• Nếu bằng hữu muốn bàn thảo chung vui với các cao thủ trong Cốc th́ bằng hữu cần đăng kư danh tánh (bấm vào ḍng "đăng kư danh tánh" để bắt đầu ghi tên gia nhập.

Thông báo

Collapse
No announcement yet.

Thi Tiên- Lư Bạch

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Bach Van Phi
    replied
    TẶNG UÔNG LUÂN

    Lư Bạch thừa chu tương dục hành
    Hốt văn ngạn thượng đạp ca thanh
    Đào hoa đàm thủy thâm thiên xích
    Bất cập Uông Luân tống ngă t́nh


    Dịch nghĩa:

    Lư Bạch cưỡi thuyền sắp sửa ra đi
    Bỗng trên bờ có tiếng chân nhảy nhịp và hát
    Nước đầm đào hoa sâu hàng ngàn thước
    Không bằng t́nh Uông Luân tiễn ta

    Dịch thơ

    Lư Bạch lên thuyền sắp sửa xa
    Trên bờ nhịp nhảy rộn lời ca
    Đào hoa đầm rộng sâu ngàn thước
    Khôn sánh t́nh Uông đưa tiễn ta

    Ngô Văn Phú dịch

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    TRƯỜNG CAN HÀNH

    I .
    Thiếp phát sơ phúc ngạch
    Chiết hoa môn tiền kịch
    Lang kỵ trúc mă lai
    Nhiễu sàng lộng thanh mai
    Đồng cư Tràng An lư
    Lưỡng tiểu vô hiềm sai
    Thập tứ vi quân phụ
    Tu nhan vị thương khai
    Đê đầu hướng ám bích
    Thiên hoán bất nhất hồi
    Thập ngũ thủy triển mi
    Nguyện đồng trần dữ hôi
    Trường tồn băo trụ tín
    Khởi thượng vọng phu đài
    Thập lục quân viễn hành
    Cù Đường , Diệm Dự đôi
    Ngũ nguyệt bất khả xúc
    Viên thanh thiên thượng ai
    Môn tiền cựu hành tích
    Nhất nhất sinh dục đài
    Đài thâm bất khả tảo
    Lạc diệp thu phong tảo
    Bát nguyệt hồ điệp hoàng
    Song phi tây viên thảo
    Cảm thử thương thiếp tâm
    Tọa sầu hồng nhan lăo
    Tảo văn há Tam Ba
    Dự tương thư báo gia
    Tương nghênh bất đạo viễn
    Trực đáo Trường Phong Sa


    Dịch nghĩa:
    TRƯỜNG CAN HÀNH

    Tóc em mới xoà ngang trán
    Bẻ hoa trước cửa nhà chơi
    Chàng cửa ngựa tre đến
    Quanh giường nghịch ném quả mơ xanh
    Cùng sống ở đất Trường Can
    Hai đứa nhỏ chẳng hề giữ ư
    Năm mười bốn làm vợ anh
    Mặt thẹn tḥ không lúc nào tươi
    Cúi đầu ngoảnh vào vách tối
    Gọi ngh́n câu chẳng một lời đáp lại
    Năm mười lăm mới tươi tỉnh mặt mày
    Nguyện sống chết chẳng rời nhau
    Thường tin chàng như người ôm cột một ḷng
    Há tưởng thiếp phải lên đài cao ngóng chồng
    Năm mười sáu chàng đi xa
    Đến Cồ Đường , Diệm Dự
    Tháng năm nơi ấy không thể qua
    Tiếng vượn kêu vang trời thảm thiết
    Trước cửa dấu chân bước dạo xưa
    Chỗ nào cũng rêu xanh phủ mờ
    Rêu dầy không quét được
    Lá sớm rụng theo gió mùa thu
    Tháng tám bướm bay vàng chới
    Từng đôi dập dùi trên vườn cỏ phía tây
    Cám cảnh ấy , ḷng thiếp đau đớn
    Ngồi buồn , tuổi con gái ngày một già
    Sớm muộn chàng tới Tam Ba
    Hăy gửi thư về nhà báo trước
    Đón nhau ngại v́ đường xa
    Thiếp sẽ tời tận Trường Phong Sa

    - Thường tin chàng như người ôm cột một ḷng: Vi Sinh hẹn người t́nh đến gặp dưới chân cầu , nhưng người t́nh không đến . Thủy triều lên , chàng không chịu dời , ôm cột mà chết
    -Cồ Đường , Diệm Dự : hai nơi có đá ngầm trên sông Trường Giang , thuộc Tứ Xuyên
    -Tam ba: ba vùng đất mang tên Ba , đó là Ba Thục , Ba Đông và Ba Tây (đông bắc Tứ Xuyên )
    -Trường Phong Sa: một địa danh trên sông Trường Giang thuộc tỉnh An Huy , cách rất xa xóm Trường Cam


    Dịch thơ :

    Khi tóc vừa buông trán ,
    Hái hoa trước cổng chơi .
    Chàng cưỡi ngựa tre đến ,
    Quanh giường tung trái mai .
    Trường Can cùng chung xóm ,
    Cả hai đều thơ ngây .
    Mười bốn , về làm vợ ,
    Thiếp c̣n e lệ hoài .
    Cúi đầu vào vách tối ,
    Gọi măi , chẳng buồn quay .
    Mười lăm , mới hết thẹn .,
    Thề cát bụi không rời .
    Bền vững ḷng son sắc ,
    Há lên Vọng phu đài .
    Mười sáu , chàng đi xa ,
    Cồ Đường , Diễm Dự đôi .
    Tháng năm không đến được ;
    Vượn buồn kêu trên trời .
    Trước cổng vết chân cũ ,
    Rêu xanh mọc um đầy .
    Rêu nhiều không quét hết ,
    Gió thổi , lá vàng rơi .
    Tháng tám , bươm bướm vàng ,
    Trên cỏ vườn bay đôi .
    Cảnh ấy đau ḷng thiếp ,
    Má hồn buồn phôi pha .
    Khi chàng xuống Tam Ba ,
    Nhớ gởi thư về nhà .
    Thiếp sẽ mau đi đón ,
    Đến thẳng Trường Phong Sa .


    Bản dịch Trần Trọng San

    Tóc em mới kín trán
    Trước cửa bẻ hoa đùa
    Chàng cưỡi ngựa trúc lại
    Quang ghế tung mơ chua
    Cùng ở xóm Trường Can
    Đôi trẻ vui tha hồ
    Mười bốn làm vợ chàng
    Thơ ngây em hổ thẹn
    Bên vách cúi gầm đầu
    Mặc dầu chàng gọi đến
    Mười lăm mới bạo dạn
    Quấn nhau không muốn rời
    Ôm cột nguyền giữ ước
    Vọng phu chẳng lên đài
    Mười sáu chàng đi xa
    Tháp Cồ , ḥn Diệm Dự
    Nước lớn đang tháng năm
    Vượn kêu buồn lắm nữa
    Vết giày in trước cửa
    Xanh xanh rêu mọc đầy
    Rêu nhiều không thể quét
    Lá rụng gió thu bay
    Tháng tám bươm bướm vàng
    Bay đôi trên áng cỏ
    Xúc cảm em đau ḷng
    Héo già thương má đỏ
    Chàng sớm rời Tam Ba
    Báo thư trước về nhà
    Đón chàng em há quản
    Đến tận Trường Phong Sa


    Trúc Khê

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    VỌNG LƯ SƠN BỘC BỐ

    Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên,
    Dao khan bộc bố quải tiền xuyên.
    Phi lưu trực há tam thiên xích,
    Nghi thị Ngân Hà lạc cửu thiên.


    Dịch nghĩa:

    ánh nắng chiếu rọi trên sông Hương Lô sinh ra khói tía
    từ xa ngắm cảnh thác núi treo trước con sông này
    thác nước chảy như bay xuống từ ba nǵn trượng
    ngỡ như là dải Ngân Hà lạc khỏi chín tầng mây

    Dịch thơ:

    XA NGẮM THÁC NÚI LƯ

    Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,
    Xa trông ḍng thác trước sông này :
    Nước bay thẳng xuống ba ngh́n thước,
    Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây.


    TƯƠNG NHƯ dịch

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    Dữ Sử Lang Trung ẩm thính Hoàng Hạc lâu thượng xuy địch

    Nhất vi thiên khách khứ Trường Sa
    Tây vọng Trường An bất kiến gia
    Hoàng Hạc lâu trung xuy ngọc địch
    Giang thành ngũ nguyệt "Lạc mai hoa"


    Cùng Sử Lang Trung Sử uống rượu nghe thổi sáo trên lầu Hoàng Hạc

    Một làm khách biếm tận Trường Sa
    Tây dơi Trường An chẳng thấy nhà
    Sáo ngọc trên lầu Hoàng Hạc lộng
    Tháng năm thành quạnh "Lạc mai hoa"

    Đông A dịch

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    XUÂN TỨ

    Yến thảo như bích ty
    Tần tang đê lục chi
    Đương quân hoài quy nhật
    Thị thiếp đoạn trường th́
    Xuân phong bất tương thức
    Hà sự nhập la vi ?


    Dịch nghĩa

    Cỏ đất Yên như sợi tơ xanh biếc
    Dâu đất Tần cành xum xuê lá xanh
    Chính lúc chàng nhớ đến ngày trở về quê
    Cũng là lúc thiếp đă nhớ đứt từng khúc ruột
    Gió xuân nào có hay biết
    Việc chi mà lọt vào màn the

    Dịch thơ

    Ư NGHĨA MÙA XUÂN

    Cỏ Yên biếc tựa tơ xanh
    Dâu Tần tươi thắm rủ cành lê thê
    Ngày chàng nghĩ đến trở về
    Là khi ḷng thiếp ê chề quặn đau
    Gió xuân quen biết chi nhau
    Cớ sao lại đến thổi vào màn the


    Trần Trọng San

    Cỏ Yên dường sợi tơ xanh
    Dâu Tần cũng năy những cành le te
    Đương khi chàng muốn về quê
    Chính là khi thiếp đau tê tấm ḷng
    Gió xuân đâu có quen cùng
    Cớ chi lại cứ vào trong màn là


    Trần Trọng Kim

    Cỏ Yên như tơ biếc
    Dâu Tần lả lướt xanh
    Lúc chàng mong trở lại
    Thiếp đang thắt ruột gan
    Gió xuân nào có biết
    Cớ chi vào trong màn ?


    Ngô Văn Phú

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    TƯƠNG TIẾN TỬU

    Quân bất kiến
    Hoàng Hà chi thủy thiên thượng lai
    Bôn lưu đáo hải bất phục hồi
    Hựu bất kiến
    Cao đường minh kính bi bạch phát
    Triêu như thanh ty mộ như tuyết
    Nhân sinh đắc ư tu tận hoan
    Mạc sử kim tôn không đối nguyệt
    Thiên sinh ngă tài tất hữu dụng
    Thiên kim tán tận hoàn phục lai
    Phanh dương tế ngưu thả vi lạc
    Hội tu nhất ẩm tam bách bôi
    Sầm phu tử, Đan Khâu sinh
    Tương tiến tửu .Bôi mạc đ́nh !
    Dữ quân ca nhất khúc
    Thỉnh quân vị ngă khuynh nhĩ thinh
    Chung cổ soạn ngọc bất túc qúy
    Đản nguyện trường túy bất dụng tinh
    Cổ lai thánh hiền giai tịch mịch
    Duy hữu ẩm giả lưu kỳ danh
    Trần vương tích thời yến B́nh Lạc
    Đẩu tửu thập thiên tứ hoan hước
    Chủ nhân hà vi ngôn thiểu tiền
    Kinh tu cô tửu đối quân chước .
    Ngũ hoa mă, Thiên kim cừu
    Hô nhi tương xuất hoán mỹ tửu
    Dữ nhĩ đồng tiêu vạn cổ sầu ....


    Dịch nghĩa :

    Bạn chẳng thấy :
    Nước sông Hoàng hà từ trên trời đổ xuống
    Cuồn cuộn chảy ra biển không trở lại
    Lại chẳng thấy
    Gương sáng trên lầu cao soi nỗi buồn tóc trắng
    Sớm như tơ xanh ,chiều đă tuyết
    Đời người , khi đắc ư , nên tận hưởng niền vui
    Đừng để chén vàng cạn trơ dưới ánh trăng
    Trời sinh ra ta ắt có chỗ dụng
    Ngh́n vàng tiêu sạch rồi lại có
    Mổ dê , giết ḅ t́m cuộc vui
    Tất phải uống một lần đủ ba trăm chén
    Hỡi ông Sầm , Hỡi chàng Đan Khâu
    Rượu sắp bưng vào rồi ,xin chớ dừng lại
    V́ bạn , ta hát lên một bài
    V́ ta mời bạn nghiêng tai lắng nghe
    Tiệc ngon giữa tiếng trống chuông cũng không đáng quư
    Ta không muốn tỉnh , chỉ muốn say mèm
    Từ xu&a , các bậc thánh hiền đều vắng ngắt
    Duy người uống rượu là lưu danh
    Thời trước Trần Vương , yến ẩm cung B́nh Lạc
    Rượu vạn đồng một đấu , mặc sức vui uống nô đùa
    Chủ nhân v́ sao lại kêu thiếu tiền
    Hăy mua rượu mau đê/ bạn cùng ta chuốc chén
    Này đây ngựa năm sắc , áo cừu quư ngàn vàng
    Chú hầu hăy đem đổi lấy rượu ngon
    Cùng nhau phá tan trận sầu muôn thuở

    Dịch thơ :

    SẮP KÈO RƯỢU

    Biết chăng ai ,
    Sông Hoàng Hà ngọn nước tự lưng trời ,
    Tuôn xuống bể khôn vời lại được
    Thấy chăng nữa ,
    Đài gương mái tóc bạc ,
    Sớm như tơ mà tối đă như sương
    Nhân sinh khi đắc ư nên càng
    Khôn nỡ để chén vàng trơ với nguyệt
    Tài hữu dũng lẽ trời âu phải quyết
    Rượu nâng lên chớ nỡ rời tay
    V́ người hát một khúc này
    Xin người hăy lắng tai nghe lấy

    Tiệc chung cổ ngọc vàng là mấy
    Hăy nên say , say măi , tỉnh chưa mà !
    Thánh hiền xưa cũng vắng xa
    Chỉ có rượu với người danh là vẫn để !

    Tiệc B́nh Lạc xưa kia vẫn thế
    Mười ngh́n chung mặc thích vui cười
    Tiền chủ nhân bao quản vắn dài
    Cùng mua nữa cùng người khuyên rót

    Ngựa hoa tốt mà áo cừu cũng tốt
    Gọi đồng ra đổi lấy rượu ngon
    Cùng người giải vạn kiếp buồn


    (Khuyết danh)

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    XUÂN DẠ LẠC THÀNH VĂN ĐỊCH

    Thùy gia ngọc địch ám phi thanh
    Tán nhập xuân phong măn Lạc thành
    Thử dạ khúc trung văn "Chiết Liễu"
    Hà nhân bất khởi cố viên t́nh


    Dịch ư :

    Tiếng sáo ngọc nhà ai vang trong bóng tối
    Tan vào gió xuân man mác chốn Lạc thành
    Đêm nay trong khúc sáo nghe có bai "chiết liễu "
    Ai người không nao ḷng nhớ vườn xưa ?

    Dịch thơ :

    ĐÊM XUÂN LẠC THÀNH NGHE TIẾNG SÁO

    Nhà ai sáo ngọc bỗng ngân vang
    Theo gió xuân bay khắp Lạc Thành
    D́u dặt nghe như bài Chiết Liễu
    Vườn xưa ai chẳng chứa chan t́nh


    (Ngô Văn Phú dịch )

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    NGUYỆT HẠ ĐỘC CHƯỚC

    I .
    Hoa gian nhất hồ tửu
    Độc chước vô tương thân
    Cử bôi yêu minh nguyệt
    Đối ảnh thành tam nhân
    Nguyệt kư bất giải ẩm
    Ảnh đồ tuỳ ngă thân
    Tạm bạn nguyệt tương ảnh
    Hành lạc tu cập xuân
    Ngă ca nguyệt bồi hồi
    Ngă vũ ảnh linh loạn
    Tỉnh thời đồng giao hoan
    Túy hậu các phân tán
    Vĩnh kết vô t́nh du
    Tướng kỳ mạc Vân Hán


    Dịch nghĩa :

    Trong đám hoa với một b́nh rượu
    Uống một ḿnh không có ai làm bạn
    Nâng ly mời với trăng sáng
    Cùng với bóng nữa là thành ba người
    Trăng đă không biết uống rượu
    Bóng chỉ biết đi theo ḿnh
    Tạm làm bạn với trăng và bóng
    Hưởng niềm vui cho kịp với ngày xuân
    Ta hát trăng có vẻ bồi hồi không muốn đi
    Ta múa bóng có vẻ quay cuồng mê loạn
    Lúc tỉnh cùng nhau vui đùa
    Sau khi say th́ phân tán mỗi một nơi
    Vĩnh viễn kết chặt mối giao du vô t́nh này
    Cùng nhau ước hẹn lên trên Thiên hà gặp lại

    DƯỚI TRĂNG UỐNG RƯỢU MỘT M̀NH

    Trong hoa một bầu rượu
    Riêng ḿnh chẳng có ai
    Nâng chén mời trăng sáng
    Với bóng thành ba người
    Trăng không biết thú rượu
    Bóng theo hoài bên thân
    Tạm cùng trăng với bóng
    Vui chơi cho kịp xuân
    Ta ca trăng bồi hồi
    Ta múa bóng linh loạn
    Lúc tỉnh cùng nhau vui
    Say rồi đều phân tán
    Vô t́nh kết bạn chơi
    Hẹn nhau nơi Vân Hán


    (Trần Trọng San dịch )


    Trong hoa rượu ngọt một bầu
    Một ḿnh chuốc chén có đâu bạn bè
    Mời trăng cất chén kè nhè
    Thân ta bóng ấy trăng kia ba người
    Trăng th́ tiếp rượu không nguôi
    Bóng ta theo măi không rời thân ta
    Bạn cùng trăng bóng vẫn vơ
    Vui chơi khuây khỏa để chờ ngày xuân
    Ta ca trăng cũng bâng khuâng
    Khi ta nhảy múa bóng lăn lộn hoài
    Cùng nhau khi tỉnh vui cười
    Say rồi nghiêng ngửa mọi nơi rạc rời
    Vô t́nh giao kết chơi bời
    Hẹn nhau ở chỗ xa xôi cơi trời

    (Trần Trọng Kim dịch )

    II .

    Thiên nhược bất ai tửu
    Tửu tinh bất tại thiên
    Địa nhược bất ái tửu
    Địa ưng vô tửu tuyền
    Thiên địa kư ái tửu
    Ái tửu bất qui thiên
    Dĩ văn thanh tỉ thánh
    Phục đạo trọc như hiền
    Hiền thánh kư dĩ ẩm
    Hà tất cầu thần tiên
    Tam bôi thông đại đạo
    Nhất đẩu hợp tự nhiên
    Đăn đắc túy trung thú
    Vật vi tỉnh giả truyền


    Dịch thơ :

    Nếu trời không thích rượu
    Sao rượu ở chi trời
    Nếu đất không thích rượu
    Suối rượu ở chi đời
    Trời đất đă thích rượu
    Thích rượu không thẹn trời
    Đă nghe trong như thánh
    Lại nói đục như hiền
    Thánh hiền đều uống rượu
    Thôi cầu chi thần tiên
    Ba chén thông đạo lớn
    Một sao hợp tự nhiên
    Cốt được thú trong say
    Kẻ tỉnh mặc ai khen ?

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    QUAN SƠN NGUYỆT

    Minh nguyệt xuất Thiên san
    Thương mang vân hải gian
    Trường phong kỷ vạn lư
    Xuy độ Ngọc môn quan
    Hán hạ Bạch Đăng đạo
    Hồ khuy Thanh Hải loan
    Do lai chinh chiến địa
    Bất kiến hữu nhân hoàn
    Thú khách vọng biên sắc
    Tư quy đa khổ nhan
    Cao lâu đương thử dạ
    Thán tức vị ưng nhàn


    Dịch nghĩa :

    Trăng sáng mọc trên núi Thiên san
    Trong cảnh mênh mông giữa mây và biển
    Gió bay mấy ngàn dặm về
    Thổi đến cửa ải Ngọc môn
    Nhà Hán đồn binh ở lộ Bạch Đăng
    Rợ Hồ ngấp nghé ở vũng Thanh hải
    Xưa nay vẫn là băi chiến trường
    Không thấy có ai được trở về
    Người lính thú nh́n đăm đăm cảnh sắc xa xa
    Ḷng nhớ nhà gương mặt lộ vẻ buồn khổ
    Đêm nay có ai đang ngồi trên lầu cao
    Hẳn phải than thở mà không dám nhàn nhă

    Dịch Thơ :

    Vừng trăng ra núi Thiên san
    Mênh mang nước bể mây ngàn sáng soi
    Gió đâu muôn dặm chạy dài
    Thổi đưa trăng sáng ra ngoài Ngọc môn
    Bạch Đăng quân Hán đóng đồn
    Vùng kia Thanh hải ḍm luôn mắt Hồ
    Từ xưa bao kẻ chinh phu
    Đă ra đất chiến về ru mấy người
    Buồn trông cảnh sắc bên trời
    Giục ḷng khách thú nhớ nơi quê nhà
    Lầu cao đêm vắng ai mà
    Đêm nay than thở chắc là chưa nguôi


    Tản Đà dịch

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    ĐỐI TỬU

    Khuyến quân mạc cự bôi
    Xuân phong tiếu nhân lai
    Đào lư như cựu thức
    Khuynh hoa hướng ngă khai
    Lưu oanh đề bích thụ
    Minh nguyệt khuy kim lôi
    Tạc lai chu nhan tử
    Kim nhật bạch phát thôi
    Cúc sinh Thạch hổ điện
    Lộc tẩu Cô Tô đài
    Tự cổ đế vương trạch
    Thành khuyết bế hoàng ai
    Quân nhược bất ẩm tửu
    Tích nhân an tại tai!



    TRƯỚC RƯỢU

    Khuyên bạn đừng chê rượu
    Gió xuân cười cợt người
    Đào lư bạn quen cũ
    Nghiêng hoa nở v́ ai
    Cành biếc chim oanh hót
    Chén vàng trăng sáng soi .
    Bửa trước mặt non dại
    Hôm nay tóc bạc rồi
    Gai lan thạch hổ điện
    Hươu chạy Cô tô đài
    Xưa nay cung vua chuá
    Thành khuyết ngập trần ai
    Bạn sao không uống rượu
    Người xưa nay c̣n ai ??

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    VƯƠNG CHIÊU QUÂN

    Hán gia Tần địa nguyệt
    Lưu ảnh chiếu minh phi
    Nhất thướng ngọc quan đạo
    Thiên nhai khứ bất qui
    Hán nguyệt hoàn ṭng Đông hải xuất
    Minh phi tây giá vô lai nhật
    Yên Chi trường hàn tuyết tác hoa
    Nga Mi tiều tụy một Hồ sa
    Sinh phạp hoàng kim uổng đồ họa
    Tử lưu thanh chủng xử nhân ta



    Dịch nghĩa :

    Vầng trăng nơi cung Hán nay đến đất Tần
    Chuyển bóng theo Minh Phi dơi chiếu
    Một khi bước lên cửa ải Ngọc Môn
    Là đi măi đến chân trời không trở lại
    Trăng Hán vẫn từ biển đông mọc lên
    Minh Phi bị gă sang nước phía tây không ngày trở về
    Đỉnh Yên Chi lạnh măi tuyết trắng tung hoa
    Mày ngài rầu rĩ ngập dưới cát bụi đất Hồ
    Đời sống thiếu bạc vàng , nên tranh vẽ chân dung bị bôi nhọ
    Chết đi, để lại nấm mồ xanh cho người đời thương xót

    Dịch thơ :

    Vương Chiêu Quân

    Xứ Tần trăng Hán tỏ
    Dơi bóng chiếu Minh Phi
    Một lên đường ải Ngọc
    Bên trời biền biệt đi
    Trăng Hán vẫn mọc ngoài Đông Hải
    Minh Phi sang Hồ không trở lại
    Lạnh lùng hoa tuyết núi Yên Chi
    Cát bụi bay mù ngập thúy my
    Sống thiếu cân vàng tranh vẽ nhọ
    Chết phơi nấm đất cỏ xanh ŕ

    Trúc Khê dịch

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    Kư Viễn

    Mỹ nhân tại thời hoa măn đường
    Mỹ nhân khứ hậu dư không sàng
    Sàng trung tú bị quyển bất tẩm
    Chi kim tam tải văn dư hương
    Hương diệc cánh bất diệt
    Nhân diệc cánh bất lai
    Tương tư hoàng diệp tận
    Bạch lộ thấp thanh đài


    Gửi Phương Xa

    Người đẹp c̣n đây, hoa thắm tươi
    Người đi, giường trống, lá hoa rơi
    Trên giường chăn gấm y nguyên nếp
    Xuân Hạ ba lần hương chửa phai
    Hương thơm phảng phất c̣n đây măi
    Người đẹp đi xa chẳng trở về
    Móc trắng, rêu canh cùng đẫm ướt
    Lá vàng lác đác nhớ thương hoài...

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    Xuân Nhật Túy Khởi Ngôn Chí

    Xử thế nhược đại mộng
    Hồ vi lao kỳ sinh ?
    Sở dĩ chung nhật túy,
    Đồi nhiên ngọa tiền doanh.
    Giác lai miện đ́nh tiền,
    Nhất điểu hoa gian minh.
    Tá vấn thử hà nhật ?
    Xuân phong ngữ lưu oanh.
    Cảm chi dục thán tức,
    Đối chi hoàn tự khuynh.
    Hạo ca đăi minh nguyệt,
    Khúc tận dĩ vong t́nh.


    Dịch thơ :

    Sống ở đời như giấc mộng lớn
    Tội chi vất vả đời ḿnh
    Cho nên suốt ngày ta say sưa
    Nằm lăn quay bên cột nhà ph́a trước
    Tỉnh dậy nh́n ra sân
    Một con chim trong hoa đang hót
    Ướm hỏi nay là ngày ǵ
    Mà cái oanh bay chuyền học nói trong gió xuân ?
    Ḷng cảm xúc , muốn thở than
    Lấy rượu lại tự nghiêng bầu
    Cất tiếng ca vang chờ trăng sáng
    Ca hết khúc quên cả nỗi ḷng ḿnh


    Ngày Xuân Say Rượu Tỉnh Dậy Nói Chí Ḿnh

    Đời như giấc mộng lớn
    Nhọc ḷng mà làm chi ?
    Suốt ngày say túy lúy
    Trước hiên nằm li b́
    Tỉnh dậy trông sân trước
    Trong hoa chim hót vang
    Hôm nay ngày nào nhỉ
    Gió đưa tiếng oanh vàng
    Cảm xúc ta than thở
    Đối cảnh ta nghiêng b́nh
    Hát vang đợi trăng sáng
    Hết khúc đă quên t́nh


    (Bản Dịch Trần Trọng San )

    ************************

    Ở đời như giấc chiêm bao
    Làm chi mà phải lao đao cho đời ?
    Vậy nên say suốt hôm mai
    Bên cây cột trước , nằm dài khểnh chân
    Tỉnh rồi , chợt ngó trước sân
    Tiếng chim đâu đă nghe gần trong hoa
    Ngày chi ? Thử hỏi cho ra
    Gió xuân đang giục oanh già véo von
    Cảm thương , ḷng những bồn chồn
    Đoái trông cảnh vật giốc luôn chén quỳnh
    Hát ngao chờ bóng trăng thanh
    Lời ca vừa hết , mối t́nh đă quên


    (Ngô Tất Tố dịch )

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    Thu tịch lữ hoài

    Lương phong độ thu hải
    Xuy ngă hương tứ phi
    Liên sơn khứ vô tế
    Lưu thủy hà thời quy
    Mục cực phù vân sắc
    Tâm đoạn minh nguyệt huy
    Phương thảo yết nhu diệm
    Bạch lộ thôi hàn y
    Mộng trường Ngân Hán lạc
    Giác băi thiên tinh hy
    Hàm bi tưởng cựu quốc
    Khấp hạ thùy năng huy


    Đêm thu nỗi ḷng nơi đất khách

    Gió lạnh thổi qua biển
    Lùa ḷng nhớ cố hương
    Núi liền xa tít tắp
    Nước chảy biết về không
    Mây nổi ngoài tầm mắt
    Trăng soi thêm đứt ḷng
    Cỏ đành thôi hết mướt
    Sương giục áo bông choàng
    Mơ tưởng sông Ngân lạc
    Tỉnh trời sao đă tàn
    Ôm sầu thương nước cũ
    Rơi lệ cầm khôn đang

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    Tĩnh Dạ Tứ

    Sàng tiên khán nguyệt quang,
    Nghi thị địa thượng sương
    Cứ đầu vọng minh nguyệt
    Đê đầu tứ cố hương


    Dịch nghĩa :
    Đầu giường ánh trăng rọi
    Tưởng là sương trên mặt đất
    Ngẩng đầu ngắm trăng sáng
    Cúi đầu nhớ quê cũ

    Dịch thơ :

    Ư Nghĩ Trong Đêm Vắng

    Trước giường ngắm ánh trăng sa,
    Trắng phơi mặt đất, ngỡ là ánh sương
    Ngẩng đầu trông ngắm vầng trăng;
    Cúi đầu lại nhớ xóm làng ngày xưa.


    Trần Trọng San

    Leave a comment:


  • Trieu Minh
    replied

    HOÀNG HẠC LÂU TỐNG MẠNH HẠO NHIÊN CHI QUẢNG LĂNG


    Cố nhân tây từ Hoàng Hạc lâu,
    Yên hoa tam nguyệt há Dương Châu.
    Cô phàm viễn ảnh bích không tận,
    Duy kiến Trường Giang thiên tuế lâu.

    Lư Bạch


    TẠI LẦU HOÀNG HẠC TIỄN MẠNH HẠO NHIÊN ĐI QUẢNG LĂNG

    Bạn từ lầu Hạc lên đường,
    Giữa mùa hoa khói Châu Dương xuôi ḍng.
    Bóng buồm đă khuất bầu không,
    Trông theo chỉ thấy ḍng sông bên trời.


    NGÔ TẤT TỐ dịch

    Bạn cũ rời tây Hoàng-Hạc lâu,
    Tháng ba hoa khói, xuống Dương-Châu.
    Buồm đơn, bóng lẫn vào mây biếc,
    Chỉ thấy Trường Giang xuôi măi đâu...


    NGUYỄN KỶ NIỆM dịch

    Leave a comment:


  • Ngao_0p
    replied
    Lục Thủy Khúc

    Lục thủy minh thu nguyệt
    Nam hồ thái bạch tần
    Hà hoa kiều dục ngữ
    Sầu sát đăng chu nhân

    Lư Bạch


    Dịch nghĩa :

    Khúc Hát Nước Trong

    Mặt nước trong in bóng trăng thu sáng ; đi hái rau tần trắng ở hồ nam . Hoa sen xinh đẹp như toan cất tiếng nói, khiến cho người bơi thuyền buồn đến chết được .


    Khúc Hát Nước Trong

    Nước trong sáng tỏ trăng thu
    Hái rau tần trắng , đến hồ nam chơi .
    Hoa sen như muốn ngơ lời ,
    Vẽ xinh buồn chết người bơi con thuyền .


    Bản dịch Trần Trọng San

    Leave a comment:


  • Ngao_0p
    replied
    Ngô Vương Vũ Nhân Bán Túy

    Phong động hà hoa thủy điện hương ,
    Cô Tô đài thượng yến Ngô vương .
    Tây Thi túy vũ kiều vô lực,
    Tiếu ư đông song bạch ngọc sàng .

    Lư Bạch


    Dịch nghĩa

    Người Múa Của Vua Ngô Trong Lúc Ngà Say

    Gió rung động hoa sen, làm cho điện nước ngạt ngào thơm . Trên đài Cô Tô , vua Ngô mở tiệc , Nàng Tây Thi say sưa múa , ẻo lả như không có sức ; rồi ngă xuống giường ngọc trắng bên cửa số phía đông .


    Người Múa Của Vua Ngô Trong Lúc Ngà Say

    Gió động bông sen , ngát điện hương ;
    Cô Tô vui mở tiệc Ngô vương .
    Tây Thi ẻo lả ,say sưa múa
    Cười đến bên song, ngă xuống giường .


    Bản dịch Trần Trọng San

    Leave a comment:


  • Ngao_0p
    replied
    NGỌC GIAI OÁN

    Ngọc giai sinh bạch lộ ,
    Dạ cửu xâm la việt .
    Dục hạ thủy tinh liêm,
    Linh lung vọng thu nguyệt .


    Lư Bạch

    Dịch nghĩa :

    Nỗi oán nơi thềm ngọc

    Sương trắng rơi bên thền ngọc ; đêm khuya , sương lan ướt bít tất lụa . Toan buông tấm rèm trong suốt như thủy tinh xuống , để ngắm bóng trăng thu trong trẻo .


    Ngọc giai oán


    Sương trắng phơi trên thềm ,
    Đêm khuya lan dép lụa .
    Toan rủ bức rèm thưa
    Ngắm trăng thu sáng tỏ

    Bản dịch Trần Trọng San

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    ĐĂNG KIM LĂNG PHƯỢNG HOÀNG ĐÀI

    Phượng hoàng đài thượng phượng hoàng du
    Phượng khứ đài không giang tự lưu
    Ngô cung hoa thảo mai u kính
    Tấn đại y quan thành cổ khâu
    Tam sơn bán lạc thanh thiên ngoại
    Nhị thủy trung phân Bạch lộ châu
    Tổng vị phù vân năng tế nhật
    Trường an bất kiến sử nhân sầu


    Lên đài Phượng Hoàng ở Kim Lăng

    Phượng hoàng từng ghé trên đài Phượng
    Phượng bỏ đài không nước chảy thâu
    Hoa cỏ cung Ngô vùi lối kín
    Mũ xiêm triều Tấn hóa g̣ lâu
    Nửa rơi ba núi ngoài trời thẳm
    Giữa tách đôi ḍng băi Lộ châu
    Tất cả v́ mây che nổi sáng
    Trường an chẳng thấy chạnh bao sầu

    Đông A dịch

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    KIM LĂNG TỬU TỨ LƯU BIỆT

    Phong xuy liễu hoa măn điếm hương,
    Ngô cơ áp tửu hoán khách thường.
    Kim Lăng tử đệ lai tương tống,
    Dục hành bất hành, các tận trường.
    Thỉnh quân thí vấn đông lưu thuỷ,
    Biệt ư dữ chi thùy đoản trường ?



    THƠ LƯU LẠI ĐỂ TỪ BIỆT Ở QUÁN RƯỢU KIM LĂNG

    Quán ngạt ngào hương gió liễu bay,
    Cô hàng rượu đẹp ép người saỵ
    Kim Lăng bạn trẻ ra đưa tiễn,
    Kẻ ở người đi cạn chén đầỵ
    Nhờ ai hỏi nước Trường Giang thử,
    Nước ấy t́nh kia ai vắn dài ?


    KHƯƠNG HỮU DỤNG dịch

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    Há Chung Nam Sơn, quá Hộc Tư Sơn Nhân túc, trí tửu


    Mộ ṭng bích sơn há,
    Sơn nguyệt tùy nhân quy .
    Khước cố sở lai kính,
    Thương thương hoành thúy vi .
    Tương huề cập điền gia,
    Đồng trĩ khai kinh phi .
    Lục trúc nhập u kính,
    Thanh la phất hành y .
    Hoan ngôn đắc sở khế,
    Mỹ tửu liêu cộng huy .
    Trường ca ngâm tùng phong,
    Khúc tận hà tinh hy .
    Ngă túy quân phục lạc,
    Đào nhiên cộng vong ki .


    Dịch nghĩa:

    Xuống núi Chung Nam, ghé qua nhà Hộc Tư Sơn
    Nhân ngủ đêm, bày cuộc rượu .


    Chiều xuống theo màu núi biếc,
    Ánh trăng trên non ngàn theo người đi về .
    Ngoái nh́n lối nhỏ vừa đi qua,
    Thấy giăng ngang một màu xanh xanh .
    Cầm tay nhau đến nhà trong xóm ruộng.
    Con trẻ mở chiếc cổng gỗ,
    Trúc xanh dẫn vào lối đi thâm u .
    Dây leo phơ phất chạm áo người đi .
    Vui mừng nói được chỗ nghĩ ngơi .
    Rượu ngon ,chén khoan chén nhặt .
    Tiếng ca dài ḥa tiếng gió thông .
    Hết khúc hát, ngân hà, tinh tú đă thưa thớt rời rạc .
    Tôi say, anh được vui vẻ .
    Hớn hở như nhiên quên hết chuyện đời

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    OÁN T̀NH

    Mỹ nhân quyển châu liêm
    Thâm tọa tần nga my
    Đăn kiến lệ ngân thấp
    Bất tri tâm hận thùy


    Mối T́nh Oán Hận

    Người xinh cuốn bức rèm châu
    Ngồi im thăm thẳm nhăn chau đôi mày
    Chỉ hay giọt lệ vơi đầy
    Đố ai biết được ḷng này giận ai

    Tản Đà dịch

    Leave a comment:


  • Bach Van Phi
    replied
    TỐNG HỮU NHÂN

    Thanh sơn hoành bắc quách,
    Bạch thủy nhiễu đông thành.
    Thử địa nhất vi biệt,
    Cô bồng vạn lư chinh.
    Phù vân du tử ư.
    Lạc nhật cố nhân t́nh.
    Huy thủ tự tư khứ,
    Tiêu tiêu ban mă minh.


    Dịch nghĩa :
    Rặng núi xanh vắt ngang ải bắc.
    Ḍng sông trắng lượn quanh thành đông.
    Một lần từ biệt đất này,
    bạn như cỏ bồng lẻ loi đi xa muôn dặm.
    Ư du tử ví như đám mây trôi chóng tan.
    T́nh cố nhân giống như mặt trời lặn.
    Bạn vẫy tay ra đi từ nay.
    Tiếng con ngựa ĺa đàn nghe rất buồn thương


    Tiễn Bạn

    Núi ngang ải bắc xanh xanh,
    Ḍng sông trăng trắng lượn quanh đông thành.
    Lần này từ biết đất lành,
    Cỏ bồng muôn dặm một ḿnh xa xôi
    Ư du tử : đám mây trôi ;
    T́nh cô nhân : bóng mặt trời chiều hôm
    Bạn đi tay vẫy hiu buồn,
    Ĺa đàn ngựa hí đau ḷng từ đây

    Leave a comment:


  • Trieu Minh
    replied

    TÔ ĐÀI LĂM CỔ


    Cựu uyển, hoang đài, dương liễu tân,
    Lăng ca thanh xướng bất thăng xuân !
    Chỉ kim duy hữu Tây Giang nguyệt,
    Tằng chiếu Ngô Vương cung lư nhân.

    Lư Bạch



    THĂM DẤU CŨ ĐÀI CÔ-TÔ
    Đài hoang, vườn cũ, liễu c̣n tơ,
    D́u dặt lăng ca giọng gió đưa.
    Nay chỉ Tây Giang vừng nguyệt tỏ,
    Từng soi người ngọc điện vua Ngô.
    TÙNG VÂN dịch

    Leave a comment:


  • Ngao_0p
    replied
    Việt Trung Lăm Cổ

    Việt vương Câu Tiễn phá Ngô qui ,
    Nghĩa sĩ hoàn gia tận cẩm y .
    Cung nữ như hoa măn xuân điện ,
    Chỉ kim duy hữu chá cô phi


    Lư Bạch


    Xem Cảnh Cũ Nước Việt

    Phá Ngô, vua Việt khải hoàn,
    Chinh phu áo gấm vẽ vang về nhà .
    Điện xuân cung nữ như hoa ,
    Giờ đây chỉ có bầy gà rừng bay .


    Bản dịch Trần Trọng San

    Leave a comment:


  • Ngao_0p
    replied
    Mạch Thượng Tặng Mỹ Nhân


    Tuấn mă kiêu hành đạp lạc hoa ,
    Thùy tiên trực phất ngũ vân xa .
    Mỹ nhân nhất tiếu niêm châu bạc ,
    Dao chỉ hồng lâu thị thiếp gia .




    Tặng Người Đẹp Trên Đường

    Nghênh ngang ngựa giẫm hoa rơi;
    Buông roi,chạm phải xe hoa năm màu .
    Mỹ nhân cười hé rèm châu ,
    Chỉ xa: nhà thiếp là lầu hồng kia .



    Bản dịch Trần trọng San

    Leave a comment:


  • Ngao_0p
    replied
    HIỆP KHÁCH HÀNH

    Triệu khách mạn hồ anh,
    Ngô câu sương tuyết minh .
    Ngân an chiếu bạch mă,
    Táp nạp như lưu tinh .
    Thập bộ sát nhất nhân ,
    Thiên lư bất lưu hành .
    Sự liễu phất y khứ ,
    Thâm tàng thân dữ danh .
    Nhàn quá Tín lăng ẩm,
    Thất kiếm tất tiền hoành .
    Tương chích đạm Châu Hợi
    Tŕ Trường khuyến Hầu Doanh .
    Tam bôi thổ nhiên nặc
    Ngũ nhạc đảo vi khinh .
    Nhăn hoa nhĩ nhiệt hậu,
    Ư khí tố nghê sinh .
    Cứu Triệu huy kim chùy,
    Hàm Đan tiên chấn kinh .
    Thiên thu nhị tráng sĩ
    Huyên hách Đại Lương thành .
    Túng tử hiệp cốt hương,
    Bất tàm thế thượng anh .
    Thùy năng thư các hạ,
    Bạch thủ Thái huyền kinh .




    Hiệp Khách Hành

    Khách nước Triệu phất phơ giải mũ ,
    Gươm Ngô câu rực rỡ tuyết sương .
    Long lanh yên bạc trên đường,
    Chập chờn như thể muôn ngàn sao bay .
    Trong mười bước giết người bén nhạy,
    Ngh́n dặm xa vùng vẫy mà chi .
    Việc xong rũ áo ra đi ,
    Xoá nḥa thân thế, kể ǵ tiếng tăm .
    Rảnh rang tới Tín Lăng uống rượu,
    Tuốt gươm ra , kề gối mà say .
    Chả kia với chén rượu này,
    Đưa cho Châu Hợi, chuốc mời Hầu Doanh .
    Ba chén cạn, thân ḿnh xá kể !
    Năm núi cao, xem nhẹ lông hồng
    Bừng tai , hoa mắt chập chùng,
    Mống tuôn hào khí mịt mùng trời mây .
    Chùy cứu Triệu vung tay khảng khái,
    Thành Hàm Đan run rẩy , kinh hoàng .
    Ngh́n thu tráng sĩ hai chàng ,
    Tiếng tăm hiển hách, rỡ ràng Đại Lương .
    Thân dù thác, thơm xương nghĩa hiệp;
    Thẹn chi ai hào kiệt trên đời .
    Hiệu thư dưới gác nào ai ?
    Thái huyền , trắng xoá đầu người chép kinh .

    Bản dịch của Trần Trọng San

    Leave a comment:


  • Ngao_0p
    replied
    tiếp theo

    Sách Dậu Dương Tạp Trở của Đoàn Thành Thức chép rằng : Vua Huyền Tông nghe danh Lư Bạch vang lừng hải nội, liền cho triệu vào bệ kiến . Thấy ông thần khí cao lăng , nhẹ nhàng như ráng mây, vua bất giác quên ḿnh là đấng chí tôn vạn thặng . Nhân thấy vua đi giày mới , Lư Bạch liền giơ chân cho Cao Lực Sĩ bảo cởi giày . Cao Lực Sĩ phải làm theo lời .

    Về sau chính v́ ôm mối hận này, Cao Lực Sĩ đă đem hai câu trong bài " Thanh B́nh Điệu " ra gièm với Dương Quí Phi là Lư Bạch có ư muốn ví Quí phi với nàng Triệu Phi Yến , một cung nhân thất sủng đời nhà Hán . Quí phi cả giận . V́ thế Minh Hoàng đôi lần định phong quan chức cho Lư Bạch , nhưng điều bị ngăn trở ( theo Tùng song lục của Vi Duệ ). Thực ra nguyên nhân khiến Lư Bạch không hiển phát được tại Trường An c̣n là sự dèm pha của Trương Kư nữa ( theo bài tự của Ngụy Hạo).

    Nhận thấy không thể đắc ư tại Trường An . Lư Bạch bèn xin về , và được Minh Hoàng ban tặng nhiều vàng bạc .

    Từ năm 747( 45 tuổi), Lư Bạch ngao du bốn phương, phía Bắc đến các miền Triệu, Ngụy, Tề, Tần; phía Tây tới các đất Bân, Kỳ, Thương, Ư và Lạc Dương; phía nam đi chơi sông sông Hoài sông Tứ , rồi lại vào Cối Kê (tỉnh Chiết Giang). Nhân gia đ́nh ở đất Lỗ ( tỉnh Sơn Đông ) , nên Lư Bạch thường đi lại miền Tế , Lỗ . Trong thời gian 10 năm ( 745 - 755 ), ông đi chơi nhiều nhất tại các miền Lương , Tống ( tỉnh Hà Nam ). Chính trong thời ḱ này , ông quen biết Đổ Phủ , Cao Thích và Sầm Tham .

    Năm 755 ( năm thứ 14 niên hiệu Thiên Bảo ), Lư Bạch đi chơi Quăng Lăng ( tỉnh Giang Tô ), gặp Ngụy Hạo . Hai người cùng nhau đi thuyền vào sông Tần Hoài , lên Kim Lăng . Rồi từ biệt Ngụy Hạo , Lư Bạch đi Tuyên Thành ( tỉnh An Huy ). Sau đi xuống phía Nam , đến Lật Dương , Viễm Trung ( tỉnh Chiết Giang), rồi vào núi Lư Sơn ( huyện Cửu Giang, tỉnh Giang Tây), ở ẩn tại B́nh Phong Điệp . Tháng 11 năm này, An Lộc Sơn làm phản .

    Năm 756 ( Chí Đức nguyên niên , đời Đường Túc Tông), An Lộc Sơn vây hăm hai kinh . Vĩnh vương Lân , con thứ 16 của Huyền Tông, làm Giang Lăng đô đốc , sung tiết độ sứ các đạo Sơn Nam đông lộ . Lĩnh Nam Kiềm Trung và Giang Nam tây lộ . Trọng tài danh của Lư Bạch , Vĩnh Vương mời ông tới làm liêu tá trong phủ . Khi Lư Lân làm phản , tự đem thuyền đi xuống phía đông, Lư Bạch cũng bị bức bách đi theo .

    Năm 757 , tháng 2, Vĩnh vương Lân bại trận , Lư Bạch chạy đến Bành Trạch trần thú , rồi bị giam tại ngục Tầm Dương ( huyện Cửu Giang , tỉnh Giang Tây ) Tuyên úy đại sứ Thôi Chi Hoán và ngự sử trung thừa Tống Nhược Tư cố sức xin tha cho Lư Bạch . Nhược Tư c̣n tự phóng thích Lư Bạch, cho làm tham mưu quân sự, lại dâng thư tiến cử lên vua , nhưng không được trả lời . Lư Bạch vẫn bị kết tội theo Lân làm phản và khép án tử h́nh . May được Quách Tử Nghi , nay đă là tướng có công dẹp giặc , nhớ ơn xưa, xin giải quan chuộc tội cho, Lư Bạch mới được giảm xuống tội đi đày .

    Năm 758 ( Càn nguyên nguyên niên ), Lư Bạch bị phát văng đi Dạ Lang ( huyện Đồng Tử, tỉnh Quí Châu). Trên đường đi đày , có qua hồ Động Đ́nh ( tỉnh Hồ Nam ), lên Tam Giáp ( khoảng Tứ Xuyên, Hồ Bắc ).

    Năm 759, vào cuối mùa xuân, khi đến Vu Sơn ( tỉnh Tứ Xuyên), Lư Bạch nhận được sắc tha tội .

    Khứ niên tả thiên Dạ Lang đạo,
    Kim niên sắc phóng Vu Sơn dương .
    (Bệnh tửu qui kư Vương minh phủ )

    Năm ngoái bị đày xuống đường đi Dạ Lang,
    Năm nay được sắc tha ở phía Nam núi Vu sơn ,


    Từ Vu Sơn Lư Bạch đi đến Hán Dương ( tỉnh Hồ Bắc ).
    Năm 760, Lư Bạch về đến Trường Phong Sa, ở Tŕ châu, phủ An Khánh (tỉnh An Huy). Vương Duy mất vào năm này .

    Năm 761, lại đến Kim Lăng, Tuyên Thanh , Lịch Dương ...., sống phóng đăng , ngông cuồng . Có gặp lại Ngụy Hạo ở Tuyên Thành ( tỉnh An Huy ).

    Năm 762 ( Bảo Ứng nguyên niên ), Lư Bạch đến ở nhà người họ là Lư Dương Băng , đang làm huyện lệnh tại Đang Đồ ( tỉnh An Huy ). Tháng 4 năm này, vua Đại Tông lên ngôi, có ư triệu Lư Bạch , phomg làm chức thập di. Nhưng đến tháng 11 Lư Bạch mắc bệnh nặng tại Đang Đồ ( theo Lư Dương Băng); mất ở núi Thanh Sơn , ngoài thành huyện này ( theo Phạm Truyền Chính ) . Thọ 62 tuổi .

    Có những thuyết khác nói rằng Lư Bạch không phải v́ mắc bệnh mà mất ( Lư Hoa , Ngụy Hạo ), Ngụy Hạo c̣n cho biết rơ ràng ông chết trong đầm nước .

    Đến thời Ngũ Đại , Vương Định Bảo soạn sách Chích ngôn , mới viết rằng : " Lư Bạch mặc áo gấm trong cung , chơi trong sông Thái Thạch ( Ở huyện Đang Đồ ), ngạo nghễ tự đắc , xem như không có ai bên cạnh ; nhân say , nhảy vào nước, bắt bóng trăng rồi chết ". Về sau Hồng Dong Trai phụ hoạ thuyết đó , nói thêm : " .... V́ thế nơi ấy có Tróc nguyệt đài ( đài Bắt Trăng ) ".

    Về gia đ́nh , Lư Bạch có đến 4 đời vợ , sinh được 3 con trai , 1 con gái .

    Sau khi Lư Bạch mất , Lư Dương Băng thâu thập thơ ông , thấy rằng trong số hai vạn bài thơ ông làm lúc sinh tiền, chỉ c̣n lại một phần mười . Những bài thơ ông làm trong khoảng 8 năm sau loạn An Lộc Sơn phần nhiều bị thất lạc . Ông vốn không thích lưu giữ và truyền bá thơ văn . Đến đời Tống ( 1080 ), Tống Măn Cầu gom góp lại được , soạn thành Lư Bạch thi tập, 30 quyển, gồm 1800 bài .

    Theo Thơ Đường của Trần Trọng San

    Leave a comment:


  • Ngao_0p
    replied
    Lư Bạch

    TIỂU TRUYỆN LƯ BẠCH



    Lư Bạch sinh năm đầu niên hiệu Trường An (701) , đời Đường Trung Tông , và mất vào năm đầu niên hiệu Bảo Ứng (762) , đời Đường Đại Tông , Cùng tuổi với Vương Duy , nhiều hơn Đổ Phủ mười hai tuổi , Sầm Than 14 tuổi . Nhân có truyền thuyết nói bà thân mẫu nằm mộng thấy sao Trường Canh rồi sinh ra ông , nên ông lấy tự là Thái Bạch .

    Theo lời ông tự thuật, Lư Bạch là hậu duệ của danh tướng Lư Quăng đời Hán, và là cháu chín đời của vua Vũ Chiêu Vương nước Lương . Cuối đời Tùy ( khoảng năm 616), thân phụ ông v́ một chuyện nào đó phải trốn sang Tây Vực . Lư Bạch sinh tại đây trong lúc Vơ tắc Thiên cướp ngôi nhà Đường . Sau khi triều Vơ hậu sụp đổ , gia đ́nh ông trở về nội địa , làm nghề buôn bán , ngụ tại làng Thanh Liên ( huyên Chương Minh , tỉnh Tứ Xuyên). Thân mẫu ông là người Tây Vực , người ta thường gọi là " Man Bà ". V́ thuở nhỏ sống tại Tây Vực, Lư Bạch thông hiểu chữ Tây Vực . Nhờ khả năng này , Lư Bạch sau này có lần giúp vua Đường Minh Hoàng thảo tờ thư trả lời rợ Phiên ( Đáp Phiên thư ) .

    Lư Bạch rất thông minh đỉnh ngộ : lên 5 tuổi, biết đọc Lục giáp; lên 10 tuổi , thông hiểu Thi ,Thư , thường xem sách Bách gia . Năm 15 tuổi thích kiếm thuật , thường làm các bài văn mô phỏng cổ nhân , như tờ thư gởi Hàn Kinh châu , bài phú ngạo Tư mă Tương Như . Năm 16 tuổi ông cùng Đông Nham Tử đến ở ẩn tại phía Nam núi Dân Sơn ( ở huyện Tùng Phan , tỉng Tứ Xuyên ) Năm 20 tuổi ông được tiếng là người hào hiệp , cao nghĩ, thích làm hiệp sĩ . Đến xin làm việc dưới trướng của Thứ sử Ích châu Tô Dĩnh , được họ Tô khen là " có thiên tài anh lệ , nếu học rộng thêm có thể sánh vai với Tư Mă Tương Như ".

    Năm 723 , Lư Bạch cùng người bạn là Ngô chỉ Nam đi chơi đất Sở , đến Thương Ngô, Động Đ́nh . Sau lại qua Kim Lăng, vượt Minh Hải, đến Nhữ Châu, du lịch các thắng địa miền đông nam trong mấy năm .

    Năm 726 , Lư Bạch đến Vân Mộng ( huyện An Lục tỉnh Hồ Bắc), cưới vợ, là cháu gái của Hứa tướng công . Từ năm 30 tuổi tiếng tăm văn chương bắt đầu vang dậy .

    Năm 735 (năm thứ 23 niên hiệu Khai Nguyên ), Lư Bạch lên chơi vùng Thái Nguyên (tỉnh Sơn Tây). Khi ấy Quách Tử Nghi đang bị giam trong quân ngũ , nhờ có ông xin cho mà được tha . Tháng 5, ông đến miền Tế, Lỗ, ngụ tại Nhiệm thành ( tỉnh Sơn Đông). Cùng Khổng Sào Phủ , Hàn Chuẩn , Bùi Chính, Đào Cái , Trương Thúc Minh ngao du tại núi Tồ Lai ( huyện Thái An tỉnh Sơn Đông), say sưa tại Trúc Khê , lấy hiệu là " Trúc Khê lục dật " ( sáu nhà ẩ dật tại Trúc Khê ) .

    Như vậy có thể nói đại khái từ năm 40 tuổi trở về trước, Lư Bạch sống những ngày tiêu dao, nhàn tản , ngao du thiên hạ

    Năm đầu niên hiệu Thiên Bẳo (742) Lư Bạch đi chơi Cối Kê , cùng với đạo sĩ Ngô Quân ngụ tại Viễm Trung ( tỉnh Chiết Giang). Khi Ngô Quân được triệu về Trường An, bèn đem Lư Bạch đi theo . Tại kinh đô Lư Bạch gặp Hạ Tri Trương , lúc này đang làm chức Thái Tử tân khách . Thoạt trông thấy ông , Hà Tri Trương nói rằng : " Đây là một trích tiên giáng trần". Lư Bạch và Hà Tri Trương trở nên đôi bạn rượu thơ . Nhờ sự tiến cử của Hà Tri Trương , Lư Bạch được Đường Huyền Tông triệu vào bệ kiến tại điện Kim Loan , bàn về thế vụ đương thời , nhân dịp nào ông thảo tờ " Đáp Phiên thư ", và dâng thiên " Tuyên Đường hồng do ", được vua khen ngợi . Vua cho ngồi trên giường thất bảo , lại thân đưa canh cho ăn . Rồi hạ chiếu nói rằng :" Khanh là kẻ áo vải , được trẩm biết tiếng ; nếu không phải là vốn đă chất chứa đạo nghĩa , th́ làm sao được như vậy !"; và phong Lư Bạch làm học sĩ cung phụng tại Hàn Lâm , chuyên trách về mệnh lệnh mật . Thời ḱ này là thời ḱ vinh hiển nhất trong đời Lư Bạch .

    Tại Trường An , Lư Bạch kết bạn với Hạ Tri Trương . Thôi Tông Chi , Vương Tiến , Tô Tấn , Trương Húc , Tiêu Toại , Lư Thích Chi , hiệu là " Tửu Trung Bát Tiên " ( tám vị tiên trong rượu ). Bài " Ẩm trung bát tiên ca " của Đổ Phủ , nói về Lư Bạch có câu :

    Lư Bạch nhất đẩu thi bách thiên,
    Trường An thị thượng tửu gia miên;
    Thiên tử hô lai bắt thướng thuyền ,
    Tự xưng thần thị tửu trung tiên .


    Lư Bạch một đấu , thơ trăm thiên
    Ngủ trong quán rượu tại Trường An;
    Thiên tử kêu tới chẳng lên thuyền ,
    Tự xưng thần là tiên trong rượu


    Các sách cũ thuật lại nhiều trường hợp Lư Bạch vâng lệnh vua thảo chiếu hay soạn nhạc từ trong lúc c̣n đang say .

    Trích Đường Thi của Trần Trọng San ( c̣n tiếp )

    Leave a comment:

Working...
X