• Nếu bằng hữu muốn bàn thảo chung vui với các cao thủ trong Cốc th́ bằng hữu cần đăng kư danh tánh (bấm vào ḍng "đăng kư danh tánh" để bắt đầu ghi tên gia nhập.

Thông báo

Collapse
No announcement yet.

Văn Đường _ Lư Thương Ẩn

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Văn Đường _ Lư Thương Ẩn

    LƯ THƯƠNG ẨN
    (831-858)


    Tự là Nghĩa Sơn, hiệu là Ngọc Khê sinh. Người huyện Hà Nội (tỉnh Hà Nam). Năm 837 (đời Đường Văn Tông), nhờ thế lực của Lệnh Hồ Đào, con của Lệnh Hồ Sở mà được chấm đậu tiến sĩ. Rồi được Vương Mậu Nguyên, trấn thủ Hà Dương, dùng vào việc thư kư và gả con gái cho.V́ Mậu Nguyên là địch thủ chính trị của Lệnh Hồ Sở, nên ông bị coi là người vong ân. Khi Mậu Nguyên chết, ông có đến kinh thành nhưng không được quan chức ǵ. Sau nhờ Trịnh Á, ông được bổ làm chức Quan-sát phán-quan. Ba năm sau, về triều, được làm một chức quan nhỏ tại Kinh Triệu. Khi Lệnh Hồ Đào làm tể tướng, ông có nhiều lần dâng thư trần t́nh, nhưng không được xét đến. Sau nhờ Liễu Trọng Hĩnh, trấn thủ miền Đông-Thục, ông được dùng làm Tiết-độ phán-quan, kiểm hiệu Công bộ viên-ngoại-lang. Khi họ Liễu bị băi quan, ông cũng mất chức. Về đất Oanh Dương, rồi mắc bệnh, tạ thế.
    Lư Thương Ẩn nổi tiếng ngang với Ôn Đ́nh Quân và Đỗ Mục, nên người người đương thời gọi là Ôn Lư và Lư Đỗ. Tương truyền ông có t́nh luyến ái với nữ đạo sĩ Tống Hoa Dương và các cung nữ Lư Phi Loan và Khinh Phượng. Những bài thơ Vô đề của ông đều được làm ra cốt để tả những mối t́nh bí ẩn này.
    Lư Thương Ẩn có ảnh hưởng rất lớn đối với thi đàn đời Tống. Vương An Thạch khen thơ ông có cái vẻ tài t́nh giống thơ Đỗ Phủ. Các nhà thơ thuộc phái Tây Côn chủ trương mô phỏng thơ ông khi sáng tác.
    Vạn Xuân

  • #2
    Vô Đề

    IV.

    Tương kiến thời nan biệt diệt nan ,
    Đông phong vô lực bách hoa tàn .
    Xuân tàm đáo tử ti phương tận ,
    Lạp chúc thành hôi lệ thủy can .
    Hiểu kính đản sầu vân mấn cải ,
    Dạ ngâm ưng giác nguyệt quang hàn .
    Bồng lai thử khứ vô đa lộ ,
    Thanh điểu ân cần vị thám khan .



    Dịch nghĩa :
    Không đầu đề
    Lúc gặp gỡ nhau đă khó , mà chia tay nhau cũng khó .
    Gió đông không có sức , trăm hoa héo tàn .
    Con tằm xuân đến lúc chết , th́ tơ mới hết ;
    ngọn nến khi thành tro , th́ nước mắt mới khô .
    Soi gương buổi sáng , chỉ buồn là tóc mây thay đổi .
    Ban đêm ngâm thơ , chắc hẳn biết ánh trăng lạnh lẽo .
    Từ đây đi đến núi Bồng Lai , không có nhiều con đường ;
    chim xanh v́ ḿnh ân cần đi trước thăm ḍ .

    - Bồng Lai : tên của một trong ba ngọn núi tiên ở Bột Hải .
    _ Thanh điểu : chim xanh báo tin Tây vương Mẫu đến .

    Dịch thơ :

    Vô Đề

    Xa nhau khó tựa gặp nhau ,
    Gió đông không sức , hoa ràu xác xơ .
    Thác rồi , tằm mới hết tơ ;
    Tàn rồi , nến mới cạn khô lệ sầu .
    Soi gương , buồn tóc đổi màu ;
    Ngâm đêm , mới biết trăng thâu lạnh lùng .
    Có xa xôi mấy non Bồng ,
    Ḍ đường hỏi lối , cây cùng chim xanh .


    Bản dịch Trần Trọng San

    Đă khó gặp nhau lại khó xa
    Gió đông sức cạn rụng trăm hoa
    Tằm xuân đến thác tơ đành dứt
    Nến sáp khi tàn lệ kiệt sa
    Sớm ngắm chạnh buồn mây tóc điểm
    Đêm ngâm chợt cảm lạnh trăng tà
    Bồng lai đến đó khôn nhiều lối
    Ḍ hỏi chim xanh hậu giúp mà


    (khuyết danh)


    Các bài thơ Đường đă post , ai có bản dịch hay, vui ḷng post lên ( hoặc nhắn PM cho BVP ) để mọi người cùng xem
    Last edited by Ngao_0p; 06-24-2002, 05:14 AM.
    Vạn Xuân

    Comment


    • #3
      Thường Nga


      Vân mẫu b́nh phong chúc ảnh thâm ,
      Trường hà tiệm lạc hiểu tinh trầm .
      Thường Nga ưng hối thâu kinh dược ,
      Bích hải thanh thiên dạ dạ tâm .

      Lư Thương Ẩn .


      Dịch nghĩa :
      Thường Nga
      Bóng nến in đậm trên b́nh phong bằng đá vân mẫu . Sông Ngân hà dần dần xuống thấp , sao sớm lặn ch́m . Thường Nga chắc hẳn hối hận đă ăn trộm thuốc thiêng ; hết đêm này sang đêm khác , phơi bày tấm ḷng giữa nơi trời xanh , biển biếc .


      Dịch thơ :

      Thường Nga

      Nến in b́nh đá đêm dài ,
      Sông trời dần thấp , sao mai lặn ch́m .
      Thường Nga hối trộm thuốc tiên ,
      Trời xanh biển biếc , đêm đêm tỏ ḷng .


      Bản dịch Trần Trọng San .

      _ Thường Nga : tức Hằng Nga , vợ của Hậu Nghệ . Hậu Nghệ xin được thuốc tiên bất tử của Tây Vương Mẫu ; Thường Nga lấy trộm thuốc của chồng , chạy lên cung trăng .

      Vạn Xuân

      Comment


      • #4
        VÔ ĐỀ

        I


        Tạc dạ tinh thần tạc dạ phong
        Họa lâu tây bạn quế đường đông
        Thân vô thái phượng song phi dực
        Tâm hữu linh tê nhất điểm thông
        Cách tọa tống câu xuân tửu noăn
        Phân tào xạ phúc lạp đăng hồng
        Ta dư thính cổ ưng quan khứ
        Tẩu mă lan đài loại chuyển bổng


        Dịch thơ :

        Sao sáng đêm qua gió lộng không
        Bên tây lầu vẽ quế đường đông
        Thân nào cánh phượng bay muôn sắc
        Tâm sẵn sừng tê điểm cảm thông
        Chuốc rượu xuân nồng ngồi cách biệt
        Chia bên đùa bắn dưới đèn hồng
        Ôi nghe trống giục đi chầu chúa
        Phóng ngựa lên đài tựa cỏ bồng


        (khuyết danh )
        Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
        Phiến vân thiên thượng khứ du du
        Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
        Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

        Comment


        • #5
          II

          Lai thị không ngôn khứ tuyệt tung
          Nguyệt tà lâu thượng ngũ canh chung
          Mộng vi viễn biệt đề nan hoán
          Thư bị thôi thành mặc vị nùng
          Lạp chiếu bán lung kim phỉ thúy
          Xạ huân vi độ tú phù dung
          Lưu lang dĩ hận Bồng sơn viễn
          Cánh cách Bồng sơn nhất vạn trùng


          Dịch nghĩa :

          Hẹn đến th́ chỉ là nói suông , mà đi rồi th́ mất tăm tích . Trăng xế trên lầu , vẳng tiếng chuông lúc canh năm . Mộng thấy ḿnh xa cách nhau , kêu khóc cũng khó tỉnh giấc được . Trong bức thư bị thúc giục viết cho xong , nước mực đậm ḍng .
          Ánh nến soi lên một nữa chân lông chim phỉ thúy thêu kim tuyến . Mùi hương xạ thoảng bay qua gối phù dung thêu . Chàng Lưu đă hận núi Bồng Lai xa xôi , mà ḿnh lại ở cách núi Bồng Lai đến vạn trùng .
          _ Lưu Lang : Lưu Thần gặp tiên nữ ở núi Thiên Thai .

          Dịch thơ :

          Mờ mịt tăm hơi , hứa hẹn suông ;
          Canh năm , trăng xế, chợt nghe chuông .
          Mộng ly biệt măi kêu khôn tỉnh ;
          Thư giục mau xong , mực đậm nồng .
          Ánh nến nữa in chăn phỉ thúy ;
          Thoảng bay hương xạ gối phù dung .
          Bồng sơn đă hận đường xa thẳm ,
          Lại cách Bồng sơn một vạn trùng .


          Bản dịch Trần Trọng San .

          Đến chẳng nói năng biến tuyệt tung
          Canh năm chuông điểm gác trăng suông
          Mộng làm xa cách kêu khôn tiếng
          Thư bị thúc thôi mực chẳng nồng
          Nến chiếu lung linh chim phỉ thúy
          Hương thơm thoang thoảng gấm phù dung
          Chàng Lưu vốn hận non Bồng thẳm
          Lại cách Bồng sơn cả vạn trùng


          (khuyết danh )
          Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
          Phiến vân thiên thượng khứ du du
          Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
          Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

          Comment


          • #6
            III

            Táp táp đông phong tế vũ lai
            Phù dung đường ngoại hữu khinh lôi
            Kim thiềm niết tỏa thiêu hương nhập
            Ngọc hổ khiên ti cấp tỉnh hồi
            Giả thị khuy liêm Hàn duyện thiếu
            Mật phi lưu chẩm Ngụy vương tài
            Xuân tâm mạc cộng hoa tranh phát
            Nhất thốn tương tư nhất thốn hôi


            Dịch thơ :

            Rào rạt gió đông mưa nhẹ lan
            Ngoài ao sen vẳng sấm vang ran
            Cóc vàng ngậm khóa thiêu hương tỏa
            Hổ ngọc quay dây múc giếng tràn
            Trao gối Mật phi tài chúa Ngụy
            Liếc rèm Giả thị trẻ quan Hàn
            Ḷng xuân chớ với hoa đua nở
            Một tấc tương tư một tấc tàn


            (khuyết danh )
            Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
            Phiến vân thiên thượng khứ du du
            Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
            Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

            Comment


            • #7
              V

              Phượng vĩ hương la bạc kỷ trùng
              Bích văn viên đính dạ thâm phùng
              Phiến tài nguyệt sắc tu nan yểm
              Xa tẩu lôi thanh ngữ vị thông
              Tằng thị tịch liêu kim tẫn ám
              Đoạn vô tiêu tức thạch lưu hồng
              Ban chuy chỉ hệ thùy dương ngạn
              Hà xứ tây nam nhiệm hảo phong


              Dịch thơ :

              Phượng vĩ màn hương mỏng mấy trùng
              Canh khuya dệt biếc vấn tầng không
              Quạt x̣e sắc nguyệt che khôn khuất
              Xe chạy vang ầm nói chẳng thông
              Đây vốn tịch liêu tàn lửa ám
              Nào hay tin tức lựu hoa hồng
              Ngựa chuy chỉ buộc bên bờ liễu
              Đâu chốn tây nam nhận gió nồng ?


              (khuyết danh )
              Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
              Phiến vân thiên thượng khứ du du
              Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
              Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

              Comment


              • #8
                VI

                Trùng duy thâm há Mạc Sầu đường
                Ngọa hậu thanh tiêu tế tế trường
                Thần nữ sinh nhai nguyên thị mộng
                Tiểu cô cư xứ bản vô lang
                Phong ba bất tín lăng chi nhược
                Nguyệt lộ thùy giao quế diệp hương
                Trực đạo tương tư liễu vô ích
                Vị phương trù trướng thị thanh cuồng


                Dịch thơ :

                Mạc Sầu nhà kín lớp màn buông
                Nằm nghỉ đêm dài lướt măi không
                Thần nữ bến sinh nguyên giấc mộng
                Tiểu cô nơi trú bặt đàn ông
                Chẳng tin sóng gió mềm nhành ấu
                Ai khiến trăng sương ngát quế nồng
                Đă biết tương tư nào có ích
                Nên chưa buồn thảm hóa thanh cuồng


                (khuyết danh)
                Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                Phiến vân thiên thượng khứ du du
                Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                Comment


                • #9
                  CẨM SẮT


                  Cẩm sắt vô đoan ngũ thập huyền
                  Nhất huyền nhất trụ tứ hoa niên
                  Trang sinh hiểu mộng mê hồ điệp
                  Vọng đế xuân tâm thác đỗ quyên
                  Thương hải nguyệt minh châu hữu lệ
                  Lam Điền nhật noăn ngọc sinh yên
                  Thử t́nh khả đăi thành truy ức
                  Chỉ thị đương thời dĩ vơng nhiên


                  Dịch nghĩa :

                  Đàn gấm v́ sao có 50 dây
                  Mỗi dây ,mỗi trụ đều gợi nhớ về thời tuổi trẻ
                  Trang Chu tỉnh giấc vẫn c̣n mơ về hồ điệp
                  thục đế t́nh xuân gửi đỗ quyên
                  Biển xanh ,trăng sáng ,châu lệ đỗ
                  Lam điền nắng ấm ngọc tạo thành khói
                  T́nh đó đă sớm trở thành nỗi nhớ nhung về dĩ văng thủa ban đầu đă sớm qua mau

                  Dịch thơ :

                  ĐÀN GẤM

                  Cẩm sắt v́ sao ngũ thập huyền
                  Mỗi dây mỗi trụ, nhớ hoa niên
                  Trang Chu tỉnh mộng, mơ hồ điệp
                  Vọng đế ḷng xuân, gởi Đỗ quyên
                  Trăng sáng biển xanh, châu đổ lệ
                  Khói vương nắng ấm, ngọc Lam điền
                  T́nh này sớm tạo niềm nhung nhớ
                  Là buổi đầu tiên, chút nỗi niềm.


                  Huỳnh Minh Đức

                  Cây đàn năm chục đường dây
                  Mỗi dây mỗi trụ, nhớ ngày c̣n xanh
                  Mơ màng giấc bướm Trang sinh
                  Ḷng xuân Vọng đế , đỗ quyên gửi vào
                  Biển xanh trăng chiếu lệ châu
                  Ngọc phơi nắng ấm , khói cao Lam Điền
                  T́nh này đợi nhớ nên niềm
                  Thế nhưng đă ngậm ngùi duyên bấy giờ


                  Trần Trọng San dịch

                  Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                  Phiến vân thiên thượng khứ du du
                  Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                  Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                  Comment


                  • #10
                    Đăng Lạc Du Nguyên

                    Hướng văn ư bất thích
                    Khu xa đăng cổ nguyên
                    Tịch dương vô hạn hảo
                    Chỉ thị cận hoàng hôn


                    Dịch nghĩa :
                    Lúc sắp chiều tối, ư không thỏa thích ; di xe lên khu đất cổ. Bỗng nắng chiếu đẹp đẽ vô hạn, chỉ có điều là gần hoàng hôn.

                    _ Lạc-Du nguyên : tên một khu du lăm nổi tiếng tại Trường-An, ở phía bắc Khúc-giang tŕ. Thơ Đỗ Mục có câu: “ Lạc-Du nguyên thượng vọng Chiêu lăng” (Trên Lạc-Du nguyên, ngắm cảnh Chiêu lăng).

                    Dịch thơ :

                    Lên Lạc Du Nguyên

                    Chiều hôm ḷng buồn bă
                    Đi xe lên cổ phần
                    Nắng chiều đẹp vô hạn
                    Chỉ tiếc sắp hoàng hôn


                    Trần Trọng San
                    Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                    Phiến vân thiên thượng khứ du du
                    Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                    Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                    Comment


                    • #11
                      Dạ Vũ Kư Bắc

                      Quân vấn quy kỳ vị hữu kỳ
                      Ba sơn dạ vũ trướng thu tŕ
                      Hà đương cộng tiễn tây song trúc
                      Khước thoại Ba sơn dạ vũ th́


                      Dịch nghĩa :
                      Bạn hỏi ngày về , chưa hẹn được ngày
                      Mưa đêm núi Ba , đầy tràn ao thu
                      Bao giờ ở cửa sổ hướng tây , cùng nhau chong đèn
                      Lại cùng tṛ chuyện về lúc mưa đêm ở núi Ba

                      -Núi Ba : trong bài này chỉ những ngọn núi ở miền Tứ Xuyên nói chung

                      dịch thơ

                      Đêm mưa , gửi thư cho người phương Bắc

                      Ngày về khó hẹn cho nhau
                      Ba Sơn mưa núi hồ thu nước đầy
                      Bao giờ chung bóng song tây
                      C̣n bao nhiêu chuyện núi này mưa đêm


                      Bản dịch Tương Như
                      Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                      Phiến vân thiên thượng khứ du du
                      Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                      Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                      Comment


                      • #12
                        TẢO KHỞI

                        Phong lộ đạm thanh thần
                        Liêm gian độc khởi nhân
                        Oanh đề hoa hựu tiếu
                        Tất cánh thị thùy xuân ?


                        Dịch nghĩa :

                        Gió lặng sương êm , sớm mai mát mẻ
                        Trong rèm có người một ḿnh tỉnh dậy
                        Chim oanh hót , hoa lại cười
                        Cảnh xuân thực ra dành cho ai ?

                        Dịch thơ :

                        DẬY SỚM

                        Gió lặng sương êm một sớm mai
                        Trong rèm thức dậy thật khoan thai
                        Hoa cười oanh hót trên đầu ngọn
                        Ngẫm xem xuân sắc dành cho ai ?


                        Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                        Phiến vân thiên thượng khứ du du
                        Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                        Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                        Comment


                        • #13
                          VỊNH SỬ

                          Lịch lăm tiền hiền quốc dữ gia
                          Thành do cần kiệm phá do xa
                          Hà tu hổ phách phương vi chẩm
                          Khởi đắc chân châu thủy thị xa
                          Vận khứ bất phùng thanh hải mă
                          Lực cùng nan bạt độc sơn xà
                          Kỷ nhân tằng dự Nam huân khúc
                          Chung cổ Thương ngô khốc thúy hoa


                          Dịch thơ

                          Vịnh Sử

                          Xem sử người xưa nước với nhà
                          Thành do cần kiệm, phá - xa hoa
                          Chi mong hổ phách vuông làm gối
                          Nào được chân châu mới chiến xa
                          Vận hết khôn mong thêm hải mă
                          Lực cùng khó chém nổi sơn xà
                          Bao người từng dự ca Nam khúc
                          Kết cục Thương ngô khóc thúy hoa


                          Đông A dịch
                          Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                          Phiến vân thiên thượng khứ du du
                          Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                          Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                          Comment


                          • #14
                            MĂ NGÔI

                            Hải ngoại đồ văn cách cửu châu
                            Tha sinh vị bốc , thử sinh hưu
                            Không văn hổ dữ minh tiêu tích
                            Vô phục kê nhân báo hiểu trù
                            Thử nhật lục quân đồng trú mă
                            Đương thời thất tịch tiếu Khiên ngưu
                            Như hà tứ kỷ vi thiên tử
                            Bất cập Lư gia hữu Mạc Sầu


                            Dịch nghĩa :

                            Ngoài bể nghe đồn c̣n có chín châu
                            Kiếp sau chưa biết thế nào , kiếp này thế là thôi
                            Luống nghe đoàn quân hùng khua mơ ban đêm
                            Không c̣n thấy viên quan kê nhân báo thẻ sớm
                            Ngày ấy toàn thể quân lính đều dừng ngựa , không chịu tiến bước
                            Nhớ lại buổi xưa , đêm mùng bảy tháng bảy cùng nh́n sao Ngưu Lang mà cười
                            Tại sao đă gần bốn mươi tám năm làm vua
                            Mà không bằng chàng họ Lư có nàng Mạc Sầu

                            - Mă Ngôi : ở phía tây huyện Hưng B́nh , tỉnh Thiểm Tây , nơi trước kia Dương Quư Phi bị thắt cổ chết
                            - Quan kê nhân : chuyên việc báo giờ trước mỗi buổi sáng
                            - Mạc Sầu :Người mỹ nữ ở Lạc Dương , lấy chồng họ Lư


                            Dịch thơ :

                            G̉ MĂ NGÔI

                            Ngoài bể nghe đồn có chín châu
                            Kiếp này chưa chắc , chắc chi sau ?
                            Chỉ nghe hổ lữ đêm khua mơ
                            Nào thấy kê nhân sáng gọi chầu
                            Đương độ lục quân cùng đóng ngựa
                            Nhớ đêm thất tịch ngửng cười Ngâu
                            Than ôi , bốn kỷ trên ngôi báu
                            Mà kém nhà Lư có Mạc Sầu


                            (khuyết danh )


                            Ngoài biển nghe đồ, lại chín châu ;
                            Kiếp sau chưa biết , kiếp này sao !
                            Mơ đêm hổ trướng rền vang măi ;
                            Thẻ sáng kê nhân chẳng thấy nào .
                            Buổi ấy sáu quân đều buộc ngựa ,
                            Bấy giờ Thất Tịch cợt Khiên ngưu .
                            Bốn mươi năm lẻ làm Thiên tử ,
                            Mà kém chàng Lư có Mạc Sầu ?


                            Bản dịch Trần Trọng San
                            Last edited by Ngao_0p; 07-01-2002, 11:32 AM.
                            Nhất đóa phù dung trầm ảnh thủy
                            Phiến vân thiên thượng khứ du du
                            Băng hàn ngọc kết như minh nguyệt
                            Tâm đồng tri kỷ đáo muôn thu

                            Comment


                            • #15
                              Trù Bút Dịch


                              Ngư điểu (*) do nghi úy giản thư ,
                              Phong vân thường vị hộ trừ tư .
                              Đồ linh thượng tướng huy thần bút ,
                              Chung kiến hàng vương tẩu truyện xa .
                              Quản Nhạc hữu tài nguyên bất thiểm ,
                              Quan Trương vô mệnh phục hà như .
                              Tha niên Cẩm lư kinh từ miếu ,
                              Lương phủ ngâm thành hận tự dư .

                              Lư Thương Ẩn

                              Dịch nghĩa :
                              Trạm Trù Bút
                              Người ta ngờ rằng tại đây chim cá cũng vẫn c̣n sợ tờ thư lệnh ; gió mây vẫn măi măi che chở phên giậu chốn quân doanh . Thật uổng công cho vị Thượng tướng ( Khổng Minh ) vung ngọn bút thần ; cuối cùng thấy vua đầu hàng đi trên xe trạm .
                              Ngài thực không thua kém chi Quản Nhạc có tài ; nhưng Quan Trương không có mệnh , th́ biết làm sao ! Sau này , đi qua đền thờ Ngài ở miếu Cẩm Lư , ngâm xong bài Lương Phủ , nổi giận chứa chan .


                              Trạm Trù Bút


                              Chim cá c̣n như sợ giản thư ,
                              Gió mây che chở dậu phên xưa .
                              Uổng cho Thượng tướng vung thần bút ,
                              Rồi thấy xe hàng rong Đức vua .
                              Quản Nhạc có tài , đâu chịu lép ;
                              Quan Trương không mạng , biết sao chừ !
                              Sau này Cẩm Lư c̣n đền miếu ,
                              Lương phủ ngâm xong hận có thừa


                              Bản dịch Trần Trọng San


                              * Có bản ghi là Viên điểu : vượn chim
                              _ Trù Bút dịch : ở phía bắc huyện Quảng Nguyên , tỉnh Tứ Xuyên . Tương truyền thời Tam quốc , Khổng Minh đóng quân ở đây , trù tính kế hoạch .
                              _ Thượng tướng : chỉ Khổng Minh
                              _ Hàng vương : chỉ Thục hậu chủ Lưu Thiện , hàng nước Ngụy .
                              _ Lương phủ ngâm : tên tác phẩm của Khổng Minh
                              Vạn Xuân

                              Comment


                              • #16
                                Tùy Cung


                                Tử tuyền cung điện tỏa yên hà ,
                                Dục thủ Vô thành tác đế gia .
                                Ngọc tỷ bất duyên qui nhật giác ,
                                Cẩm phàm ưng tự đáo thiên nha .
                                Ư kim hữu thảo vô h́nh hỏa ,
                                Chung cổ thùy dương hữu mộ nha .
                                Địa hạ nhược phùng Trần hậu chủ ,
                                Khởi nghi trùng vấn hậu đ́nh hoa .

                                Lư Thương Ẩn

                                Dịch nghĩa :
                                Cung Vua Tùy
                                Bên ḍng suối biếc , cung điện khóa kín trong làn khói và ráng mây . Vua Tùy Dương đế định lấy thành Vô để làm nhà của Hoàng đế . Nếu không v́ chiếc ngọc tỷ về với bậc người có tướng lạ “ nhật giác “ ( vua Đường Thái Tông ), th́ cánh buồm gấm của vua Tùy chắc hẳn c̣n đến chốn ven trời (để xây thêm cung điện nữa ).
                                Trong cung Tùy bây giờ , trên đám cỏ mục nát , không có đến ánh lửa đom đóm . Từ xưa đến nay , trên cây thùy dương , có con quạ đậu lúc trời tối . Nếu ở dưới đất mà Tùy Dương đế có gặp Trần Hậu chủ , th́ há nên lại hỏi về khúc Hậu đ́nh hoa ?


                                Cung Tùy


                                Suối xanh cung điện khóa yên hà ,
                                Toan lấy Vô thành dựng đế gia .
                                Ví chẳng ấn vàng về kẻ khác ,
                                Ắt là buồm gấm đến miền xa .
                                Giờ đây cỏ mục không đom đóm ,
                                Muôn thửa cành dương có quạ già .
                                Dưới đất gặp vua Trần Hậu chủ ,
                                Há nên hỏi khúc Hậu đ́nh hoa ?

                                Bản dịch Trần Trọng San


                                _ Vô thành : ở phía đông bắc huyện Giang Đô , tỉnh Giang Tô .
                                _ Nhật giác : xương h́nh mặt trời nhô lên ở giữa khoảng hai lông mày . Đó là dị tướng đế vương của Đường Thái Tông .
                                _ Trần hậu chủ : vua thời Nam bắc triều , có tiếng là hoang dâm , bị quân Tùy bắt đưa về Trường An .
                                _ Hậu đ́nh hoa : tức là khúc Ngọc thu hậu đ́nh hoa , được làm ra trong buổi tiệc của Trần Hậu chủ và Trương quí phi .
                                Vạn Xuân

                                Comment


                                • #17
                                  Giả Sinh


                                  Tuyên thất cầu hiền phỏng trục thần ,
                                  Giả Sinh tài điệu cách vô luân .
                                  Khả lân dạ bán hư tiền tịch ,
                                  Bất vấn thương sinh vấn quỉ thần .

                                  Lư Thương Ẩn


                                  Dịch nghĩa :

                                  Giả Sinh

                                  Tại Tuyên thất , vua cầu người hiền , hỏi thăm đến những bề tôi bị biếm trích . Trong số những người này . Giả Sinh có tài diệu không ai bằng được . Tiếc thay , vào lúc nữa đêm, nhà vua để ghế trống chổ ngồi phía trước để đón tiếp ông , nhưng lại không hỏi đến nhân dân , mà chỉ hỏi về vấn đề quỉ thần .


                                  Giả Sinh


                                  Tuyên thất hỏi thăm người biếm trích,
                                  Tài năng họ Giả chẳng ai hơn .
                                  Nữa đêm trống chổ ngồi trong điện ,
                                  Chẳng hỏi dân đen , hỏi quỉ thần .

                                  Bản dịch Trần Trọng San


                                  _ Giả Sinh : tức Giả Nghị , người đời Hán Văn đế làm chức Bác sĩ , bị gièm pha , biếm ra làm quan tại Trường Sa . Sau đó được Văn đế triệu về , hỏi ư kiến , nhưng cũng không được nghe theo . Mất năm mới 33 tuổi .
                                  _ Tuyên thất : tên ṭa nhà chính trong cung Vị Ương .
                                  Vạn Xuân

                                  Comment


                                  • #18
                                    Ngao_0p viết ở trên :
                                    Vô Đề

                                    IV.

                                    Tương kiến thời nan biệt diệt nan ,
                                    Đông phong vô lực bách hoa tàn .
                                    Xuân tàm đáo tử ti phương tận ,
                                    Lạp chúc thành hôi lệ thủy can .
                                    Hiểu kính đản sầu vân mấn cải ,
                                    Dạ ngâm ưng giác nguyệt quang hàn .
                                    Bồng lai thử khứ vô đa lộ ,
                                    Thanh điểu ân cần vị thám khan .



                                    Dịch nghĩa :
                                    Không đầu đề
                                    Lúc gặp gỡ nhau đă khó , mà chia tay nhau cũng khó . Gió đông không có sức , trăng hoa héo tàn . Con tằm xuân đến lúc chết , th́ tơ mới hết ; ngọn nến khi thành tro , ti` nước mắt mới khô .
                                    Soi gương buổi sáng , chỉ buồn là tóc mây thay đổi . Ban đêm ngâm thơ , chắc hẳn biết ánh trăng lạnh lẽo . Từ đây đi đến núi Bồng Lai , không có nhiều con đường ; chim xanh v́ ḿnh ân cần đi trước thăm ḍ .

                                    - Bồng Lai : tên của một trong ba ngọn núi tiên ở Bột Hải .
                                    _ Thanh điểu : chim xanh báo tin Tây vương Mẫu đến .

                                    Dịch thơ :

                                    Vô Đề

                                    Xa nhau khó tựa gặp nhau ,
                                    Gió đông không sức , hoa ràu xác xơ .
                                    Thác rồi , tằm mới hết tơ ;
                                    Tàn rồi , nến mới cạn khô lệ sầu .
                                    Soi gương , buồn tóc đổi màu ;
                                    Ngâm đêm , mới biết trăng thâu lạnh lùng .
                                    Có xa xôi mấy non Bồng ,
                                    Ḍ đường hỏi lối , cây cùng chim xanh .


                                    Bản dịch Trần Trọng San

                                    Đă khó gặp nhau lại khó xa
                                    Gió đông sức cạn rụng trăm hoa
                                    Tằm xuân đến thác tơ đành dứt
                                    Nến sáp khi tàn lệ kiệt sa
                                    Sớm ngắm chạnh buồn mây tóc điểm
                                    Đêm ngâm chợt cảm lạnh trăng tà
                                    Bồng lai đến đó khôn nhiều lối
                                    Ḍ hỏi chim xanh hậu giúp mà


                                    (khuyết danh)


                                    Các bài thơ Đường đă post , ai có bản dịch hay, vui ḷng post lên ( hoặc nhắn PM cho BVP ) để mọi người cùng xem
                                    Có bản dịch này nửa nè Ngáo

                                    Không Đề

                                    Khó gặp nhau mà cũng khó xa
                                    Gió xuân hèn yếu để tàn hoa
                                    Con tằm đến thác tơ c̣n vướng
                                    Ruột nén chưa tan, lệ vẫn nhoà.
                                    Gương sớm, nhưng buồn phai mái tóc.
                                    Thơ đêm càng thấm lạnh vầng nga;
                                    Bồng lai, nẻo đó, đường không mấy,
                                    Cậy chiếc chim thần ướm giúp ta!

                                    Ngô Linh Ngọc (dịch)
                                    Last edited by Tieu Dieu Khach; 08-08-2002, 05:26 AM.
                                    Thế sự thăng trầm quân mạc vấn
                                    Yên ba thâm xứ hữu ngư châu ....

                                    Comment


                                    • #19
                                      Lệ

                                      Vĩnh hạng trường niên oán ỷ la
                                      Ly t́nh chung nhật tứ phong ba
                                      Tương giang trúc thượng ngân vô hạn
                                      Nghiễn thủ bi tiền sái kỷ đa
                                      Nhân khứ Tử đài thu nhập tái
                                      Binh tàn Sở trướng dạ văn ca
                                      Triêu lai Bá thuỷ kiều biên liễu
                                      Vị để thanh bào tống ngọc kha



                                      Dịch Nghĩa

                                      Nước mắt

                                      Suốt năm dài ở trong ngơ hẻm, oán giận lụa là
                                      Cả ngày mang mối t́nh ly biệt nhớ khi sóng gió thuở nào
                                      Trúc trên sông Tương giang biết bao nhiêu vết
                                      Trước bia trên núi Nghiễn rơi bao nhiêu nước mắt
                                      Người rời Tử đài ra đi, mùa thu vào quan ải
                                      Quân tan ở trướng Sở, đêm nghe tiếng ca
                                      Buổi sớm ra cây liễu bên cầu trên sông Bá
                                      Chưa chạm vào vạt áo bào xanh tiễn Ngọc Kha


                                      (hỏng biết người dịch)
                                      C** (¨`·..·´¨)
                                      (¨` ·.·´¨)¸.·´
                                      *`·.¸.·´T**


                                      *...**...*...**...*...**...*...**...*
                                      Khi ta ở chỉ là nơi đất ở
                                      Khi ta đi đất bỗng hoá tâm hồn

                                      *...**...*...**...*...**...*...**...*

                                      Comment


                                      • #20
                                        Lạc hoa

                                        Lạc hoa

                                        Cao các khách cánh khứ
                                        Tiểu viên hoa loạn phi
                                        Sâm si liên khúc mạch
                                        Thiều đệ tống tà huy
                                        Trường đoạn vị nhẫn tảo
                                        Nhăn xuyên nhân dục quy
                                        Phương tâm hướng xuân tận
                                        Sở đắc thị triêm y
                                        Người cười ta cuồng ngông khờ khạo,
                                        Ta cười người điên đảo ngược xuôi.

                                        Comment


                                        • #21
                                          Long Tŕ

                                          Long Tŕ

                                          Long Tŕ tứ tửu thưởng vân b́nh
                                          Kiệt cổ thanh cao chúng nhạc đ́nh
                                          Dạ bán yến quy cung lậu vĩnh
                                          Tiết vương trầm túy Thọ vương tinh.

                                          Dịch Nghĩa:


                                          Ở dinh Long Tŕ, nhà vua ban rượu, mở rộng b́nh phong vẽ mây
                                          Tiếng trống Kiệt nổi lên, các thứ âm nhạc đều im bặt
                                          Nửa đêm tan tiệc về, giọt đồng hồ trong cung nhỏ măi
                                          Tiết vương đă say vùi, chỉ có Thọ vương c̣n tỉnh.
                                          Chú thích: Thọ vương Lư Mạo là con trai Đường Huyền Tông. Dương quư phi nguyên trước là vương phi của Thọ vương.


                                          Dịch Thơ:


                                          Dinh Long Tŕ

                                          Long Tŕ ban rượu mở b́nh phong
                                          Tiếng trống vang lên, tiếng nhạc ngừng
                                          Đêm khuya khắc lậu triền miên nhỏ
                                          Tiết đă say vùi, Thọ thức chong.

                                          Nguyễn Thị Bích Hải
                                          Người cười ta cuồng ngông khờ khạo,
                                          Ta cười người điên đảo ngược xuôi.

                                          Comment


                                          • #22
                                            Thất nguyệt nhị thập cửu nhật Sùng Nhượng trạch yến tác.

                                            Sùng Nhượng trạch yến tác

                                            Lộ như vi vũ hạ tiền tŕ
                                            Phong quá hồi đường vạn trúc bi
                                            Phù thế bản lai đa tụ tán
                                            Hồng cừ hà sự diệc ly phi
                                            Du dương quy mộng duy đăng kiến
                                            Hộ lạc sinh nhai độc tửu tri
                                            Khởi đáo bạch đầu trường chỉ nhĩ
                                            Tung Dương tùng tuyết hữu tâm kÿ

                                            Dịch Nghĩa:


                                            Sương như mưa bụi rơi nhẹ nhàng xuống trước ao
                                            Gió thổi qua con đê quanh co, rừng trúc buồn bă đau thương
                                            [Vẫn biết] cuộc đời trôi nổi vốn có nhiều lúc tan hợp
                                            Nhưng sen hồng v́ cớ ǵ mà cũng xơ xác, tả tơi
                                            Giấc mơ trở về nhà êm đẹp kia duy chỉ ngọn đèn là biết
                                            Cuộc sinh nhai suy tàn của ta chỉ có rượu mới hay
                                            Chẳng lẽ đến lúc bạc đầu cũng vẫn như thế này măi sao
                                            Tùng, tuyết ở núi Tung có ư hẹn cùng ta



                                            Dịch Thơ:


                                            Làm khi dự yến tiệc tại nhà Sùng Nhượng

                                            Sương rơi ao trước như mưa bụi
                                            Gió lượn đê cong khiến trúc buồn
                                            Thế sự vẫn hay nhiều hợp tán
                                            Sen hồng sao cũng lắm tang thương
                                            Hương quan mộng đẹp duy đèn biết
                                            Sinh kế tàn suy chỉ rượu tường
                                            Chẳng lẽ đến già c̣n vậy măi
                                            Tuyết tùng ư hẹn tại Tung dương

                                            Lư Tứ


                                            Chú Thích:

                                            Bài này các bản của Việt Nam ta đều đề tựa là "Sùng Nhượng trạch yến tác," nhưng các bản của Trung Hoa lại có thêm ngày tháng: "Thất nguyệt nhị thập cửu nhật Sùng Nhượng trạch yến tác."
                                            Người cười ta cuồng ngông khờ khạo,
                                            Ta cười người điên đảo ngược xuôi.

                                            Comment


                                            • #23
                                              Tả ư

                                              Tả ư

                                              Yến nhạn thiều thiều cách Thượng Lâm
                                              Cao thu vọng đoạn chính trường ngâm
                                              Nhân gian lộ hữu Đồng Giang hiểm
                                              Thiên thượng sơn duy Ngọc Lũy thâm
                                              Nhật hướng hoa gian lưu phản chiếu
                                              Vân ṭng thành thượng kết tằng âm
                                              Tam niên dĩ chế tư hương lệ
                                              Cánh nhập tân niên khủng bất câm

                                              Dịch Nghĩa:


                                              Én, nhạn bay xa xa bên vườn Thượng Lâm (1)
                                              Ngắm trời thu cao chính là lúc đang ngâm nga
                                              Dưới trần đường hiểm trở nhất là Đồng Giang (2)
                                              Trên trời núi sâu nhất là Ngọc Lũy (3)
                                              Mặt trời hướng về khóm hoa để lại ánh nắng
                                              Mây kéo đến trên thành cao, tạo nên bóng râm
                                              Đă cố nén nước mắt nhớ quê nhà ba năm nay
                                              Đến nay vào năm mới sợ rằng không cầm được nữa



                                              Chú thích:

                                              (1) Thượng Lâm: tên một căn vườn nổi tiếng ở Trường An. Căn vườn được xây dựng đầu tiên dưới đời Tần, rồi được các triều đại sau đó tiếp tục tu sửa. Tương truyền vườn trồng rất nhiều kỳ hoa dị thảo, là chủ đề ngâm vịnh của rất nhiều tao nhân mặc khách, trong đó nổi tiếng nhất là Tư Mă Tương Như với bài Thượng Lâm Phú.

                                              (2) Đồng Giang: nguyên tên là Tử Đồng Giang. Trong địa dư Trung Quốc có hai con sông cùng mang tên này, một ở Tứ Xuyên, một ở Chiết Giang. Có lẽ tác giả muốn nói đến con sông ở Tứ Xuyên trong câu này.

                                              (3) Ngọc Lũy: tên núi thuộc Tứ Xuyên. Dăy núi này chiếm một vị trí hiểm yếu, nhà Đường đặt ở đây một cửa ải được canh pḥng rất nghiêm mật v́ chiến tranh thường xảy ra với Thổ Phồn (Tây Tạng).
                                              Người cười ta cuồng ngông khờ khạo,
                                              Ta cười người điên đảo ngược xuôi.

                                              Comment


                                              • #24
                                                Thất tịch

                                                Thất tịch

                                                Khủng thị tiên gia hảo biệt ly
                                                Cố giao thiều đệ tác giai kỳ
                                                Do lai bích lạc ngân hà bạn
                                                Khả yếu kim phong ngọc lộ th́
                                                Thanh lâu tiệm di tương vọng cửu
                                                Vi vân vị tiếp quá lai tŕ
                                                Khởi năng vô ư thù ô thước
                                                Duy dữ tri thù khất xảo ti.


                                                Dịch Nghĩa
                                                Phải chăng đối với người tiên,cảnh li biệt là đẹp ?
                                                Khiến nên có cuộc hẹn ḥ tốt lành nơi xa xôi
                                                Bởi thế có chuyện bên bờ sông Ngân trên trời biếc
                                                Vào lúc gió vàng móc ngọc mùa thu
                                                Trông nhau lâu dài theo giọt lậu trong veo chầm chậm
                                                Trễ tràng đi qua cùng đám mây mỏng chưa gặp nhau
                                                Há rằng không có ư đền ơn cho quạ ?
                                                Chỉ v́ bận xin mối tơ khéo léo với cái nhện.


                                                Dịch Thơ:


                                                Đẹp nhất tiên giới ấy biệt ly
                                                Xa xôi nên giục thuở giai kỳ
                                                Sông Ngân trời biếc c̣n qua bến
                                                Móc ngọc hơi thu hẳn gặp th́
                                                Giọt lậu trong veo chầm chậm điểm
                                                Vầng trăng man mác trễ tràng đi
                                                Phi đâu hờ hững đền ơn quạ ?
                                                Mối nhện cho người "khất xảo ti".

                                                Lê Nguyễn Lưu


                                                Chú thích:

                                                Bích lạc: Cổ thư nói: Ṿm trời thứ nhất ở phương đông, đấy những mây biếc, v́ thế gọi là bích lạc

                                                Kim phong: Theo thuyết ngũ hành, Kim thuộc phương Tây, tượng cho mùa thu. Kim phong tức là gió thu.

                                                Thanh lậu: Giọt nước trong. Thời xưa làm đồng hồ nước, cho chảy nhỏ giọt xuống một cái b́nh hoặc chậu có đánh dấu để tính giờ, gọi là khắc lậu

                                                Ô thước: Ngưu Lang Chức nữ gặp nhau đêm thất tịch phải nhờ bầy quạ làm cầu bắc qua sông Ngân

                                                Khất xảo ti: Một nghi lễ của Trung Quốc cổ. Ngày thất tịch, phụ nữ lấy chỉ xỏ qua bảy lỗ kim để cầu trời ban cho tài khéo (nữ công). Nếu như con nhện chăng tơ trên cây dưa là được (Chức Nữ vừa là thần về dệt vải, vừa là thần coi sóc cây dưa)...
                                                Người cười ta cuồng ngông khờ khạo,
                                                Ta cười người điên đảo ngược xuôi.

                                                Comment


                                                • #25
                                                  Kính

                                                  Ngao_0p xuất chiêu ở trên:

                                                  Vô Đề

                                                  IV.

                                                  Tương kiến thời nan biệt diệt nan ,
                                                  Đông phong vô lực bách hoa tàn .
                                                  Xuân tàm đáo tử ti phương tận ,
                                                  Lạp chúc thành hôi lệ thủy can .
                                                  Hiểu kính đản sầu vân mấn cải ,
                                                  Dạ ngâm ưng giác nguyệt quang hàn .
                                                  Bồng lai thử khứ vô đa lộ ,
                                                  Thanh điểu ân cần vị thám khan .



                                                  Dịch nghĩa :
                                                  Không đầu đề
                                                  Lúc gặp gỡ nhau đă khó , mà chia tay nhau cũng khó .
                                                  Gió đông không có sức , trăm hoa héo tàn .
                                                  Con tằm xuân đến lúc chết , th́ tơ mới hết ;
                                                  ngọn nến khi thành tro , th́ nước mắt mới khô .
                                                  Soi gương buổi sáng , chỉ buồn là tóc mây thay đổi .
                                                  Ban đêm ngâm thơ , chắc hẳn biết ánh trăng lạnh lẽo .
                                                  Từ đây đi đến núi Bồng Lai , không có nhiều con đường ;
                                                  chim xanh v́ ḿnh ân cần đi trước thăm ḍ .

                                                  - Bồng Lai : tên của một trong ba ngọn núi tiên ở Bột Hải .
                                                  _ Thanh điểu : chim xanh báo tin Tây vương Mẫu đến .

                                                  Dịch thơ :

                                                  Vô Đề



                                                  Xa nhau khó tựa gặp nhau ,
                                                  Gió đông không sức , hoa ràu xác xơ .
                                                  Thác rồi , tằm mới hết tơ ;
                                                  Tàn rồi , nến mới cạn khô lệ sầu .
                                                  Soi gương , buồn tóc đổi màu ;
                                                  Ngâm đêm , mới biết trăng thâu lạnh lùng .
                                                  Có xa xôi mấy non Bồng ,
                                                  Ḍ đường hỏi lối , cây cùng chim xanh .


                                                  Bản dịch Trần Trọng San

                                                  Đă khó gặp nhau lại khó xa
                                                  Gió đông sức cạn rụng trăm hoa
                                                  Tằm xuân đến thác tơ đành dứt
                                                  Nến sáp khi tàn lệ kiệt sa
                                                  Sớm ngắm chạnh buồn mây tóc điểm
                                                  Đêm ngâm chợt cảm lạnh trăng tà
                                                  Bồng lai đến đó khôn nhiều lối
                                                  Ḍ hỏi chim xanh hậu giúp mà


                                                  (khuyết danh)


                                                  Các bài thơ Đường đă post , ai có bản dịch hay, vui ḷng post lên ( hoặc nhắn PM cho BVP ) để mọi người cùng xem
                                                  Xin phép post thêm một bản dịch nữa (không nhớ tên người dịch v́ đọc quá lâu rồi):

                                                  Khó gặp nhau mà cũng khó xa
                                                  Gió xuân đành để rụng trăm hoa
                                                  Con tằm đến thác tơ c̣n vướng
                                                  Chiếc nến chưa tàn lệ vẫn sa
                                                  Sáng ngắm gương buồn thay mái tuyết
                                                  Đêm ngâm thơ thấy lạnh trăng ngà
                                                  Bồng Lai tới đó không xa mấy
                                                  Cậy với chim xanh dọ lối mà
                                                  Xuân tâm cộng hưởng hoa tranh phát
                                                  Nhất phiến tương tư nhất thốn hôi


                                                  Thất Giới Minh

                                                  Comment


                                                  • #26
                                                    Ngao_0p xuất chiêu ở trên:

                                                    Đọc bài

                                                    Vô Đề

                                                    ..................
                                                    Tương kiến thời nan biệt diệt nan ,
                                                    Đông phong vô lực bách hoa tàn .
                                                    Xuân tàm đáo tử ti phương tận ,
                                                    Lạp chúc thành hôi lệ thủy can .
                                                    Hiểu kính đản sầu vân mấn cải ,
                                                    Dạ ngâm ưng giác nguyệt quang hàn .
                                                    Bồng lai thử khứ vô đa lộ ,
                                                    Thanh điểu ân cần vị thám khan .
                                                    Phải là "cự" mới đúng!
                                                    Tiểu lâu nhất dạ thính xuân vũ.

                                                    Comment

                                                    Working...
                                                    X