớ làm thương ;
                  Tuổi già, hạt lệ như sương,
                  Hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan !


                  Nguyễn Khuyến


                  Nguyên tác chữ Hán : " Văn đồng niên Vân Đ́nh tiến sĩ Dương Thượng thư , bài này tác giả tự dịch

                  1. Đăng khoa : thi đỗ
                  2 Đông bích điển phần : đọc sách tra cứu
                  3 Buổi dương cửu : thời gian nan
                  4 Đẩu thăng : đơn vị đo lường ngày xưa
                  5 Giường treo : Trần Phồn đời hậu Hán dành riêng cho bạn thân một cái giường , đến th́ trải ra cho bạn . bạn về th́ treo lên .
                  6 Tích Bá Nha , Tử Kỳ
                  Vạn Xuân

                  Comment


                  • #10
                    Cuốc Kêu Cảm Hứng


                    Khắc khoải sầu đưa giọng lửng lơ ,
                    Ấy hồn Thục Đế thác bao giờ.
                    Năm canh máu chảy đêm hè vắng ,
                    Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ.
                    Có phải tiếc xuân mà đứng gọi ?
                    Hay là nhớ nước vẩn nằm mơ ?
                    Thâu đêm ṛng ră kêu ai đó ?
                    Giục khách giang hồ dạ ngẩn ngơ .

                    Nguyễn Khuyến

                    Vạn Xuân

                    Comment


                    • #11
                      Ngày Xuân Dặn Các Con


                      Tuổi thêm , thêm được tóc râu phờ ,
                      Nay đă năm mươi có lẻ ba .
                      Sách vở ích ǵ cho buổi ấy .
                      Áo xiêm nghĩ lại thẹn thân già.
                      Xuân về ngày loạn càng lơ láo,
                      Người gặp khi cùng cũng ngất ngơ.
                      Lẩn thẩn lấy chi đền tấc bóng ?
                      Sao con đàn hát vẩn say sưa ?

                      Nguyễn Khuyến



                      Tác giả tự dịch bài : " Xuân nhật thị chư nhi "
                      Vạn Xuân

                      Comment


                      • #12
                        Hội Tây


                        Ḱa hội thăng b́nh tiếng pháo reo ,
                        Bao nhiêu cờ kéo với đèn treo !
                        Bà quan tênh hếch xem bơi trải ,
                        Thằng bé lom khom ghé hát chèo.
                        Cậy sức , cây đu nhiều chị bám;
                        Tham tiền , cột mỡ lắm anh leo.
                        Khen ai khéo vẽ tṛ vui thế ,
                        Vui thế bao nhiêu, nhục bấy nhiêu.

                        Nguyễn Khuyến

                        Vạn Xuân

                        Comment


                        • #13
                          Tổng Vịnh Kiều (*)


                          Kiều nhi giấc mộng, bặt như cười
                          Tỉnh dậy xuân sanh quá nửa rồi .
                          Số kiếp bởi đâu mà lận đận ?
                          Sắc tài cho lắm cũng lôi thôi !
                          Cành hoa vườn Thúy duyên c̣n bén,
                          Giọt nước sông Tiền nợ chửa xuôi.
                          Chẳng trách chàng Kim đeo đẳng măi,
                          Khăng khăng vớt lấy một phần đuôi.

                          Nguyễn Khuyến


                          * Tác giả vịnh chung hai mươi hồi trong truyện Kiều
                          Vạn Xuân

                          Comment


                          • #14
                            Kiều Bán Ḿnh


                            Thằng bán tơ kia giở giói ra ,
                            Làm cho bận đến cụ Viên già .
                            Muốn êm phải biện ba trăm lạng ,
                            Khéo xếp nên liều một chiếc thoa .
                            Nổi tiếng mượn màu son phấn mụ , (*)
                            Đem thân chuộc lấy tội t́nh cha .
                            Có tiền việc ấy mà xong nhỉ ?
                            Đời trước làm quan cũng thế a ?

                            Nguyễn Khuyến



                            *Mụ : tú bà
                            Vạn Xuân

                            Comment


                            • #15
                              Thu Điếu


                              Ao thu lạnh lẽo nước trong veo ,
                              Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo .
                              Sóng biếc theo làn hơi gợn tí ,
                              Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo .
                              Tầng mây lơ lững trời xanh ngắt
                              Ngơ trúc quanh co khách vắng teo
                              Tựa gối ôm cần lâu chẳng được ,
                              Cá đâu đớp động dưới chân bèo .

                              Nguyễn Khuyễn

                              Vạn Xuân

                              Comment


                              • #16
                                Thu Ẩm


                                Năm gian nhà có thấp le te ,
                                Ngơ tối đêm sâu đóm lập ḷe
                                Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt ,
                                Làn ao lóng lánh bóng trăng loe .
                                Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt ?
                                Mắt lăo không vầy cũng đỏ hoe .
                                Rượu tiếng rằng hay , hay chả mấy ,
                                Độ năm ba chén đă say nhè .

                                Nguyễn Khuyến
                                Vạn Xuân

                                Comment


                                • #17
                                  Thu Vịnh


                                  Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao ,
                                  Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu ,
                                  Nước biếc trong như tầng khói phủ ,
                                  Song thưa để mặc bóng trăng vào .
                                  Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái ,
                                  Một tiếng trên không ngỗng nước nào ?
                                  Nhân hứng cũng vừa toan cất bút ,
                                  Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào .(*)

                                  Nguyễn Khuyến


                                  * Đào tức ông Đào Tiềm thời Tấn .
                                  Vạn Xuân

                                  Comment


                                  • #18
                                    VỊNH MÙA HÈ

                                    Biếng trông trời hạ nước non xa,
                                    Ư khí ngày thường nghĩ đă trơ.
                                    Cá vượt khóm rau lên mặt nước,
                                    Bướm len lá trúc lượn rèm thưa.
                                    Thơ Đào
                                    (1) cửa miệng đưa câu rượu
                                    Xóm Liễu
                                    (2) quanh khe chịu tiếng khờ.
                                    Nhân hứng cũng vừa toan cất chén,
                                    Sấm đông rầm rập gió nồm đưa.


                                    1. Đào tức là Đào Tiềm đời Tấn.
                                    2. Liễu Tôn Nguyên bị vua bắt tội, phải về quê, tự cho ḿnh là ngu dại.
                                    Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                    Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                    Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                    Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                    Comment


                                    • #19
                                      TỰ TRÀO

                                      Cũng chẳng giàu mà cũng chẳng sang,
                                      Chẳng gầy, chẳng béo chỉ làng nhàng,
                                      Cờ đương dở cuộc không c̣n nước,
                                      Bạc chửa thâu canh đă chạy làng.
                                      Mở miệng nói ra gàn bát sách,
                                      Mềm môi chén măi tít cung thang.
                                      Nghĩ ḿnh lại gớm cho ḿnh nhỉ,
                                      Thế cũng bia xanh, cũng bảng vàng.
                                      Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                      Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                      Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                      Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                      Comment


                                      • #20
                                        TỰ THUẬT

                                        Tháng ngày thấm thoát tựa chim bay,
                                        Ông ngẫm ḿnh ông, nghĩ cũng hay.
                                        Tóc bạc bao giờ không biết nhỉ?
                                        Răng long ngày trước hăy c̣n đây.
                                        Câu thơ được chửa, thưa rằng được.
                                        Chén rượu say rồi, nói chửa say.
                                        Kẻ ở trên đời lo lắng cả,
                                        Nghĩ ra ông sợ cái ông này.

                                        Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                        Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                        Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                        Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                        Comment


                                        • #21
                                          CHẾ ÔNG ĐỖ CỰ LỘC

                                          Văn hay chữ tốt ra tuồng,
                                          Văn dai như chăo, chữ vuông như ḥm.
                                          Vẻ thầy như vẻ con tôm,
                                          Vẻ tay ngoáy cám, vẻ mồm húp tương.
                                          Vẻ lịch sự ai bằng thầy Cự Lộc,
                                          Vẻ cô đầu nói móc có vài câu:
                                          Anh chẳng sang, mà cũng chẳng giàu.
                                          Hầu bao ních, rận bâu quanh chiếu;
                                          Khăn nhuộm lờ lờ mùi nước điếu,
                                          Nón sơn không méo cũng không tṛn.
                                          Quần vải thô, ngại giặt ngả màu son,
                                          Giày cóc gặm, nhặt dây đàn khâu lấy.
                                          Phong lưu ấy, mà t́nh tính ấy,
                                          Đến cô đầu, vẫn thấy lả lơi bông,
                                          Xinh thay diện mạo anh hùng!
                                          Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                          Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                          Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                          Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                          Comment


                                          • #22
                                            MỪNG ÔNG NGHÈ MỚI ĐỖ

                                            Anh mừng cho chú đỗ ông Nghè,
                                            Chẳng đỗ th́ trời cũng chẳng nghe.
                                            Ân tứ (1) dám đâu coi rẻ rúng,
                                            Vinh quy ắt hẳn rước tùng x̣e.
                                            Rượu ngon ả nọ khôn đường tránh, (2)
                                            Hoăn (3) đẹp nàng này khó nhẽ che.
                                            Hiển quí đến nay đà mới rơ,
                                            Rơ từ những lúc tổng chưa đe. (4)

                                            1. Ân tứ: ơn vua ban.
                                            2. Câu này rút ư câu ca dao:
                                            Em là con gái đồng trinh
                                            Em đi bán rượu qua dinh ông nghè.
                                            Ông nghè sai lính ra ve,
                                            - Trăm lạy ông nghè, tôi đă có con.
                                            - Có con th́ mặc có con.
                                            Thắt lưng cho gịn mà lấy chồng quan.
                                            3. Hoăn: một loại hoa tai vàng.
                                            4. Câu này rút ư câu tục ngữ:
                                            Chưa đỗ ông nghè đă đe hàng tổng.
                                            Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                            Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                            Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                            Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                            Comment


                                            • #23
                                              HỎI THĂM QUAN TUẦN BỊ MẤT CƯỚP

                                              Tôi nghe khẻ cướp nó lèn ông,
                                              Nó lại lôi ông đến giữa đồng.
                                              Lấy của đánh người quân tệ nhỉ!
                                              Thân già da cóc có đau không?
                                              Bây giờ mới khẽ sầy da trán,
                                              Ngày trước đi đâu mất mảy lông.
                                              Thôi cũng đừng nên ki cóp nữa.
                                              Kẻo mang tiếng dại với phường ngông!
                                              Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                              Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                              Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                              Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                              Comment


                                              • #24
                                                TẶNG ĐỐC HỌC HÀ NAM

                                                Ai rằng ông dại với ông điên,
                                                Ông dại sao ông biết lấy tiền?
                                                Cậy cái bảng vàng treo nhị giáp,
                                                Khoét thằng mặt trắng (1) lấy tam nguyên (2)
                                                Dấu nhà vừa thoát sừng trâu đỏ,
                                                Phép nước xin chừa móng lợn đen (3)
                                                Chỉ cốt túi ḿnh cho nặng chặt,
                                                Trăm năm mặc kệ tiếng chê khen.



                                                1. Thằng mặt trắng: do câu "Bạch diện thư sinh" chỉ người học tṛ.
                                                2. Tam nguyên: ba đồng bạc; c̣n đồng âm với chữ "Tam nguyên" là đỗ đầu luôn ba khoa: thi hương, thi hội và thi đ́nh.
                                                3. Móng lợn đen: ám chỉ việc ông đốc học này đă có lần bị Tây đá đít.
                                                Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                Comment


                                                • #25
                                                  MỪNG ĐỐC HỌC HÀ NAM

                                                  Ông làm đốc học bấy lâu nay,
                                                  Gần đó mà tôi vẫn chửa hay.
                                                  Tóc bạc răng long chừng đă cụ,
                                                  Khăn thâm áo thụng cũng ra thầy.
                                                  Học tṛ kẻ chợ trầu dăm miếng,
                                                  Khảo khóa ngày xưa quyển một chầy. (1)
                                                  Bổng lộc như ông không mấy nhỉ?
                                                  Ăn tiêu nhờ được chiếc lương Tây.



                                                  1. Một chầy: tức một tiền. Ngày xưa, mỗi thí sinh khi vào nộp quyển khảo thi, phải nộp kèm theo một tiền (60 đồng kẽm).
                                                  Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                  Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                  Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                  Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                  Comment


                                                  • #26
                                                    TẶNG BÀ HẬU CẨM

                                                    Nghĩ xem đẹp nhất ở làng Và,
                                                    Tiếc gọi rằng già cũng chửa già
                                                    Làn sóng liếc ngang đôi mắt phượng
                                                    Tóc mây rủ xuống một đuôi gà.
                                                    Nói năng duyên dáng coi như thể...
                                                    Đi đứng khoan thai thế cũng là...
                                                    Nghe nói muốn thôi, thôi chửa được,
                                                    Được làm dơ dở đă thôi a?
                                                    Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                    Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                    Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                    Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                    Comment


                                                    • #27
                                                      THẦY ĐỒ VE GÁI GOÁ

                                                      Người bảo rằng thầy yêu cháu đây,
                                                      Thầy yêu mẹ cháu có ai hay!
                                                      Bắc cầu, câu cũ (1) không hờ hững,
                                                      Cầm kính, t́nh xưa (2) vẫn đắng cay.
                                                      Ở góa thế gian nào mấy mụ?
                                                      Đi ve thiên hạ thiếu chi thầy?
                                                      Yêu thầy cũng muốn cho thầy dạy,
                                                      Dạy cháu nên rồi mẹ cháu ngây.


                                                      1. Do câu ca dao:
                                                      "Muốn sang th́ bắc cầu kiều..."
                                                      2. Do câu ca dao:
                                                      "Trách người quân tử vô t́nh,
                                                      Có gương mà để bên ḿnh không soi"
                                                      ư nói: người đàn bà goá chê thầy đồ nhát gan, không dám mạnh bạo hơn trong việc ve gái.
                                                      Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                      Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                      Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                      Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                      Comment


                                                      • #28
                                                        LỜI GÁI GOÁ

                                                        Chàng chẳng biết gái này gái goá,
                                                        Buồn nằm suông, suông cả áo cơm.
                                                        Khéo thay cái mụ tá ơm. (1)
                                                        Đem chàng trẻ tuổi ép làm lứa đôi.
                                                        Chàng tuổi trẻ chơi bời quên nhọc,
                                                        Gái già này sức vóc được bao?
                                                        Muốn sao, chiều chẳng được sao.
                                                        Trước tuy sum họp, sau nào được lâu?

                                                        Lấy chồng vốn nhờ câu ăn mặc,
                                                        Chẳng ngờ rằng đói rách hổ ngươi;
                                                        Vốn xưa cha mẹ dặn lời,
                                                        Tư bôn (2) lại phải kẻ cười người chê.
                                                        Hỡi mụ hỡi, thương chi thương thế?
                                                        Thương th́ hay, nhưng kế chẳng hay.
                                                        Thương th́ gạo vải cho vay,
                                                        Lấy chồng th́ gái goá này xin van!




                                                        1. Mụ tá ươm: chỉ người mai mối.
                                                        2. Tư bôn: chỉ người con gái chốn nhà đi theo trai
                                                        Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                        Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                        Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                        Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                        Comment


                                                        • #29
                                                          MUỐN LẤY CHỒNG

                                                          Bực ǵ bằng gái trực pḥng không?
                                                          Tơ tưởng v́ chung một tấm chồng.
                                                          Trên gác rồng mây ngao ngán đợi,
                                                          Bên trời cá nước ngẩn ngơ trông.
                                                          Mua vui, lắm lúc cười cười gượng,
                                                          Giả dại, nhiều khi nói nói bông.
                                                          Mới biết có chồng như có cánh,
                                                          Giang sơn gánh vác nhẹ bằng lông.
                                                          Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                          Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                          Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                          Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                          Comment


                                                          • #30
                                                            LẤY TÂY

                                                            Con gái đời này, gái mới ngoan,
                                                            Quyết ḷng ẩu chiến với Tây quan.
                                                            Ba vuông phất phới cờ bay dọc
                                                            Một bức tung hoành váy xắn ngang.
                                                            Trời đất khéo thương chàng bạch quỉ (1)
                                                            Giang san riêng sướng ả hồng nhan
                                                            Nghĩ càng thêm ngán trai thời loạn,
                                                            Con gái đời nay, gái mới ngoan! (2)



                                                            (1) Bạch quỉ: chỉ tên người Pháp.
                                                            (2) Tác giả tỏ thái độ chua chát trước cảnh "lấy Tây" của gái Việt thời đó.
                                                            Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                            Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                            Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                            Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                            Comment


                                                            • #31
                                                              LỜI VỢ ANH PHƯỜNG CHÈO

                                                              Xóm bên đông có phường chèo trọ,
                                                              Đương nửa đêm gọi vợ chuyện tṛ:
                                                              Rằng: "ta thường làm quan to,
                                                              Sao người coi chẳng ra tṛ trống chi?"
                                                              Vợ giận lắm mắng đi mắng lại:
                                                              "Tuổi đă già sao dại như ri?
                                                              Đêm hôm ai chẳng biết chi,
                                                              Người ta biết đến thiếp th́ hổ thay!
                                                              Ở đời có hai điều nên sợ:
                                                              Sống chết người, quyền ở trong tay.
                                                              Thế mà chàng đă chẳng hay.
                                                              C̣n ai sợ đến phường này nữa chăng?
                                                              Vả chàng vẫn lăng nhăng túng kiết,
                                                              Cuộc sinh nhai chèo hát qua th́,
                                                              Vua chèo c̣n chẳng ra ǵ,
                                                              Quan chèo vai nhọ khác chi thằng hề".
                                                              Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                              Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                              Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                              Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                              Comment


                                                              • #32
                                                                VỊNH SƯ

                                                                Đầu trọc lốc b́nh vôi,
                                                                Nhảy tót lên chùa ngồi.
                                                                I a kinh một bộ,
                                                                Lóc cóc mơ ba hồi.
                                                                Cơm chẳng cần cá thịt,
                                                                Ăn rặt oản, chuối, xôi.
                                                                Không biết câu t́nh dục,
                                                                Đành chịu tiếng mồ côi

                                                                Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                Comment


                                                                • #33
                                                                  BÓNG ĐÈ CÔ ĐẦU

                                                                  Bóng người ta nghĩ bóng ta,
                                                                  Bóng ta, ta nghĩ hoá ra bóng người.
                                                                  Tỉnh tinh rồi mới nực cười.
                                                                  Giấc hồ (1) ai khéo vẽ vời cho nên?
                                                                  Cô đào Sen là người Thi Liễu
                                                                  Cớ làm sao ơng ẹo với làng nho?
                                                                  Bóng đâu mà bóng đè cô,
                                                                  Bỗng thấy sự nhỏ to thêm thắc mắc.
                                                                  Cố hữu diệc vi thân ngoại vật,
                                                                  Khán lai đô thị mộng trung nhân (2)
                                                                  Sực tỉnh ra nào biết chuyện xa gần,
                                                                  C̣n văng vẳng tiếng đàn lần tiếng trống.
                                                                  Quân bất kiến Thiên thai động khẩu cần tương tống; (3)
                                                                  Dẫu bóng ta, ta bóng có làm sao,
                                                                  Thực người hay giấc chiêm bao?



                                                                  1. Giấc hồ: giấc mộng.
                                                                  2. Hai câu này đại ư nói: ở đời, phàm những cái ǵ ta có đều là vật ngoài thân cả, và ngẫm lại, người đời đều ở trong giấc mộng cả.
                                                                  3. Câu này dẫn điển Lưu Thần và Nguyễn Triệu vào núi Thiên Thai hái thuốc gặp và lấy tiên. ở với nhau được sáu tháng, hai chàng nhớ nhà đ̣i về, hai nàng tiên ân cần tiễn ra cửa động.
                                                                  Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                  Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                  Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                  Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                  Comment


                                                                  • #34
                                                                    ANH GIẢ ĐIẾC

                                                                    Trong thiên hạ có anh giả điếc,
                                                                    Khéo ngơ ngơ ngác ngác, ngỡ là ngây!
                                                                    Chẳng ai ngờ "sáng tai họ, điếc tai cày",
                                                                    Lối điếc ấy sau này em muốn học.
                                                                    Toạ trung đàm tiếu, nhân như mộc
                                                                    Dạ lí phan viên, nhĩ tự hầu. (1)
                                                                    Khi vườn sau, khi ao trước; khi điếu thuốc, khi miếng trầu.
                                                                    Khi chè chuyên năm bảy chén, khi Kiều lẩy một đôi câu;
                                                                    Sáng một chốc, lâu lâu rồi lại điếc
                                                                    Điếc như thế ai không muốn điếc?
                                                                    Điếc như anh dễ bắt chước ru mà!
                                                                    Hỏi anh, anh cứ ậm à.

                                                                    1 khi mọi người ngồi nói chuyện và cười cợt th́ ngây ra như gỗ, nhưng đêm khuya leo trèo th́ lanh lẹn như con khỉ.
                                                                    Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                    Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                    Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                    Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                    Comment


                                                                    • #35
                                                                      BỒ TIÊN THI

                                                                      Chú huyện Thanh Liêm khéo giở tṛ,
                                                                      "Bồ tiên thi" lại lấy vần bồ.
                                                                      Nghênh ngang vơng lọng nhờ ông sứ,
                                                                      Ngọng nghẹo văn chương giở giọng ngô.
                                                                      Bồ chứa miệng dân chừng bật cạp,
                                                                      Tiên (2) là ư chú muốn ṿi xu!
                                                                      Từ vàng sao chẳng luôn từ bạc,
                                                                      Không khéo mà roi nó phết cho.



                                                                      1. Bồ tiên: cái roi bằng cỏ bồ mà Lưu Khoan, một ông quan đời Hán nổi tiếng nhân từ, dùng để đánh tội nhân. Dựa vào điển này, tên tri huyện đă mở cuộc thi thơ và ra đầu đề là "bồ tiên thi" ngầm ư khoe ḿnh là người biết thương dân.
                                                                      2. Tiên: "tiên" nghĩa là cái roi, đồng âm với chữ "tiên" nghĩa là đồng xu.
                                                                      Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                      Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                      Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                      Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                      Comment


                                                                      • #36
                                                                        VỊNH NÚI AN LĂO

                                                                        Mặt nước mênh mông nổi một ḥn,
                                                                        Núi già nhưng tiếng vẫn c̣n non, (1)
                                                                        Mảnh cây thưa thớt đầu như trọc,
                                                                        Ghềnh đá long lanh ngấn chửa ṃn.
                                                                        Một lá (2) về đâu xa thẳm thẳm,
                                                                        Ngh́n nhà trông xuống bé con con.
                                                                        Dẫu già đă hẳn hơn ta chửa?
                                                                        Chống gậy lên cao gối chẳng chồn!


                                                                        1. Tác giả chơi chữ, tên núi là An Lăo (lăo: già) nhưng người ta thường nói "núi non".
                                                                        2. Lá: con thuyền.
                                                                        Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                        Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                        Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                        Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                        Comment


                                                                        • #37
                                                                          NHỚ CẢNH CHÙA ĐỌI

                                                                          Già yếu xa xôi bấy đến nay,
                                                                          Làng chơi loáng thoáng lại buồn thay!
                                                                          Chùa xưa ở lẫn cùng cây đá.
                                                                          Sư cụ nằm chung với khói mây
                                                                          Dặm thế ngơ đâu tầng trúc ấy,
                                                                          Thuyền ai khách đợi bến đâu đây?
                                                                          Chuông trưa vẳng tiếng người không biết,
                                                                          Trâu thả sườn non ngủ gốc cây.
                                                                          Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                          Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                          Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                          Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                          Comment


                                                                          • #38
                                                                            CHƠI CHỢ TRỜI HƯƠNG TÍCH

                                                                            Ai đi Hương Tích chợ trời đi!
                                                                            Chợ họp quanh năm cả bốn th́.
                                                                            Đổi chác người tiên cùng khách bụt,
                                                                            Bán buôn gió chị lại trăng d́.
                                                                            Yến anh chào khách nhà mây tỏa,
                                                                            Hoa quả bày hàng điếm cỏ che.
                                                                            Giá áo, lợn, tằm, tiền, gạo đủ.
                                                                            Bán mua mặc ư muốn chi chi
                                                                            Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                            Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                            Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                            Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                            Comment


                                                                            • #39
                                                                              CHƠI NÚI NON NƯỚC

                                                                              Chom chỏm trên sông đá một ḥn,
                                                                              Nước trôi sóng vỗ biết bao ṃn?
                                                                              Phơ đầu đă tự đời Bàn Cổ, (2)
                                                                              Bia miệng c̣n đeo tiếng trẻ con.
                                                                              Rừng cúc tiền triều (3) trơ mốc thếch,
                                                                              Hồn câu Thái phó (4) tảng rêu tṛn.
                                                                              Trải bao trăng gió xuân già giặn,
                                                                              Trời dẫu già, nhưng núi vẫn non.



                                                                              1. Núi Non Nước, một thắng cảnh nằm ven bờ sông Đáy ở thị xă Ninh B́nh.
                                                                              2. Bàn Cổ: Ông Bàn Cổ sinh từ lúc mới có trời đất.
                                                                              3. Tiền triều: triều vua thời trước.
                                                                              4. Ḥn câu thái phó: tảng đá mà thái phó Trương Hán Siêu đă ngồi câu cá.
                                                                              Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                              Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                              Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                              Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                              Comment


                                                                              • #40
                                                                                CHỢ ĐỒNG

                                                                                Tháng chạp hai mươi bốn chợ Đồng,
                                                                                Năm nay chợ họp có đông không?
                                                                                Dở trời, mưa bụi c̣n hơi rét.
                                                                                Nếm rượu, tường đền (1) được mấy ông?
                                                                                Hàng quán người về nghe xáo xác,
                                                                                Nợ nần năm hết hỏi lung tung.
                                                                                Dăm ba ngày nữa tin xuân tới.
                                                                                Pháo trúc (2) nhà ai một tiếng đùng.


                                                                                1. Chợ Đồng họp ngay ở bên cạnh một ngôi đền. Xung quanh đền lại đắp tường đất dày bao bọc, gọi là tường đền.
                                                                                2. Pháo trúc: trúc đốt trong lửa, có tiếng nổ to.
                                                                                Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                                                                                Phiến vân thiên thượng khứ du du
                                                                                Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                                                                                Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                                                                                Comment

                                                                                Working...
                                                                                X