• Nếu bằng hữu muốn bn thảo chung vui với cc cao thủ trong Cốc th bằng hữu cần đăng k danh tnh (bấm vo dng "đăng k danh tnh" để bắt đầu ghi tn gia nhập.

Thng bo

Collapse
No announcement yet.

Truyện Ngụ Ngn của Jean de La Fontaine

Collapse
X
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Truyện Ngụ Ngn của Jean de La Fontaine

    LỜI GIỚI THIỆU

    Truyện Thơ phỏng theo Truyện Ngụ Ngn của Jean de La Fontaine

    Jean de La Fontaine (1626- 1695) l một thi sĩ trứ danh của Php quốc, qua đời đng 300 năm*. Khắp thế giới đều hoan nghnh cc bi ngụ ngn do ng sng tc, thực tế, giản dị v hữu ch, được phổ biến su rộng v dịch ra nhiều sinh ngữ.

    Thường lệ, ngụ ngn dng để dạy dổ cc thiếu nhi. Nhưng, với tc phẩm của La Fontaine, người lớn tuổi xem lạị cng thấy thấm tha, xuyn qua những kinh nghiệm sống của mỗi độc giả. Người dn Việt chng ta ở thế kỷ hai mươi v đ cắp sch đến trường, khng ai qun những bi ngụ ngn d dỏm v rất quen thuộc của La Fontaine, in su trong tm tr, như "Con Quạ với Con Chồn, C Bn Sữa với ci bnh sữa, Con Ve v Con Kiến, Người Lm Ruộng với mấy đứa con..."

    Nhưng , đ chỉ l một số thật t, bn cạnh hy cn mấy trăm bi chưa được dịch, hoặc chưa được phổ biến. Nay, chng ti mạo muội phỏng dịch thm một số ngụ ngn cng tc giả ấy. Mỗi bi km theo một bnh luận ngắn, gip trẻ em dễ lnh hội phần lun l quan trọng.
    Rất mong những bản dịch ny đnh thức tnh hiếu kỳ sẵn c của thiếu nhi v gip cc em thch đọc v học tiếng Việt hơn nữa.

    Dịch-giả: .B Chung Hữu Thế

    * tnh vo thời điểm 1995 khi dịch giả thực hiện tập thơ nầy.
    Vạn Xun

  • #2
    Le Loup & La Cigogne

    001. Les Loups mangent gloutonnement.
    Un Loup donc tant de frairie
    Se pressa, dit-on, tellement
    Qu il en pensa perdre la vie:
    005. Un os lui demeura bien avant au gosier.
    De bonheur pour ce Loup, qui ne pouvait crier,
    Prs de l passe une Cigogne.
    Il lui fait signe ; elle accourt.
    Voil l Opratrice aussitt en besogne.
    010. Elle retira l os ; puis, pour un si bon tour,
    Elle demanda son salaire.
    "Votre salaire ? dit le Loup:
    Vous riez, ma bonne commre!
    Quoi ? ce n est pas encor beaucoup
    015. D avoir de mon gosier retir votre cou?
    Allez, vous tes une ingrate:
    Ne tombez jamais sous ma patte. "

    Ai dại ai khn

    Giống Si thường uống ăn hấp tấp,
    Cũng dễ hiểu: v gấp lnh thn,
    Mải bị ruồng bắt xa gần,
    Nn phải mau nuốt, lanh chn thot nn.
    Một con Si tm hơ tm hất,
    Bị mắc xương, thật rất nguy nan.
    Khng thể tr chuyện, hỏi han,
    Bo động cầu cứu xm lng giải nguy
    Rất may c con C nhn thấy
    Liền tự nguyện gip lấy xương ra.
    Bảo Si h miệng đừng la,
    C dng mỏ nhọn để m rt xương.
    Việc cấp cứu trăm phần hữu hiệu,
    D thần y cũng chịu thua lun!
    C mừng, Si cũng hết buồn,
    Nhớ tai nạn cũ như tuồng chim bao
    C rụt r thở than với Si:
    "Ti cứu anh thot khỏi Tử Thần,
    Xin anh một t đồng ngn
    Gip ti trang trả nợ nần sống vui".
    Si trợn mắt, nhn C khinh bỉ:
    "Im anh đi, chớ nghĩ xa xi.
    Chnh anh phải cm ơn ti,
    Tha cho sống st cn ngồi nơi đy.
    "Thật buồn cười cho anh khờ dại,
    Dm đt đầu v đại miệng ti.
    Nhn từ ti chẳng khp mi,
    Gờ đy anh lại li thi đi tiền!"
    "Hy lập tức lnh xa nơi khc,
    Bằng khng ta x nt thy thi.
    L luận tnh nghĩa ch g?
    Khn th sống mi, trường kỳ thin thu "

    " Trong cu chuyện c hai nhn vật,
    Si với C bản chất khc nhau.
    Dại, khn, kh định biết bao!
    Trong khn c dại, lm sao lọc lừa?
    Người chậm tiến thường khn như Si,
    Thch lợi mnh, ght ni nghĩa nhn,
    Mấy khi phải quấy cn phn,
    Miễn ta được việc, trọn phần ta thi.
    Kẻ tiến ho chỉ lo phục vụ,
    Gip đỡ người, ấp ủ tnh thương.
    Chẳng mng tnh ton đo lường,
    Khng đặt điều kiện, xem thường lợi ring.
    Hy kiểm thảo: mnh C hay Si,
    Rng lắng nghe tiếng ni lương tm.
    ắn đo trnh khỏi sai lầm,
    Trn thang tiến ho m thầm ruổi giong."
    Vạn Xun

    Comment


    • #3
      L ne & Ses Matres

      001. L ne d un Jardinier se plaignait au destin
      De ce qu on le faisait lever devant l Aurore.
      Les Coqs, lui disait-il, ont beau chanter matin;
      Je suis plus matineux encor.
      005. Et pourquoi ? Pour porter des herbes au march.
      Belle ncessit d interrompre mon somme!
      Le sort de sa plainte touch
      Lui donne un autre Matre ; et l Animal de somme
      Passe du Jardinier aux mains d un Corroyeur.
      010. La pesanteur des peaux, et leur mauvaise odeur
      Eurent bientt choqu l impertinente Bte.
      J ai regret, disait-il, mon premier Seigneur.
      Encor quand il tournait la tte,
      J attrapais, s il m en souvient bien,
      015. Quelque morceau de chou qui ne me cotait rien.
      Mais ici point d aubaine ; ou, si j en ai quelqu une,
      C est de coups. Il obtint changement de fortune,
      Et sur l tat d un Charbonnier
      Il fut couch tout le dernier.
      020. Autre plainte. Quoi donc! dit le Sort en colre,
      Ce Baudet-ci m occupe autant
      Que cent Monarques pourraient faire.
      Croit-il tre le seul qui ne soit pas content?
      N ai-je en l esprit que son affaire?
      025. Le Sort avait raison; tous gens sont ainsi faits:
      Notre condition jamais ne nous contente:
      La pire est toujours la prsente.
      Nous fatiguons le Ciel force de placets.
      Qu chacun Jupiter accorde sa requte,
      030 Nous lui romprons encor la tte.

      An phận


      Một con lừa chủ nghề bn cỏ,
      Hừng sng, đến tận ng giao hng,
      Mối mang đng đảo rộn rng,
      ường xa, dậy sớm, mọi đng mới xong.
      Lc ra đi g chưa gy sng,
      Bận cng việc đến mn xế chiều,
      Cỏ nhẹ, nhưng lượng qu nhiều,
      Lắm khi mỏi mệt, muốn liều quyn sinh.
      N tủi thn, thở than số phận,
      Cớ sao qu lận đận, lao đao,
      Cầu xin cc ấng Tối Cao,
      Hộ tr cứu gip thot bao nhọc nhằn.
      Lừa cầu xin Vị Thần ịnh Mạng
      Nhn từ xt tnh trạng hiện nay,
      Cho php vận số đổi thay,
      Gặp một chủ khc, mong ngy đẹp tươi.
      Thần ịnh Mạng động lng trắc ẩn,
      Muốn gip Lừa thay vận đổi thời
      Cho php gip việc một nơi,
      Chủ: người bn c, thảnh thơi t nhiều.
      Lừa tri n Vị Thần rối rt,
      Ơn ti tạo cảm kch v ngần,
      Từ đy mạng số định phn,
      Sing năng lm việc, n cần chăm lo.
      Chẳng bao lu bắt đầu than thở,
      C tanh hi, chuyn chở nặng nề,
      Lại thm bụng đi ủ ,
      Xưa cn lượm lặt mọi bề cỏ rơi.
      N bạo dạn khấn thần ịnh Mạng,
      Ci xin Ngi gia hạn ơn xưa:
      Thay thời, đổi vận, đẩy đưa,
      Ban chỗ lm mới cho vừa khả năng.
      Thần ịnh Mạng hiện ra bất mn
      Trước đi hỏi qu đng, ngng cuồng,
      V lỡ nn Ngi gip lun:
      Chọn Lừa chủ khc: người bun than hầm
      Sau thời gian sống theo chủ mới
      Lừa than thầm thấu tới tai Thần:
      Cng việc nặng nhọc mun phần,
      Chở than, ko gỗ, tảo tần nt thy!
      Tương đối snh trong ba nghề ấy,
      Chở cỏ l phe phẩy nhất đời,
      Lại thm c cỏ để xơi,
      Thời gian chở cỏ l thời vng son."
      Thần ịnh Mạng hiện ra nổi giận,
      Tặng cho Lừa một trận tơi bời:
      " Kiếp sống no phải tr chơi
      ể người hưởng thụ, nghỉ ngơi , đua đi?
      Ngươi tưởng chừng thế gian nầy chỉ
      C ngươi thi, để quỷ thần lo?
      Quả đất no phải ci kho
      Chứa sẵn của cải để cho người dng?
      Muốn sống phải gian lao, khổ nhọc,
      Sing lm việc, rng học v hnh,
      Chấp nhận hon cảnh Trời dnh,
      Với những cay đắng, đấu tranh khng ngừng.
      Mọi người đều tỏ ra chn nản,
      Ước sống lại dĩ vng đ qua,
      Khng vui hon cảnh tạo ra,
      Mải dệt ảo ảnh thiết tha, đin cuồng.
      Nn nhớ: hiện tại l sự thật,
      Ngoi n ra, đều trật, đều sai!
      Qu khứ lẫn cả tương lai
      Ton l mộng ảo canh di đm đng!
      Ta khng thể nung chu ngươi mi,
      Hy bằng lng hiện tại của ngươi,
      D đau khổ, rng gượng cười
      Kiếp sống no phải để ngươi n đa ?"
      Vạn Xun

      Comment


      • #4
        Le Vieillard & Les 3 Jeunes Hommes


        001. Un octognaire plantait.
        Passe encor de btir ; mais planter cet ge!
        Disaient trois jouvenceaux, enfants du voisinage;
        Assurment il radotait.
        005. Car, au nom des Dieux, je vous prie,
        Quel fruit de ce labeur pouvez-vous recueillir?
        Autant qu un Patriarche il vous faudrait vieillir.
        A quoi bon charger votre vie
        Des soins d un avenir qui n est pas fait pour vous?
        010. Ne songez dsormais qu vos erreurs passes:
        Quittez le long espoir et les vastes penses;
        Tout cela ne convient qu nous.
        - Il ne convient pas vous-mmes, Repartit le Vieillard. Tout tablissement
        015. Vient tard et dure peu. La main des Parques blmes
        De vos jours et des miens se joue galement.
        Nos termes sont pareils par leur courte dure.
        Qui de nous des clarts de la vote azure
        Doit jouir le dernier ? Est-il aucun moment
        020. Qui vous puisse assurer d un second seulement?
        Mes arrire-neveux me devront cet ombrage:
        Eh bien dfendez-vous au Sage
        De se donner des soins pour le plaisir d autrui?
        Cela mme est un fruit que je gote aujourd hui:
        025. J en puis jouir demain, et quelques jours encore;
        Je puis enfin compter l Aurore
        Plus d une fois sur vos tombeaux.
        Le Vieillard eut raison; l un des trois jouvenceaux
        Se noya ds le port allant l Amrique;
        030. L autre, afin de monter aux grandes dignits,
        Dans les emplois de Mars servant la Rpublique,
        Par un coup imprvu vit ses jours emports.
        Le troisime tomba d un arbre
        Que lui-mme il voulut enter ;
        035. Et pleurs du Vieillard, il grava sur leur marbre
        Ce que je viens de raconter.

        B quyết của tnh thương

        Một ng lo đầu ru tc bạc,
        Tuổi tm mưoi, vững chạc bước đi,
        Sắc tướng diện mạo phương phi,
        Tất cả đều mến, kẻ v người thương.

        Một hm, ng ra cng đo đất,
        ể trồng cy, trng thật xinh tươi,
        Dọc theo bờ lộ đng người,
        Bộ hnh qua lại, ni cười vui tai.
        Bỗng c ba thiếu nin ln cận,
        Nhn lo ng đang bận với cy,
        Pht cười với giọng thơ ngy:
        "Tội thay! Quả đất đang xoay lộn vng.
        Cụ nay đ gi nua như thế,
        Những ngy tn khng để nghỉ ngơi,
        Dnh giy pht cht cuộc đời
        Suy gẫm qu khứ, ty thời dưỡng thn.
        Ở tuổi ng, khởi cng xy cất,
        Hữu l hơn đo đất trồng cy:
        Xy cất kết quả pht giy,
        Cn trồng, d hết kiếp nầy chưa xong !
        Tại sao tự đọa đy qu đng,
        ừng tranh đấu, chớ rn uổng cng.
        Chớ lo những việc viển vng,
        Nn tm hưởng thụ, gieo trồng ch chi ?
        Những chương trnh bao la rộng ri,
        Cc tư tưởng khong đạt cao siu,
        Nhường cho giới trẻ chắt chiu,
        ng nn tr tnh việc siu linh hồn.
        Thực tế hơn: chung tr, bầu rượu
        Cạnh bạn b tề tựu đủ đầy,
        Cờ tin, đn khảy giải khuy,
        Mai kia cất xc, tm nầy thảnh thơi !"

        Cụ gi đp :" Cc con lầm lẫn,
        Việc tử sinh khng bận lng ta.
        Ci chết đến với trẻ, gi,
        No ai đon được để m u lo !
        Ta trồng cy khng mong thụ hưởng,
        Nhưng v trọn tin tưởng tương lai,
        Mong kẻ qua lại hng ngy
        C được bng mt, khoan thai, vui cười.
        Những người ấy , d quen hay lạ,
        Chu cht ta, đến cả th cầm,
        V thương, ta mở từ tm,
        Lm qu bng mt, gieo mầm an vui.
        Ta sung sướng ngay khi đo đất,
        Hạnh phc ấy mải cất trong lng,
        V gip đở m chẳng mong,
        ược đền đp lại, khng mong b trừ.
        Niềm vui đ, cc người khng thể
        Cản ngăn ta bồng bế, vun trồng.
        Hy cố gắng sống sạch trong,
        Khi Tử Thần đến, thong dong ra về!
        Tuổi thọ của mỗi người đều khc,
        Rủi ta đưa đm xc cc người,
        Chừng đ nn khc hay cười ?
        Vậy hy cố gắng gip người từ đy !"

        Quả thật vậy, lo ng đon đng:
        Một đứa chết về sng đạn bay,
        ứa kế gặp nạn thủy tai,
        ứa cht bỏ mạng ở ngoi rừng hoang.
        ng lo dự đm tang ba trẻ,
        Tre khc măng, lng kẽ bng hong,
        Nhưng tm cụ vẫn bnh an,
        V khăn gi đ sẵn sng từ lu.

        ời ng quả l gương sng chi:
        Muốn khi chết lng khỏi buồn phiền;
        Lc sống hnh thiện triền min,
        D mai cất bước, tm yn vững vng.
        Tuổi tm mươi, ng cn cố gắng
        Trồng cy gip che nắng che mưa,
        Tnh thương ban rải chẳng chừa
        Thn, sơ, lớn, b, khng lừa lọc ai.
        Tnh thương đng l nguồn php lạ,
        Gip mọi người, lẫn c nhn ta,
        Hạnh phc sống ci Ta-B,
        Khi qua m Cảnh đậm đ thm ln.
        Vạn Xun

        Comment


        • #5
          Le Rat De Ville & Le Rat Des Champs

          [
          B]001.[/B] Autrefois le Rat de ville
          Invita le Rat des champs,
          D une faon fort civile,
          A des reliefs d Ortolans.
          005. Sur un Tapis de Turquie
          Le couvert se trouva mis.
          Je laisse penser la vie
          Que firent ces deux amis.
          Le rgal fut fort honnte,
          010. Rien ne manquait au festin;
          Mais quelqu un troubla la fte
          Pendant qu ils taient en train.
          A la porte de la salle Ils entendirent du bruit:
          015. Le Rat de ville dtale;
          Son camarade le suit.
          Le bruit cesse, on se retire:
          Rats en campagne aussitt;
          Et le citadin de dire:
          020. Achevons tout notre rt.
          - C est assez, dit le rustique;
          Demain vous viendrez chez moi:
          Ce n est pas que je me pique
          De tous vos festins de Roi ;
          025. Mais rien ne vient m interrompre:
          Je mange tout loisir.
          Adieu donc; fi du plaisir
          Que la crainte peut corrompre.

          Bnh an


          Một hm nọ, Chuột Nh by tiệc
          Thết Chuột ồng , bạn thiết tm giao,
          Thực đơn hấp dẫn biết bao,
          Sơn trn hải vị, rượu vo lời ra.

          Thm mi trường thật l sang trọng,
          Bn trải khăn, phng rộng bnh hoa,
          Mặc tnh đi bạn ht ca
          Vui vầy sum họp, thật l phong lưu.

          Tiệc đang vui, bỗng đu nghe ngng,
          C tiếng cười, xao động, ồn o,
          Nhanh ln! Hy trốn đi mau!
          Chủ nh trng thấy, ti no thot thn!

          Qu sợ hi, Chuột Nh chạy trốn,
          Chuột ồng cũng nho lộn nối đui,
          Nhậm lẹ, tức khắc rt lui,
          Bảo ton mạng sống, mau chui xuống hầm!

          Nhưng, bo động tỏ ra lầm lẫn,
          Chẳng thấy ai lẩn quẩn ra vo,
          Chuột Nh ln tiếng: Thi no!
          Chng ta tiếp tục, trở vo bữa ăn.

          Cười mỉa mai, Chuột ồng đp lại:
          Cảm ơn anh, ti phải về ngay.
          Ở lu e gặp hoạ tai,
          Chủ nh rượt bắt, uổng thay kiếp ny.

          Ngy mai, xin mời anh qu bộ
          ến tệ x, xa phố, đồng qu.
          Trăng trong, gi mt tư bề
          Vui cảnh sn d, chẳng hề u lo.

          Chắc chắn thiếu cao lương mỹ vị,
          Nhưng thức ăn giản dị, hiền lnh
          Thong thả bch bộ quẩn quanh,
          i ăn, kht uống, ai dnh với ta?

          Cả năm thng, an nhin, tự tại,
          Lng no biết sợ hi, thất thanh,
          Kiếp sống xa lnh đấu tranh,
          Hướng thiện, hướng thượng, chẳng dnh ring ai...

          Anh sống đy thật l sang trọng,
          Thức ăn ngon, nh rộng, cửa cao,
          Nhưng khi đi, đứng, ra,vo
          ều nơm nớp sợ,dạ no c yn

          Hưởng giu sang, nhưng thường lo ngại,
          Th sống ngho, lng mải thảnh thơi,
          Say ngắm no, nước, vm trời,
          Mặc cho thế-sự, tr đời ngược xui!
          Vạn Xun

          Comment


          • #6
            LE POT DE TERRE & LE POT DE FER



            001. Le Pot de fer proposa
            Au Pot de terre un voyage.
            Celui-ci s'en excusa,
            Disant qu'il ferait que sage

            005. De garder le coin du feu:
            Car il lui fallait si peu,
            Si peu, que la moindre chose
            De son dbris serait cause.
            Il n'en reviendrait morceau.

            010. Pour vous, dit-il, dont la peau
            Est plus dure que la mienne,
            Je ne vois rien qui vous tienne.
            - Nous vous mettrons couvert,
            Repartit le Pot de fer.

            015. Si quelque matire dure
            Vous menace d'aventure,
            Entre deux je passerai,
            Et du coup vous sauverai.
            Cette offre le persuade.

            020. Pot de fer son camarade
            Se met droit ses cts.
            Mes gens s'en vont trois pieds,
            Clopin-clopant comme ils peuvent,
            L'un contre l'autre jets

            025. Au moindre hoquet qu'ils treuvent.
            Le Pot de terre en souffre ; il n'eut pas fait cent pas
            Que par son compagnon il fut mis en clats,
            Sans qu'il et lieu de se plaindre.
            Ne nous associons qu'avecque nos gaux.

            030. Ou bien il nous faudra craindre
            Le destin d'un de ces Pots.


            CHỌN BẠN



            Một hm nọ, Nồi ồng thn mật
            Mời bạn l Nồi ất, đồng mn,
            ể gip bồi dưỡng tr khn,
            Chng ta du ngoạn sang thn lng giềng.

            Trước l ngắm cỏ hoa xinh đẹp,
            Sau l nhn suối hẹp, ni cao,
            Trời xanh, gi mt biết bao,
            Chị em đồng hưởng, dịp no tốt hơn?

            Nồi ất đp: Cảm ơn chị lắm,
            Nhiều thm tnh nn gẫm đến em.
            Nghe chị tả cảnh bắt thm,
            Muốn ngay cất bước để xem tận tường.

            Hiềm một nổi l do sức khoẻ,
            Em chỉ hoạt động nhẹ nhng thi,
            L một nồi đất, chị ơi,
            Nếu thiếu cẩn thận, bể rồi lm sao?

            Chị khoẻ mạnh, deo dai chẳng sợ,
            D kh khăn hiểm trở đến đu,
            Chị c thừa sức đối đầu,
            Nhưng em phiền no, u sầu, khổ thay!

            Chẳng mong chi hơn l an tĩnh,
            Cạnh l sưởi tập định, tham thiền,
            Học ạo, suy gẫm triền min,
            Cn hơn du ngoạn những miền danh lam.

            Nồi ồng đp: Nầy em, đừng ngại,
            C chị đy, gặp phải chng gai,
            Nếu cần, chị sẽ ra tay,
            Tận tm bảo vệ, thot ngay nguy nn.

            Em chớ lo, chị đu, em đ,
            Chị thừa sức di gi, dầm mưa,
            Chở che, nng đỡ sớm trưa,
            Ngọt bi chia xẻ, lm vừa lng nhau.

            Nồi ất nghe bi tai, hoan hỉ,
            Quyết phen ny phỉ ch, toại nguyện.
            Ngao du khắp chốn sơn xuyn,
            ẹp lng vui mt, cảnh tin non bồng.

            Cuộc hnh-trnh bắt đầu vui vẻ,
            Một đon nồi, lớn b chen nhau,
            Ma ht, đa giỡn xn xao,
            Tỏ đầy nhựa sống, biết bao thm tnh.

            Ring Nồi ất phập phồng lo ngại,
            Mi trường ny chẳng phải cho ta,
            nh rằng vui vẻ, ht ca,
            Nhưng phải trật tự, khng l nt thn !

            N yu cầu Nồi ồng bảo vệ:
            Kẻo nhm trẻ chẳng kể tn ti,
            N đa, chen lấn bất kỳ,
            V tnh chạm bể cn g mạng em ?

            Nồi ồng bn dương oai diệu v,
            Cốt cho trẻ nhỏ lnh xa,
            Bảo bọc Nồi ất an ho,
            Giữa lc nhộn nhịp la c hiểm nguy.

            Bất ngờ thay: Trong cơn lng tng,
            Nồi ồng rủi chạm trng bạn mnh,
            h ! Tan nt thn hnh
            Thnh trăm mảnh vụn, thm tnh mất lun!

            Một bi học cho người nhn thế:
            Việc chọn bạn chẳng thể xem thường,
            Phải cng bản chất, lập trường,
            Cng giai tầng, mới c đường sống chung.
            Vạn Xun

            Comment


            • #7
              Le Savetier & Le Financier



              001. Un Savetier chantait du matin jusqu'au soir:
              C'tait merveilles de le voir,
              Merveilles de l'our; il faisait des passages,
              Plus content qu'aucun des sept sages.

              005. Son voisin au contraire, tant tout cousu d'or,
              Chantait peu, dormait moins encor.
              C'tait un homme de finance.
              Si sur le point du jour parfois il sommeillait,
              Le Savetier alors en chantant l'veillait,

              010. Et le Financier se plaignait,
              Que les soins de la Providence
              N'eussent pas au march fait vendre le dormir,
              Comme le manger et le boire.
              En son htel il fait venir

              015. Le chanteur, et lui dit: Or , sire Grgoire,
              Que gagnez-vous par an ? - Par an ? Ma foi, Monsieur,
              Dit avec un ton de rieur,
              Le gaillard Savetier, ce n'est point ma manire
              De compter de la sorte ; et je n'entasse gure

              020. Un jour sur l'autre: il suffit qu' la fin
              J'attrape le bout de l'anne:
              Chaque jour amne son pain.
              - Eh bien que gagnez-vous, dites-moi, par journe?
              - Tantt plus, tantt moins: le mal est que toujours;

              025. (Et sans cela nos gains seraient assez honntes,)
              Le mal est que dans l'an s'entremlent des jours
              Qu'il faut chommer; on nous ruine en Ftes.
              L'une fait tort l'autre; et Monsieur le Cur
              De quelque nouveau Saint charge toujours son prne.

              030. Le Financier riant de sa navet
              Lui dit: Je vous veux mettre aujourd'hui sur le trne.
              Prenez ces cent cus: gardez-les avec soin,
              Pour vous en servir au besoin.
              Le Savetier crut voir tout l'argent que la terre

              035. Avait depuis plus de cent ans
              Produit pour l'usage des gens.
              Il retourne chez lui: dans sa cave il enserre
              L'argent et sa joie la fois.
              Plus de chant; il perdit la voix

              040. Du moment qu'il gagna ce qui cause nos peines.
              Le sommeil quitta son logis,
              Il eut pour htes les soucis,
              Les soupons, les alarmes vaines.
              Tout le jour il avait l'oeil au guet ; Et la nuit,

              045. Si quelque chat faisait du bruit,
              Le chat prenait l'argent: A la fin le pauvre homme
              S'en courut chez celui qu'il ne rveillait plus !
              Rendez-moi, lui dit-il, mes chansons et mon somme,
              Et reprenez vos cent cus



              CỦA CẢI V HẠNH PHC



              Chng thợ giy sng ngy đến tối,
              Vẫn khng ngừng vang dội tiếng ca,
              Trong khi lm việc tại nh,
              Khiến người trng thấy đm ra pht thm.

              Lng giềng l một nh triệu ph,
              Chuyn kinh doanh, hội đủ đức ti,
              Sang trọng, giu c, thảo ngay,
              Nhưng rất kh ngủ, cả ngy lẫn đm.

              Vị ph ng bận lo toan tnh,
              Nn lng khng an tịnh, hồn nhin,
              Ngy đm suy luận triền min,
              Kh bề chợp mắt định yn giấc nồng.

              Lắm khi, sng tinh sương mờ đất,
              Ph ng vừa an giấc, mơ mng,
              Bỗng đu tiếng ht nhịp nhng
              Của chng thợ trẻ bng hong gọi ng.

              Mỏi mệt, ng trch thầm Trời ất,
              Sao chẳng by loại giấc ngủ say,
              Chưng bn thong thả hng ngy
              Như cc thực phẩm ở ngoi tiệm bun?

              Liền sau đ, cho mời ch thợ,
              Sang nh ng, niềm nở đn cho,
              Cố mong tm hiểu v sao
              Ch mải reo ht, tiu hao thng ngy.

              "Cho ch thợ -con người sung sướng,
              Ti muốn biết ch hưởng hng năm
              Lợi tức tổng hợp mấy trăm
              ể lun reo ht, quanh năm tươi cười?"

              Ch thợ giy ra tuồng bỡ ngỡ,
              Liền đp rằng:"Ti chớ nghĩ suy,
              Ghi chp, tnh ton lm chi,
              Mỗi ngy no bụng, c g qu hơn?"

              Vị ph ng miệng cười chm chm,
              Hỏi:"Một ngy ch kiếm bao nhiu?
              Gia đnh đắp đổi chi tiu,
              ể mải vui vẻ, đng yu thế ny?"

              Ch thợ bn gi đầu, suy nghĩ,
              "Ti t khi để điều ny,
              C khi vơi, c khi đầy,
              Cơm ngy ba bữa, như vầy l vui!"


              "Lạy Cha đ ngy ngy ban phước,
              Nui chng con sống được bnh an,
              Khng mong hưởng cảnh Thin ng,
              Hằng ngy no ấm, chẳng phn nn chi!"

              Trước con người ngy thơ giản dị,
              Ph ng bn hoan hỉ, cười đa,
              "Nay ti phong ch lm vua,
              Biếu ch ti bạc để mua,sắm dng."

              Anh thợ giy hồn phi phch tn,
              Tưởng chừng đang lảng vảng cảnh m,
              Một trăm nn bạc phủ ph!
              Gia ti đồ sộ, chẳng hề dm mong.

              Liền nồng nhiệt tạ ơn tế độ,
              m ti tiền chạy bộ về nh,
              o su dưới đất nơi xa,
              Chn dấu ti bạc đm ra phập phồng.

              Cng ti bạc chn lun tiếng ht,
              Nay cn đu khc nhạc, lời ca?
              Giọng cười gin giả vui nh,
              Chỉ l kỷ niệm, ton l dư m!

              Giấc ngủ cũng mất theo tiếng ht,
              Khiến cho nay thn xc đảo đin,
              Ngy đm lo sợ triền min,
              Sợ e kẻ trộm đo tiền mang đi!

              Nghe tiếng động, nghi người lấy của
              Mải th thầm nguyền rủa kẻ gian,
              ứng , đi , ăn , ngủ bng hong,
              Thn hnh tiều tụy, ruột gan rối bời.

              Khng chịu nổi, anh liền bương bả,
              m ti tiền đến trả ph ng,
              "Xin Ngi hon lại -rất mong
              Tiếng ht cng vời giấc nồng của ti"

              Giu m chi, kh ăn , kh ngủ ?
              Th sống ngho biết đủ , qu hơn,
              Giọng cười ho lẫn tiếng đờn,
              T điểm hạnh phc cn hơn bạc tiền.

              Trn con đường đi tm hạnh phc,
              Hầu hết đều cầu chc sang giu,
              V tnh mang lại khổ đau:
              Gương chng thợ trẻ, khc no thiu thn!
              Vạn Xun

              Comment


              • #8
                LES VOLEURS ET L'NE



                001. Pour un Ane enlev deux Voleurs se battaient:
                L'un voulait le garder; l'autre le voulait vendre.
                Tandis que coups de poing trottaient,
                Et que nos champions songeaient se dfendre,

                005. Arrive un troisime larron
                Qui saisit matre Aliboron.
                L'Ane, c'est quelquefois une pauvre province.
                Les voleurs sont tel ou tel prince,
                Comme le Transylvain, le Turc, et le Hongrois.

                010. Au lieu de deux, j'en ai rencontr trois:
                Il est assez de cette marchandise.
                De nul d'eux n'est souvent la Province conquise:
                Un quart Voleur survient, qui les accorde net
                En se saisissant du Baudet


                CỦA PHI NGHĨA


                Một con lừa, hai tn ln bắt,
                ứa để cỡi, đứa dắt định bun.
                Cải v, đấm đ mu tun,
                Lừa đứng thong thả, ngoi chuồng, ngẩn ngơ.

                ứa thứ ba từ xa chạy tới,
                Thấy tự sự vội cỡi lừa đi,
                Về hướng rừng ni xanh r,
                h ! Lừa mất, cn g đấu tranh!?
                Vạn Xun

                Comment


                • #9
                  LES DEUX AMIS


                  001. Deux vrais amis vivaient au Monomotapa:
                  L'un ne possdait rien qui n'appartnt l'autre:
                  Les amis de ce pays-l
                  Valent bien dit-on ceux du ntre.

                  005. Une nuit que chacun s'occupait au sommeil,
                  Et mettait profit l'absence du Soleil,
                  Un de nos deux Amis sort du lit en alarme:
                  Il court chez son intime, veille les valets:
                  Morphe avait touch le seuil de ce palais.

                  010. L'Ami couch s'tonne, il prend sa bourse, il s'arme;
                  Vient trouver l'autre, et dit: Il vous arrive peu
                  De courir quand on dort; vous me paraissiez homme
                  A mieux user du temps destin pour le somme :
                  N'auriez-vous point perdu tout votre argent au jeu?

                  015. En voici. S'il vous est venu quelque querelle,
                  J'ai mon pe, allons. Vous ennuyez-vous point
                  De coucher toujours seul ? Une esclave assez belle
                  Etait mes cts : voulez-vous qu'on l'appelle?
                  - Non, dit l'ami, ce n'est ni l'un ni l'autre point:

                  020. Je vous rends grce de ce zle.
                  Vous m'tes en dormant un peu triste apparu;
                  J'ai craint qu'il ne ft vrai, je suis vite accouru.
                  Ce maudit songe en est la cause.
                  Qui d'eux aimait le mieux, que t'en semble, Lecteur?

                  025. Cette difficult vaut bien qu'on la propose.
                  Qu'un ami vritable est une douce chose.
                  Il cherche vos besoins au fond de votre coeur;
                  Il vous pargne la pudeur
                  De les lui dcouvrir vous-mme.

                  030. Un songe, un rien, tout lui fait peur
                  Quand il s'agit de ce qu'il aime.


                  Đi bạn


                  Tục truyền ở xứ xa, nơi nọ,
                  C đi bạn thật kh so b.
                  Thương nhau một cch lạ kỳ,
                  Kh bề diễn tả, tm g đẹp hơn!

                  Về ti sản, chung nhau cộng hưởng,
                  Người nầy sắm, lin tưởng người kia.
                  Mỗi vật đồng hưởng, đồng chia,
                  ng lm gương mẫu, tạc bia lưu truyền.

                  C một đm, nồng say giấc điệp,
                  Bỗng người em khủng khiếp chạy sang,
                  Nh bạn, đang ngủ lặng trang,
                  nh thức n bộc, hỏi han sự tnh.

                  Vừa thức giấc, người anh nai nịt,
                  Tay cầm gươm, lưng xch ti tiền,
                  Mừng rỡ thấy bạn bnh yn,
                  Vội vng thi lễ, tay liền nắm tay.

                  Anh biết r: tnh em cẩn thận,
                  Khng v cớ lm bận lng anh.
                  iều chi khiến bạn thất thanh,
                  m khuya vội v tm anh, thế nầy?

                  "Phải chăng đ lỡ thua hết sạch?
                  y ti tiền, hy xch về xi.
                  Hoặc đ gy gổ với ai,
                  y gươm c sẵng, chẳng ni thn anh!

                  Hay l giữa đm khuya gi lạnh,
                  Sống độc thn, em chạnh nghe buồn,
                  Cần người giải muộn, qua trung,
                  y nng hầu đẹp, ngui buồn cho em.

                  Người đang bận hầu bn anh đ,
                  Nếu em thch, anh bỏ dễ dng,
                  Gọi sang phụng sự tn lang,
                  Anh tm nng khc, muộn mng chi đu?"

                  Nghe anh ni, người em cảm động,
                  m lấy anh, lệ đọng nơi mi,
                  "Khng, khng, em chẳng cần chi,
                  Cảm ơn anh lắm, c g thiếu đu?

                  Em đang ngủ, bỗng nhin mộng mị,
                  Thấy anh buồn, rầu rĩ, bơ phờ,
                  Em sợ anh bị bịnh bất ngờ,
                  Hao mn sức khoẻ by giờ của anh.

                  Tỉnh giấc nồng, em cn sợ hi,
                  Nn bươn bả mau chạy sang đy,
                  nh thức cả tớ, lẫn thầy,
                  ể nhn tận mặt, dạ nầy mới an."

                  Giữa hai người, ai thương nhiều nhứt?
                  Cng nghĩ suy, thổn thức từng cơn,
                  ẹp thay! i bạn keo sơn,
                  Kh m định đoạt ai hơn nghĩa tnh!

                  Tnh bằng hữu thật tm chn chnh,
                  L kho bu kh snh nhứt đời,
                  Dễ g tm thấy ở nơi
                  Trần thế nhiễm của thời nầy đy.

                  Bạn tm giao, thật l mầu nhiệm!
                  on nhu cầu đang chiếm lng ta,
                  m thầm thoả mn, chan ho,
                  Khng chờ ta thốt, để m van xin.

                  Chỉ cần một chim bao mộng mị,
                  Khiến cho y rủn ch, ưu phiền,
                  Bồi hồi, lo nghĩ triền min,
                  Sợ điều bất hạnh, bạn hiền cưu mang!
                  Vạn Xun

                  Comment


                  • #10
                    LA GRENOUILLE QUI VEUT
                    SE FAIRE AUSSI GROSSE QUE LE BOEUF


                    001. Une Grenouille vit un Boeuf
                    Qui lui sembla de belle taille.
                    Elle, qui n'tait pas grosse en tout comme un oeuf,
                    Envieuse, s'tend, et s'enfle, et se travaille,

                    005. Pour galer l'animal en grosseur,
                    Disant: "Regardez bien, ma soeur ;
                    Est-ce assez ? dites-moi ; n'y suis-je point encore?
                    - Nenni. - M'y voici donc? - Point du tout. - M'y voil?
                    - Vous n'en approchez point. "La chtive pcore

                    010. S'enfla si bien qu'elle creva.
                    Le monde est plein de gens qui ne sont pas plus sages :
                    Tout bourgeois veut btir comme les grands seigneurs,
                    Tout petit prince a des ambassadeurs,
                    Tout marquis veut avoir des s.

                    Đua đi


                    Một con Ếch nhn con B đực,
                    Tướng vặm vở, vai ngực nở nang,
                    i đứng oai vệ gọn gng,
                    Thch ch, Ếch muốn sẵn sng tranh đua.

                    Thn hnh n to bằng quả trứng,
                    Cố phnh ln tương xứng với B.
                    Nhờ một người bạn phụ lo
                    Vai tr gim khảo, ph cho cng bnh.

                    N la lớn: Ớ, nầy hỡi bạn,
                    Bụng ti phnh, hết hạn to rồi,
                    Bằng chưa? Cn nhỏ , bạn i!
                    Lớn thm cht nữa? Chao i, chưa bằng!

                    Ếch cố gắng phnh thm, thm nữa,
                    Bạn cứ đp: Vẫn chửa thấy g!
                    -Hơn chưa, ni lẹ ln đi?
                    Bỗng đng, tiếng nổ, bụng x, vỡ tung!

                    Ếch bỏ mạng thật l khờ dại:
                    Rng đến đu cũng phải thua B.
                    ch g chi tiết nhỏ , to,
                    M cố tranh đấu, r tr u m!

                    Thế gian đầy kẻ khờ như Ếch,
                    Mải đua đi nn chết thảm thương.
                    An phận: hạnh phc trăm đường,
                    Thong dong tự tại, l phương thuốc thần.
                    Vạn Xun

                    Comment


                    • #11
                      L'NE ET LE PETIT CHIEN


                      001. Ne forons point notre talent,
                      Nous ne ferions rien avec grce:
                      Jamais un lourdaud, quoi qu'il fasse,
                      Ne saurait passer pour galant.

                      005. Peu de gens, que le Ciel chrit et gratifie,
                      Ont le don d'agrer infus avec la vie.
                      C'est un point qu'il leur faut laisser,
                      Et ne pas ressembler l'Ane de la Fable,
                      Qui pour se rendre plus aimable

                      010. Et plus cher son matre, alla le caresser.
                      "Comment? disait-il en son me,
                      Ce Chien, parce qu'il est mignon,
                      Vivra de pair compagnon
                      Avec Monsieur, avec Madame;

                      015. Et j'aurai des coups de bton?
                      Que fait-il ? il donne la patte;
                      Puis aussitt il est bais:
                      S'il en faut faire autant afin que l'on me flatte,
                      Cela n'est pas bien malais."

                      020. Dans cette admirable pense,
                      Voyant son Matre en joie, il s'en vient lourdement,
                      Lve une corne toute use,
                      La lui porte au menton fort amoureusement,
                      Non sans accompagner, pour plus grand ornement,

                      025. De son chant gracieux cette action hardie.
                      "Oh! oh! quelle caresse ! et quelle mlodie!
                      Dit le Matre aussitt. Hol, Martin bton!"
                      Martin bton accourt; l'Ane change de ton.
                      Ainsi finit la comdie.


                      ỪNG BẮT CHƯỚC


                      Một con lừa đau đớn thắc mắc
                      Sao chủ thường khe khắt với ta?
                      Tay đnh, chơn đ, miệng la,
                      Trong khi Ch được cả nh tưng tiu.

                      Ch ấy loại thn hnh thật nhỏ,
                      Tuổi ấu thơ, nhưng tỏ vẻ khn.
                      Trọn ngy quấn qut , bn chn,
                      Cạnh ng b chủ, được hn rất thường.

                      N hay ngồi trn đi ng ấy,
                      Dng lưỡi liếm phe phẩy mặt ng.
                      Nũng nịu để được bế bồng,
                      Khẽ sủa nho nhỏ, tỏ lng thiết tha.

                      ng b chủ c mi đắc ch,
                      Pht cười dn, tỏ vui mừng.
                      Xoa đầu, vuốt ngực, vuốt lưng,
                      Xưng h Con ngọt, như cưng cục vng.

                      Lừa chứng kiến bao lần cảnh ấy,
                      Snh phận mnh cng thấy thm đau,
                      Cố gắng tm biện php no
                      Khiến ng b chủ khởi mu đoi thương.

                      Kế hay nhất l noi gương Ch,
                      Tm mọi dịp by tỏ tnh thương
                      Mặn nồng tha thiết biểu dương,
                      Chủ sẽ cảm động tm phương đền b.

                      Lừa theo đ thi hnh diệu kế,
                      Trong khi chủ ngồi ghế trong phng,
                      X cửa, Lừa bước vo trong,
                      Dừng chơn nựng mặt của ng bất ngờ!

                      ể được giống hon ton như Ch,
                      Lừa rống lớn, chứng tỏ mến thương.
                      Chc tai, ầm ỉ lạ thường,
                      Kinh hong, ng chủ tm đường thot thn.

                      ng vội v ku la cầu cứu,
                      Cc gia nhn tề tựu đủ đầy,
                      Kẻ roi, người gậy, người dy,
                      Xm tri Lừa lại, mềm thy phen nầy.

                      ng thương hại cho Lừa v tội,
                      ầy thiện ch, nng nỗi,dại khờ,
                      ịnh mua lng chủ nn mơ
                      Dng chn nựng nịu, khng ngờ hại thn!

                      Kinh nghiệm Lừa, khuyn ta thận trọng,
                      ừng bắt chước, hoi vọng noi gương,
                      Mỗi người c một con đường,
                      Ring rẽ hoạt động, biểu dương biệt ti.

                      Thượng ế sinh mỗi người một khc,
                      Chẳng c ai giống tạc như ai.
                      Ngy thơ bắt chước c ngy
                      Phải trả đắt gi đắng cay như Lừa!
                      Vạn Xun

                      Comment


                      • #12
                        LE COQ ET LE RENARD


                        001. Sur la branche d'un arbre tait en sentinelle
                        Un vieux Coq adroit et matois.
                        "Frre, dit un Renard, adoucissant sa voix,
                        Nous ne sommes plus en querelle:

                        005. Paix gnrale cette fois.
                        Je viens te l'annoncer; descends, que je t'embrasse.
                        Ne me retarde point, de grce;
                        Je dois faire aujourd'hui vingt postes sans manquer.
                        Les tiens et toi pouvez vaquer

                        010. Sans nulle crainte vos affaires;
                        Nous vous y servirons en frres.
                        Faites-en les feux ds ce soir.
                        Et cependant viens recevoir
                        Le baiser d'amour fraternelle.

                        015. - Ami, reprit le coq, je ne pouvais jamais
                        Apprendre une plus douce et meilleur nouvelle
                        Que celle
                        De cette paix;
                        Et ce m'est une double joie

                        020. De la tenir de toi. Je vois deux Lvriers,
                        Qui, je m'assure, sont courriers
                        Que pour ce sujet on envoie.
                        Ils vont vite, et seront dans un moment nous.
                        Je descends ; nous pourrons nous entre-baiser tous.

                        025. -Adieu, dit le Renard, ma traite est longue faire:
                        Nous nous rjouirons du succs de l'affaire
                        Une autre fois. Le galand aussitt
                        Tire ses grgues, gagne au haut,
                        mal content de son stratagme;

                        030. Et notre vieux Coq en soi-mme
                        Se mit rire de sa peur;
                        Car c'est double plaisir de tromper le trompeur


                        GẠT NGƯỜI - NGƯỜI GẠT


                        ứng trn cy, một con G Trống
                        C trch nhiệm trng ngng, canh chừng
                        nh hơi, Chồn đến cho mừng,
                        "Chng ta cương quyết phải ngừng hại nhau.

                        Mối th xưa hm nay chấm dứt,
                        Anh em ta hợp lực đắp xy,
                        Hạnh phc min viễn từ đy,
                        Thi bnh chung hưởng, vui vầy đệ huynh

                        Hy bước xuống, đi ta đm đạo,
                        Bạn v ti cố tạo tnh thương.
                        Mặt mừng, tay bắt, hỗ tương,
                        Xo bỏ on cũ, đừng vương nghi ngờ"

                        G mừng rỡ, gy to, vỗ cnh,
                        "Tin vui ny qu snh hơn vng,
                        Bỏ đi dĩ vng phũ phng,
                        ồng tm hiệp lực, hưởng mn vinh quang.

                        Ka ti thấy c hai bạn mới,
                        Cặp ch săn chạy tới nhập đon.
                        Trẻ trung quắc thước lẹ lng,
                        Chỉ trong giy pht đi đng gặp nhau."

                        Chồn nghe qua, giựt mnh sợ hi
                        "Gi từ anh, ti phải gấp đi,
                        Thu xếp vi việc li ti
                        Hẹn anh hm khc, cần chi sẽ bn"

                        Chồn ct mất, G cười khoi ch,
                        Sung sướng vừa đấu tr, giải khuy.
                        "Mi tưởng gạt được ta đy,
                        Khng ngờ bị gạt, vc thy chạy di.

                        Cặp ch săn do ta tưởng tượng,
                        nh lừa mi, lạc hướng cười chơi,
                        Việc đời chm nổi,chơi vơi,
                        Gạt người, người gạt, tr đời trả vay!"
                        Vạn Xun

                        Comment


                        • #13
                          LES GRENOUILLES QUI DEMANDENT UN ROI

                          001. De l'tat Dmocratique,
                          Par leurs clameurs firent tant
                          Que Jupin les soumit au pouvoir Monarchique.
                          Il leur tomba du Ciel un Roi tout pacifique :

                          005. Ce Roi fit toutefois un tel bruit en tombant
                          Que la gent marcageuse,
                          Gent fort sotte et fort peureuse,
                          S'alla cacher sous les eaux,
                          Dans les joncs, dans les roseaux,
                          010. Dans les trous du marcage,
                          Sans oser de longtemps regarder au visage
                          Celui qu'elles croyaient tre un gant nouveau;
                          Or c'tait un Soliveau,
                          De qui la gravit fit peur la premire

                          015. Qui de le voir s'aventurant
                          Osa bien quitter sa tanire.
                          Elle approcha, mais en tremblant.
                          Une autre la suivit, une autre en fit autant,
                          Il en vint une fourmilire;
                          020. Et leur troupe la fin se rendit familire
                          Jusqu' sauter sur l'paule du Roi.
                          Le bon Sire le souffre, et se tient toujours coi.
                          Jupin en a bientt la cervelle rompue.
                          Donnez-nous, dit ce peuple, un Roi qui se remue.

                          025. Le Monarque des Dieux leur envoie une Grue,
                          Qui les croque, qui les tue,
                          Qui les gobe son plaisir,
                          Et Grenouilles de se plaindre;
                          Et Jupin de leur dire: Eh quoi! votre dsir
                          030. A ses lois croit-il nous astreindre?
                          Vous avez d premirement
                          Garder votre Gouvernement;
                          Mais, ne l'ayant pas fait, il vous devait suffire
                          Que votre premier roi ft dbonnaire et doux:

                          035. De celui-ci contentez-vous,
                          De peur d'en rencontrer un pire.


                          Gi kn kẹn hom

                          Quốc gia Ếch bấy lu dn chủ,
                          Nay chn ch bn rủ nhau xin
                          Thượng ế l ấng Cao Minh,
                          Thay đổi quy chế, hiện tnh bất an.
                          ấng Tối Cao chuẩn ph lời khấn,
                          Ban cho chng một đấng Qun Vương,
                          Thng minh , bc i, hiền lương,
                          Lễ độ, khim tốn, trăm đường từ bi.

                          Vị Tn Vương từ cao ging xuống,
                          Gy tiếng động, đồng ruộng chuyển lay,
                          Giới Ếch hồn phch tung bay,
                          Qu ư sợ hi, chui ngay v hầm.
                          ứa run rẩy, co đầu rt cổ,
                          Kẻ kinh hong, tm chỗ ẩn thn.
                          ầu lng, cuối ng, xa gần,
                          Im lặng phăng phắc, quỷ thần sợ lun.

                          Sau thời gian lặng yn trng ngng,
                          Bọn Ếch bn xuất bng lộ hnh
                          Nh nhẹ mỗi đứa ln rnh
                          Np xem cảnh huống, sự tnh ra sao?
                          Chng nhn thấy Nh Vua nghim nghị
                          Ngồi lặng thinh, mắt chỉ ng ngay
                          Biếng cười, t ni, trọn ngy
                          Giống như nhập định, Bồng Lai du hồn.

                          Thoạt tin chng đứng xa ln ng,
                          Dng ngn tay chỉ chỏ th tho,
                          t lu thấy chẳng c sao,
                          Bạo dạn bước tới, vi cho, tung h.
                          Tn Quốc Vương vui mừng rối rt,
                          Khẻ gật đầu, miệng nhếch mp cười,
                          An tm, bọn Ếch dễ ngươi,
                          Lần hồi tụ họp, vui tuơi chuyện tr.

                          Trước lấm lt đứng xa nhn Cha,
                          Nay thn mật nhảy ma trước Ngi.
                          Liều lĩnh , đứa ln nắm tay,
                          ứa đeo lấy cổ, nằm di trn lưng
                          Quốc Vương chỉ tươi cười, chấp nhận,
                          Khng rầy la, chẳng bận tm phiền.
                          Quần thần một số khng yn,
                          Trch Ngi nhu nhược, qu hiền: hoạ to.

                          Họ tch cực ku go chống đối,
                          Hội họp nhau kể tội nh vua:
                          Mềm yếu, chẳng dm tranh đua,
                          Gặp phải biến cố sẽ thua, chạy di.
                          Chng viết sớ tu ln Thượng ế
                          Cầu xin Ngi truất phế Qun Vương,
                          Ban vị vua khc can cường,
                          Hng dũng, bất khuất chẳng nhường một ai.

                          Ơn Trn bn phong ngay vua mới:
                          Một con Diệc bay tới nắm quyền,
                          N lm khắp nước đảo đin,
                          Mỗi lần gặp Ếch, ăn liền, chẳng tha!
                          Ton quốc đều đồng thanh bo động,
                          Xin Thượng ế mở rộng lng thương,
                          Ban cho một vị Tn Vương,
                          ừng qu hung bạo, trnh đường diệt vong.

                          ấng Tối Cao phừng phừng nổi giận,
                          Nạt lớn rằng:Chớ bận lng ta,
                          Bọn ngươi chỉ biết rn la,
                          Khng tm lẽ sống dung ho, an vui.
                          ng l nn giữ nền dn chủ,
                          L tốt nhứt, hội đủ cng bnh.
                          Nhưng cc ngươi lại cầu xin
                          Một v vua để cng minh trị v.

                          Xưa vua hiền, ngươi than hiền qu!
                          Nay vua dữ,xin trả lại ta.
                          Bao giờ mới dứt ku ca ?
                          Chấp nhận hiện tại, đ l khn ngoan!
                          Vạn Xun

                          Comment


                          • #14
                            LES DEUX MULETS


                            001. Deux Mulets cheminaient, l'un d'avoine charg,
                            L'autre portant l'argent de la Gabelle.
                            Celui-ci, glorieux d'une charge si belle,
                            N'et voulu pour beaucoup en tre soulag.

                            005. Il marchait d'un pas relev,
                            Et faisait sonner sa sonnette:
                            Quand l'ennemi se prsentant,
                            Comme il en voulait l'argent,
                            Sur le Mulet du fisc une troupe se jette,

                            010. Le saisit au frein et l'arrte.
                            Le Mulet, en se dfendant,
                            Se sent percer de coups : il gmit, il soupire.
                            "Est-ce donc l, dit-il, ce qu'on m'avait promis?
                            Ce Mulet qui me suit du danger se retire,

                            015. Et moi j'y tombe, et je pris.
                            - Ami, lui dit son camarade,
                            Il n'est pas toujours bon d'avoir un haut Emploi:
                            Si tu n'avais servi qu'un Meunier, comme moi,
                            Tu ne serais pas si malade."


                            HẠNH KHIM TỐN


                            Hai con lừa đi trn đường lộ,
                            Một con chở bao bố bột m,
                            Thong dong chậm ri bước đi,
                            Khng ai ch những g n mang

                            Con thứ hai chở đầy bạc nn,
                            Tiền thu thuế đng hẹn nộp quan,
                            ựng đầy hai ti kềnh cng
                            Nặng quằn, kh nhọc, trn đng ruổi rong.

                            N khước từ khng ưng chia sớt
                            Với đồng bọn cho bớt nặng nề,
                            Mặc dầu kiệt sức, ko ln
                            Hnh diện trọng trch trăm bề cao sang.

                            ể khoe khoang mn hng qu bu,
                            Cố bước mạnh để tạo tiếng vang,
                            Khiến cho hnh khch đi đng,
                            Thẩy đều ch mn hng trn lưng.

                            Rủi thay, gặp bọn bất lương gian c,
                            Ra chận đường, cưỡng đoạt số tiền.
                            Chống lại, lừa đ lin min,
                            Bọn cướp nổi giận, chng liền ra tay.

                            Gh hm khớp chng kềm lừa lại,
                            Dng gậy sắt đập đại vo đi
                            Trọng thương, lừa hết tớilui
                            T qụy, đẳm mu sụt si khc than.

                            Hỡi Trời Cao! Tại sao tai hoạ
                            Chỉ nhằm thi hnh hạ mọi bề:
                            Xương rơi, thịt nt ti t,
                            Cn bạn đồng hnh lại để bnh an?

                            Con lừa bạn vội vng đp lại:
                            Tai nạn ấy chnh tại nơi anh:
                            Gin tiếp mời bọn lưu manh
                            n đường cướp của x anh xuống đường.

                            Anh chuyn chở mn hng qu gi,
                            V chủ gia giu cả ức mun,
                            Khiến người dm ng, thm thuồng,
                            Tnh thch khoe của l nguồn hiểm nguy!

                            Chủ ti ngho, lm nghề lam lũ,
                            Tm ra tiền vừa đủ nui thn,
                            Khiến ti cũng sống thanh-bần,
                            Quanh năm, suốt thng, tảo tần, thảnh thơi!

                            Thật chẳng khc Bướm kia cng Dế
                            Bướm nhởn nhơ cốt để khoe khoang,
                            Trẻ đa: cnh r, thn tan,
                            Dế th ẩn np dưới hang, thanh nhn.
                            Vạn Xun

                            Comment


                            • #15
                              LE HRON



                              001. Un jour, sur ses longs pieds, allait je ne sais o,
                              Le Hron au long bec emmanch d'un long cou.
                              Il ctoyait une rivire.
                              L'onde tait transparente ainsi qu'aux plus beaux jours;

                              005. Ma commre la carpe y faisait mille tours
                              Avec le brochet son compre.
                              Le Hron en et fait aisment son profit :
                              Tous approchaient du bord, l'oiseau n'avait qu' prendre;
                              Mais il crut mieux faire d'attendre

                              010. Qu'il et un peu plus d'apptit.
                              Il vivait de rgime, et mangeait ses heures.
                              Aprs quelques moments l'apptit vint : l'oiseau
                              S'approchant du bord vit sur l'eau
                              Des Tanches qui sortaient du fond de ces demeures.

                              015. Le mets ne lui plut pas ; il s'attendait mieux
                              Et montrait un got ddaigneux
                              Comme le rat du bon Horace.
                              Moi des Tanches ? dit-il, moi Hron que je fasse
                              Une si pauvre chre ? Et pour qui me prend-on?

                              020. La Tanche rebute il trouva du goujon.
                              Du goujon ! c'est bien l le dner d'un Hron!
                              J'ouvrirais pour si peu le bec ! aux Dieux ne plaise!
                              Il l'ouvrit pour bien moins: tout alla de faon
                              Qu'il ne vit plus aucun poisson.

                              025. La faim le prit, il fut tout heureux et tout aise
                              De rencontrer un limaon.
                              Ne soyons pas si difficiles:
                              Les plus accommodants ce sont les plus habiles:
                              On hasarde de perdre en voulant trop gagner.

                              030. Gardez-vous de rien ddaigner;
                              Surtout quand vous avez peu prs votre compte.
                              Bien des gens y sont pris ; ce n'est pas aux Hrons
                              Que je parle ; coutez, humains, un autre conte;
                              Vous verrez que chez vous j'ai puis ces leons.


                              HY GIẢN DỊ


                              Con C Hương tướng đi lỏng khỏng,
                              Hai gi di, cổ ngng thm cao.
                              Thung dung bch bộ bờ ao,
                              Bầu trời quang đng, xiết bao thanh nhn.

                              Nước trong veo, mắt nhn tận đy,
                              Thấy C đa rong chạy nhởn nhơ.
                              No Chy, no Chp lờ đờ, (*)
                              Mn ăn l tưởng đang chờ C đy.

                              Nhưng, Nng C tỏ ra khng vội,
                              Bụng cn no, cơ hội thiếu chi.
                              Uống ăn đng lc, đng khi,
                              Nếp nh qu phi, cn g sang hơn ?

                              Chập lu sau, C nghe bụng đi,
                              Cạnh bờ ao, mệt mỏi ngng trng.
                              Cn đu Chy, Chp lội rong,
                              Chỉ ton hủng hỉnh, rng rng lưa thưa (*)

                              Gặp nghịch cảnh Chị C thất vọng,
                              Quyết chờ, d bụng trống thm ăn.
                              Ka bầy c b lăn tăn,
                              Nhưng chng chưa đng thức ăn của C.

                              Lng buồn b, n thầm suy nghĩ:
                              "Ta hy chờ, bền ch, vững lng.
                              Ăn chi hủng hỉnh, lng tong,
                              Cn g tư cch, giống dng cao sang?

                              N bn đợi, đợi thm cht nữa,
                              Vầng Thi Dương ln giữa vm trời,
                              C nghe bụng đi tơi bời,
                              Khng một con vật lội bơi trong hồ.

                              Bỗng đu một C Chy xuất hiện,
                              Thn mập trn, sắc diện tốt tươi.
                              ắc ch , C cất tiếng cười,
                              "Con mồi thch hợp, chớ lười, nhanh ln."

                              Nhậm lẹ n phng mnh vồ c,
                              Lng hn hoan, hỉ hả, hăng say.
                              "ng cng trng đợi suốt ngy,
                              Mồi ny xứng với biệt ti của ta."

                              Nhưng bất ngờ C Chy lanh lẹ,
                              Chui mau vo một kẽ đ gnh.
                              Căm hờn, C ng quẩn quanh,
                              Thấy ton nước bạc, ru xanh mập mờ.

                              N cố gắng đứng chờ thm nữa,
                              Bụng đi kh, xt tựa như co.
                              "Ước g bắt được c no,
                              Ta sẽ mau lẹ nuốt vo, chẳng tha."

                              C chờ mi, đợi lu ủ rũ,
                              Bỗng b ra một ch Ốc Len,
                              C mừng, chẳng kịp ch khen,
                              Vội vng nuốt trọn, sang hn s chi?

                              Lắm người sống như C, kiu hnh,
                              Thiếu giản dị, ưa cảnh xa hoa.
                              Dịp may thường dể tri qua,
                              Kết cuộc: tiếc rẻ, xt xa, ưu phiền.

                              ---------------------
                              (*) C chy, C Chp: loi c qu
                              Hủng hỉnh, rng rng, lng tong: loi c b, thịt khng ngon.
                              Vạn Xun

                              Comment


                              • #16
                                LE MEUNIER, SON FILS & L'NE



                                001. L'invention des Arts tant un droit d'anesse,
                                Nous devons l'Apologue l'ancienne Grce.
                                Mais ce champ ne se peut tellement moissonner
                                Que les derniers venus n'y trouvent glaner.

                                005. La feinte est un pays plein de terres dsertes.
                                Tous les jours nos Auteurs y font des dcouvertes.
                                Je t'en veux dire un trait assez bien invent;
                                Autrefois Racan Malherbe l'a cont.
                                Ces deux rivaux d'Horace, hritiers de sa Lyre,

                                010. Disciples d'Apollon, nos Matres, pour mieux dire,
                                Se rencontrant un jour tout seuls et sans tmoins
                                (Comme ils se confiaient leurs pensers et leurs soins),
                                Racan commence ainsi: Dites-moi, je vous prie,
                                Vous qui devez savoir les choses de la vie,

                                015. Qui par tous ses degrs avez dj pass,
                                Et que rien ne doit fuir en cet ge avanc,
                                A quoi me rsoudrai-je ? Il est temps que j'y pense.
                                Vous connaissez mon bien, mon talent, ma naissance.
                                Dois-je dans la Province tablir mon sjour,

                                020. Prendre emploi dans l'Arme, ou bien charge la Cour?
                                Tout au monde est ml d'amertume et de charmes.
                                La guerre a ses douceurs, l'Hymen a ses alarmes.
                                Si je suivais mon got, je saurais o buter;
                                Mais j'ai les miens, la cour, le peuple contenter.

                                025. Malherbe l-dessus: Contenter tout le monde!
                                Ecoutez ce rcit avant que je rponde.



                                KH LM VỪA LNG NGƯỜI



                                Một b lo đem lừa đi bn
                                Cng đứa con tuổi khoảng mười lăm
                                Nh ở đồng bi xa xăm,
                                "Lm sao đến chợ?", m thầm u lo.

                                Hai cha con cng nhau thảo luận,
                                Nếu để lừa lửng thửng bước đi,
                                Sợ e đến chợ một khi,
                                Lừa khng cn vẻ phương phi lc đầu.

                                Cha con tri bốn chn lừa lại,
                                Dng đn ngang vận tải n đi.
                                Khing lừa như ngọc lưu ly,
                                Như vng qua lớn thời kỳ xa xưa!

                                ược một đỗi, gặp người hnh giả,
                                Nho lăn cười, xỉ vả nặng nề:
                                "Ai đu qu sức vụng về,
                                Trong ba nhn vật, u m l người!"

                                Vừa nghe qua lo ng tỉnh ngộ,
                                Liền để lừa thả bộ thung dung,
                                Bn cạnh ng lo thp tng,
                                Nhịp nhng ro bước qua vng đồng xanh

                                Nhưng lừa thch được khing như truớc,
                                Khỏi mất cng cất bước nhọc nhằn,
                                Phải đối một cch cọc cằn,
                                Lớn tiếng ku rống, dng dằng ro chn.

                                ng cụ bảo đứa con ln cỡi,
                                Cn phần ng hồ hỡi theo sau,
                                Cố gắng nhanh nhẹn phần no,
                                Lanh chn lẹ bước để mau tới thnh.

                                Gặp ba chng thương gia quen biết,
                                Nhn cậu trai lẫm liệt cỡi lừa,
                                Mặc cha đầu bạc, răng thưa,
                                Nhọc nhằn đi bộ, trời trưa nắng nhiều.

                                Người cao nin đột nhin cảnh co:
                                "Nầy g kia, knh lo đắc trng,
                                Tại sao lại qu ngỗ ngang
                                Chễm chệ ngồi nghỉ, dưới đng cha đi?"

                                Cậu trai trẻ nghe qua xấu hổ,
                                Liền mời cha ngồi chỗ của y,
                                ể rồi tiếp tục thẳng đi
                                Mong kịp đến sớm kinh kỳ chợ đng.


                                Kế lại gặp ba nng thiếu nữ
                                Khng bằng lng lối xử bất cng,
                                Cả ku:"Nầy bớ lo ng,
                                Sao cha ngồi nghỉ, con rong dưới đường?"

                                "Sao lại để con trai khổ sở?
                                Chạy theo sau, cụ nỡ ngồi trng
                                Phong cảnh, gi mt, thong dong,
                                An nhin, tự tại như khng c g?"

                                Cụ gi giận ta tai ci v,
                                Cng ba c rộn r phn bua,
                                Kết cuộc ng lo chịu thua,
                                Cha con đồng cỡi như vua đi chầu.

                                Đi được hơn ba mươi bước,
                                Gặp nhm người đi ngược trn đường,
                                Thấy lừa trong cảnh đng thương,
                                Một thn phải chở thịt xương hai người.

                                Bn lớn tiếng trch sao tn c,
                                Chẳng xt thương phận bạc th cầm,
                                Giết chc, hnh hạ, nhẫn tm,
                                Giờ đy chở nặng, như bằm xc thn!

                                Nếu chẳng kho tới khi đến chợ,
                                Chỉ xc lừa hết thở, khổ thay!
                                Lo ng nghe ni, u hoi,
                                Giựt mnh, dừng bước, chu my u lo.

                                "Quả thật kh vừa lng thin hạ,
                                Lm thế no ho cả mọi người ?
                                D cho phải khc hay cười,
                                Cũng chẳng vừa con người thế gian!

                                "Vậy ta thử tm phương hỗ trợ
                                em lừa đi đến chợ an ton,
                                Tươi tắn, khỏe mạnh, bnh an,
                                ể bn được gi, chẳng mng cng lao."

                                Vừa ni xong, cha con leo xuống,
                                ể lừa theo muốn n đi,
                                Cha con đi bộ nghĩ suy:
                                "Cch nầy tốt nhất, c g hay hơn?"

                                Nhưng đột nhin c người hnh giả
                                Nhn cả ba bươn bả nhanh chn,
                                Hỏi:" Sao chẳng biết thương thn?
                                C lừa khng cỡi, đi chn thế nầy?

                                Trước mệt nhọc, sau giy mn đế,
                                em sức gi bảo vệ lừa tơ!
                                R rng người qu ngu ngơ,
                                Lấy thn che của, dại khờ no hơn?"

                                Bị ch mi, cụ gi pht cu,
                                "Dại hay khng, rốt ro mặc ta,
                                Từ đy, quyết giữ nh,
                                Hơn l tm cch dung ho thế gian.

                                "D người c ch khen đủ cch,
                                ường ta đi một mạch thẳng xng.
                                Chớ nghe kiến bng lng,
                                Chỉ lm thm rối, quả khng ch g!

                                "Hy cương quyết lập trường giữ vững,
                                ừng xoay chiều, chập chững từng cơn,
                                ừng sợ kẻ giận, người hờn,
                                Ch khen thương ght chẳng sờn lng đy!

                                Tiếng thị phi lc no chẳng c?
                                ể ngoi tai, nghe n lm chi?
                                Vừa thin hạ ch g?
                                Tm ra Chn L, thị phi chẳng cn!
                                Vạn Xun

                                Comment


                                • #17
                                  LE LOUP ET LE RENARD


                                  001. C'est d'exceller en tours pleins de matoiserie.
                                  J'en cherche la raison, et ne la trouve point.
                                  Quand le Loup a besoin de dfendre sa vie,

                                  005. Ou d'attaquer celle d'autrui,
                                  N'en sait-il pas autant que lui?
                                  Je crois qu'il en sait plus; et j'oserais peut-tre
                                  Avec quelque raison contredire mon matre.
                                  Voici pourtant un cas o tout l'honneur chut

                                  010. A l'hte des terriers. Un soir il aperut
                                  La Lune au fond d'un puits: l'orbiculaire image
                                  Lui parut un ample fromage.
                                  Deux seaux alternativement
                                  Puisaient le liquide lment:

                                  015. Notre Renard, press par une faim canine,
                                  S'accommode en celui qu'au haut de la machine
                                  L'autre seau tenait suspendu.
                                  Voil l'animal descendu,
                                  Tir d'erreur, mais fort en peine,

                                  020. Et voyant sa perte prochaine.
                                  Car comment remonter, si quelque autre affam,
                                  De la mme image charm,
                                  Et succdant sa misre,
                                  Par le mme chemin ne le tirait d'affaire?

                                  025. Deux jours s'taient passs sans qu'aucun vnt au puits.
                                  Le temps qui toujours marche avait pendant deux nuits
                                  Echancr selon l'ordinaire
                                  De l'astre au front d'argent la face circulaire.
                                  Sire Renard tait dsespr.

                                  030. Compre Loup, le gosier altr,
                                  Passe par l; l'autre dit: Camarade,
                                  Je veux vous rgaler; voyez-vous cet objet?
                                  C'est un fromage exquis. Le dieu Faune l'a fait,
                                  La vache lui donna le lait.

                                  035. Jupiter, s'il tait malade,
                                  Reprendrait l'apptit en ttant d'un tel mets.
                                  J'en ai mang cette chancrure,
                                  Le reste vous sera suffisante pture.
                                  Descendez dans un seau que j'ai mis l exprs.

                                  040. Bien qu'au moins mal qu'il pt il ajustt l'histoire,
                                  Le Loup fut un sot de le croire.
                                  Il descend, et son poids, emportant l'autre part,
                                  Reguinde en haut matre Renard.
                                  Ne nous en moquons point: nous nous laissons sduire

                                  045. Sur aussi peu de fondement;
                                  Et chacun croit fort aisment
                                  Ce qu'il craint et ce qu'il dsire.




                                  KHN SỐNG DẠI CHẾT


                                  Một buổi chiều, Chồn kề miệng giếng,
                                  Nhn đy su, chẳng tiếng động no.
                                  Trn trời, trăng đ ln cao,
                                  Soi thấu đy nước, trắng phau, chập chờn

                                  Nhn bng trăng, Chồn ta lầm tưởng
                                  Một bnh sữa to tướng, ngon lnh.
                                  R rng, của qu Trời dnh,
                                  Kp mau nhận lnh, chẳng đnh bỏ qua.

                                  Giếng đặc biệt c hai thng gỗ,
                                  Thay phin mc nước đổ ln bờ,
                                  Thng ln, thng xuống, khỏi chờ,
                                  Chỉ cần người đứng, chực hờ ko dy.

                                  Sợ mất bnh, Chồn ngồi thng gỗ,
                                  Trong nhy mắt, đi xuống đy su.
                                  Tm mi, bnh sữa np đu?
                                  Chỉ ton l nước, dạ sầu, u lo.

                                  Nhưng giờ đy, lm sao thot khỏi?
                                  Giếng qu su, bụng đi bơ phờ.
                                  Chẳng lẽ cứ mải đợi chờ
                                  Khi c ai xuống, bấy giờ mới ln?

                                  Hai ngy trn chẳng ai lai vng,
                                  Chồn mi chời, buồn nn xiết bao.
                                  nh cam chịu chết hay sao?
                                  Lạy Trời tế độ, ơn no dm qun.

                                  Bỗng nhin c Si đi tm nước,
                                  Dừng chn đứng ở giếng su.
                                  Trng thấy Chồn đang u sầu,
                                  Cất tiếng ku lớn: Anh rầu việc chi?

                                  Chồn cười mơn: Ti đang suy nghĩ
                                  Tm phương cch cất kỹ bnh ngon.
                                  Vị thần cai quản Ni Non
                                  Vừa cho ti hưởng, ăn mn một bn.

                                  Bnh sữa ngon thật l đo để,
                                  Khi ăn xong, ton thể chuyển xy,
                                  Cảnh vật: rừng, ni, cỏ cy,
                                  Bỗng nhin sng tỏ, vui vầy, lu lo.

                                  Mắt thấy được cc v Tin, Thnh,
                                  Tai nghe tiếng lanh lảnh ht ca
                                  Của cc tin nữ Hằng Nga,
                                  Thật l kỳ diệu, khc xa thế trần!

                                  Vốn tnh tham, Si nghe thch ch,
                                  Muốn chia bnh, ni nỉ van xin
                                  ược php dng thử bnh linh,
                                  Sẵn đang đi kht, nghĩa tnh rộng su.

                                  Sau một chập đắn đo , do dự,
                                  Chồn chịu cho nếm thử bnh tin.
                                  y l bu vật, của ring,
                                  Chỉ Chồn cất giữ, chẳng chuyn ra ngoi.

                                  Si lẹ hỏi: Lm sao đến đ?
                                  Tận nơi ấy để thọ lnh qu?
                                  Bạo gan nhảy đại, ắt l
                                  Chết chẳng kịp trối, thi th đừng ăn!

                                  Chồn trấn an: Khỏi lo việc ấy,
                                  Ta lẽ no bỏ lấy ngươi sao ?
                                  Miệng giếng c sẵn thng cao,
                                  Hy ngồi vo đ, sẽ mau xuống liền.

                                  Si mừng rỡ, chắp tay vi lạy,
                                  Bước v thng, thng chạy xuống su,
                                  ồng thời, Chồn vọt ln đầu,
                                  Ra khỏi miệng giếng, thot sầu, tự do!

                                  Ở thế gian, lc no cũng vậy:
                                  ứa dại chết, che đậy đứa khn..
                                  Lanh lẹ , xảo quyệt như Chồn
                                  Chỉ để gạt gẫm, p dồn kẻ ngu!
                                  Vạn Xun

                                  Comment


                                  • #18
                                    LE LOUP & L'AGNEAU


                                    001. La raison du plus fort est toujours la meilleure:
                                    Nous l'allons montrer tout l'heure.
                                    Un Agneau se dsaltrait
                                    Dans le courant d'une onde pure.

                                    005. Un Loup survient jeun qui cherchait aventure,
                                    Et que la faim en ces lieux attirait.
                                    Qui te rend si hardi de troubler mon breuvage?
                                    Dit cet animal plein de rage:
                                    Tu seras chti de ta tmrit.

                                    010. - Sire, rpond l'Agneau, que votre Majest
                                    Ne se mette pas en colre;
                                    Mais plutt qu'elle considre
                                    Que je me vas dsaltrant
                                    Dans le courant,

                                    015. Plus de vingt pas au-dessous d'Elle,
                                    Et que par consquent, en aucune faon,
                                    Je ne puis troubler sa boisson.
                                    - Tu la troubles, reprit cette bte cruelle,
                                    Et je sais que de moi tu mdis l'an pass.

                                    020. - Comment l'aurais-je fait si je n'tais pas n?
                                    Reprit l'Agneau, je tette encor ma mre.
                                    - Si ce n'est toi, c'est donc ton frre.
                                    - Je n'en ai point. - C'est donc quelqu'un des tiens:
                                    Car vous ne m'pargnez gure,

                                    025. Vous, vos bergers, et vos chiens.
                                    On me l'a dit: il faut que je me venge.
                                    L-dessus, au fond des forts
                                    Le Loup l'emporte, et puis le mange,
                                    Sans autre forme de procs.




                                    MẠNH HIẾP YẾU


                                    Cạnh dng suối, cừu con giải kht,
                                    Bỗng xuất hiện một bc si gi
                                    i lng bạo dạn ln la,
                                    Thn hnh gầy yếu thật l thảm thương

                                    Si vội nạt "Sao ngươi v lễ
                                    Lm nước đục, chẳng để ta dng?"
                                    Cừu đp:"Mong ngi khoan dung,
                                    Ti ở pha dưới, Ngi dng dng trn.

                                    Hai vị tr cch nhau chục thước,
                                    Kh m gy trược dễ dng"
                                    -"Im mồm, mi chớ ngỗ ngang,
                                    gy nhiễm cn toan lắm lời."

                                    ", chnh ngươi thng ny, năm trước
                                    Ni xấu ta: bạo ngược,d tm."
                                    -"Thưa Ngi, quả thật Ngi lầm,
                                    Thng nầy, năm trước, con nằm trong ni".

                                    "Vậy, chắc chắn l anh ngươi đ"
                                    -"Thưa Ngi, ti chẳng c chị, anh,
                                    Mẹ ti từ trước chỉ sanh
                                    Ti l con trưởng, trm anh giống ni."

                                    -"ừng lẻo mp, ta đy biết r:
                                    Cả bọn người: trừu, ch, lẫn người
                                    Th ta, tm bắt, ăn tươi,
                                    nh bẫy, săn bắn, thịt xười, mạng vong!

                                    "Gặp ngươi đy l cơ hội tốt,
                                    Lẽ no ta dại dột bỏ qua?
                                    Khng cần tm hiểu gần xa,
                                    Giết ngươi ,bo on, đng l quả nhn."

                                    Ni xong, si vồ ngay con thịt
                                    Tha về động, thoả thch no say,
                                    Khỏi phải ly luận dong di:
                                    L của kẻ mạnh, chẳng sai, chẳng lầm!

                                    iều ấy đng với loi th vật,
                                    ối với người, chẳng trật bao giờ.
                                    Mạnh th hiếp yếu, chớ ngờ,
                                    Ngho bị giu hiếp, đừng chờ khc hơn!

                                    Ring những người tiến cao, mến ạo,
                                    Mở lng nhn, lun tạo tnh thương,
                                    Ban rải, ấp ủ bốn phương,
                                    Cỏ cy, người, th, mến thương tận tnh.
                                    Vạn Xun

                                    Comment


                                    • #19
                                      LE COCHE & LA MOUCHE


                                      001. Dans un chemin montant, sablonneux, malais,
                                      Et de tous les cts au Soleil expos,
                                      Six forts chevaux tiraient un Coche.
                                      Femmes, Moine, vieillards, tout tait descendu.

                                      005. L'attelage suait, soufflait, tait rendu.
                                      Une Mouche survient, et des chevaux s'approche;
                                      Prtend les animer par son bourdonnement;
                                      Pique l'un, pique l'autre, et pense tout moment
                                      Qu'elle fait aller la machine,

                                      010. S'assied sur le timon, sur le nez du Cocher;
                                      Aussitt que le char chemine,
                                      Et qu'elle voit les gens marcher,
                                      Elle s'en attribue uniquement la gloire;
                                      Va, vient, fait l'empresse; il semble que ce soit

                                      015. Un Sergent de bataille allant en chaque endroit
                                      Faire avancer ses gens, et hter la victoire.
                                      La Mouche en ce commun besoin
                                      Se plaint qu'elle agit seule, et qu'elle a tout le soin;
                                      Qu'aucun n'aide aux chevaux se tirer d'affaire.

                                      020. Le Moine disait son Brviaire;
                                      Il prenait bien son temps ! une femme chantait;
                                      C'tait bien de chansons qu'alors il s'agissait!
                                      Dame Mouche s'en va chanter leurs oreilles,
                                      Et fait cent sottises pareilles.

                                      025. Aprs bien du travail le Coche arrive au haut.
                                      Respirons maintenant, dit la Mouche aussitt:
                                      J'ai tant fait que nos gens sont enfin dans la plaine.
                                      Ca, Messieurs les Chevaux, payez-moi de ma peine.
                                      Ainsi certaines gens, faisant les empresss,

                                      030. S'introduisent dans les affaires:
                                      Ils font partout les ncessaires,
                                      Et, partout importuns, devraient tre chasss.



                                      NGƯỜI QUAN TRỌNG


                                      Trời nng bức như thiu, như đốt,
                                      ường dốc nng cơn sốt thm cao,
                                      Cỗ xe h hục lao chao,
                                      Cố tiến từng bước, biết bao nhọc nhằn.

                                      Su con ngựa mồ hi như tắm,
                                      Si bọt mồm, chơn dẫm ct trơn.
                                      Nặng nề từng bước chập chờn,
                                      Ko xe nhưng chẳng tiến hơn cht no.

                                      Dừng xe lại, chủ mời khch xuống,
                                      Tạm nghỉ chơn bờ ruộng bn lề
                                      Nam phụ lo ấu đề huề,
                                      Lại thm tu sĩ cạnh kề thiếu nhi.

                                      Một con mng từ đu bay đến,
                                      Trước đầu ngựa ra lệnh oai phong,
                                      Truyền mau nổ lực gắng cng,
                                      Ko nhanh xe trống khỏi lng ct su.

                                      N chỉ huy như người đon trưởng,
                                      Giữa trận tiền phạt thưởng ba qun,
                                      Khi th chch mũi, chch lưng,
                                      Khi th go tht tưng bừng bn tai.

                                      Cả đon ngựa mệt gần ngất xỉu,
                                      Thm bực mnh dng điệu lố lăng
                                      Của con su bọ ruồi lằn
                                      Tc oai tc phước cho rằng mnh hay.

                                      Một chặp lu xe ln khỏi dốc,
                                      Khch reo mừng, được ngọc khng bằng.
                                      Hnh trnh sắp sửa tiến thăng,
                                      Hn hoan ngắm cảnh đồng bằng xanh tươi

                                      Nhưng bỗng chốc ch mng lố dạng,
                                      Trước đầu ngựa, ngăn cản chận đường,
                                      i phải thanh ton tiền lương
                                      Cng ch kh nhọc tm phương giải nn.

                                      "Cc người sao qu ư v nghĩa,
                                      Chẳng cht no đếm xỉa cng ta!
                                      ược việc, ngảnh mặt, lnh xa,
                                      Khng tm tự hỏi, đu l người n?

                                      "Nếu ta khng ht gầm đng mức,
                                      Giục đon ngựa ton lực gắng cng,
                                      Lc thưởng, lc phạt oai phong,
                                      Xe lm sao thot khỏi vng kh khăn?

                                      "nh rằng xe đi nhờ ngựa ko,
                                      Nhưng nếu ta khng kho chỉ huy,
                                      Mi mi xe vẫn nằm ỳ,
                                      ến khi đm tối lấy g thot thn?

                                      "Thử nhn khch cả đon đng đảo,
                                      C mấy ai xng xo như ta?
                                      Chỉ thch dạo mt, ht ca,
                                      Mải chờ thụ hưởng hơn l sing năng.

                                      "Ka nh sư cứ ngồi niệm Phật,
                                      Ton thanh nin hợp nhất xướng ca,
                                      Cụ gi ngủ gật ngủ g,
                                      Thiếu nhi thơ thẩn hi hoa vệ đường.

                                      "Thi hy sớm ơn đền nghĩa trả,
                                      Luật cng bnh Nhn Quả phn minh.
                                      Ta đi chớ chẳng ni xin
                                      Tiền cng ta đ tận tnh cứu nguy."

                                      Trong x hội đi khi nhn thấy
                                      Một số người chẳng mấy khim nhường,
                                      Khng ngừng phổ diễn, biểu dương,
                                      Cho mnh quan trọng, mọi đường đều hay.

                                      Họ tự ho "TA l bậc nhất!
                                      Vắng TA e quả đất ngừng quay.
                                      Nay cn sng ni cỏ cy,
                                      Ấy cng TA đ đắp xy bấy chầy!"
                                      Vạn Xun

                                      Comment


                                      • #20
                                        LE CERF SE VOYANT DANS L'EAU


                                        001. Dans le cristal d'une fontaine
                                        Un Cerf se mirant autrefois
                                        Louait la beaut de son bois,
                                        Et ne pouvait qu'avecque peine

                                        005. Souffrir ses jambes de fuseaux,
                                        Dont il voyait l'objet se perdre dans les eaux.
                                        Quelle proportion de mes pieds ma tte!
                                        Disait-il en voyant leur ombre avec douleur:
                                        Des taillis les plus hauts mon front atteint le fate;

                                        010. Mes pieds ne me font point d'honneur.
                                        Tout en parlant de la sorte,
                                        Un Limier le fait partir;
                                        Il tche se garantir;
                                        Dans les forts il s'emporte.

                                        015. Son bois, dommageable ornement,
                                        L'arrtant chaque moment,
                                        Nuit l'office que lui rendent
                                        Ses pieds, de qui ses jours dpendent.
                                        Il se ddit alors, et maudit les prsents

                                        020. Que le Ciel lui fait tous les ans.
                                        Nous faisons cas du beau, nous mprisons l'utile;
                                        Et le beau souvent nous dtruit.
                                        Ce Cerf blme ses pieds qui le rendent agile;
                                        Il estime un bois qui lui nuit.



                                        PHN BIỆN


                                        Một con Nai bn bờ suối,
                                        Nước trong veo lầm lủi tri xui,
                                        Soi bng mặt nước, Nai vui,
                                        Hnh diện ci gạc đang chui trn đầu.

                                        N say m mi nhn gạc ấy,
                                        Nhưng thất vọng khi thấy bốn chn:
                                        Dị tướng, lỏng khỏng, cơ bần,
                                        Bước nhanh sẽ gy, mun phần xấu xa.

                                        Bn th thầm tạ ơn Thượng ế,
                                        ban cho gạc để lấy oai.
                                        Tiếc thay: Ngi đ tnh sai,
                                        Bốn chn ốm yếu, nạn tai kh lường!

                                        Bỗng đu Nai chợt nghe ch sủa,
                                        on thợ săn đang bủa lưới vy.
                                        Nguy to: Ắt phải bỏ thy,
                                        Lanh chn chạy trốn, phen nầy mạng vong.

                                        Liều thn sống, tun bờ lướt bụi,
                                        Bốn chn gầy giong ruổi tung bay.
                                        Ct gạc mải vướng chng gai,
                                        Ngăn chận bước tiến, hoạ tai bất ngờ.


                                        Kinh nghiệm ấy gip Nai thấy r:
                                        Bốn chn ốm chứng tỏ tnh thương
                                        Thượng ế m thầm biểu dương,
                                        Gip n thot khỏi tai ương sống cn.

                                        Ci gạc kia quả l v dụng,
                                        Chỉ để người ca tụng, khoe khoang.
                                        Lắm khi trở ngại, chặn đng,
                                        Khiến việc đo tẩu mun ngn kh khăn.

                                        Cẩn thận trong ph bnh sự việc,
                                        Nhận định đng điều thiệt, lẽ hư.
                                        Xt đn trung trực, v tư,
                                        Gip ta trnh khỏi ưu tư, buồn phền.

                                        Người thường lộn "đẹp" v "hữu ch",
                                        "ẹp" mang lại vui thch, m say,
                                        - Những nt ho nhong bn ngoi -
                                        Cuộc sống thoải mi, thng ngy thm tươi

                                        iều "hữu ch" gip người sống khoẻ,
                                        Rất cần thiết cho trẻ lẫn gi.
                                        Thiếu n: li ci Ta B,
                                        Nhờ n mới sống, để m tiến thn!
                                        Vạn Xun

                                        Comment


                                        • #21
                                          LA BESACE


                                          001. Jupiter dit un jour: "Que tout ce qui respire
                                          S'en vienne comparatre aux pieds de ma grandeur:
                                          Si dans son compos quelqu'un trouve redire,
                                          Il peut le dclarer sans peur;

                                          005. Je mettrai remde la chose.
                                          Venez, Singe; parlez le premier, et pour cause.
                                          Voyez ces animaux, faites comparaison
                                          De leurs beauts avec les vtres.
                                          Etes-vous satisfait? - Moi ? dit-il, pourquoi non?

                                          010. N'ai-je pas quatre pieds aussi bien que les autres?
                                          Mon portrait jusqu'ici ne m'a rien reproch;
                                          Mais pour mon frre l'Ours, on ne l'a qu'bauch:
                                          Jamais, s'il me veut croire, il ne se fera peindre."
                                          L'Ours venant l-dessus, on crut qu'il s'allait plaindre.

                                          015. Tant s'en faut: de sa forme il se loua trs fort
                                          Glosa sur l'Elphant, dit qu'on pourrait encor
                                          Ajouter sa queue, ter ses oreilles;
                                          Que c'tait une masse informe et sans beaut.
                                          L'Elphant tant cout,

                                          020. Tout sage qu'il tait, dit des choses pareilles.
                                          Il jugea qu' son apptit
                                          Dame Baleine tait trop grosse.
                                          Dame Fourmi trouva le Ciron trop petit,
                                          Se croyant, pour elle, un colosse.

                                          025. Jupin les renvoya s'tant censurs tous,
                                          Du reste, contents d'eux; mais parmi les plus fous
                                          Notre espce excella; car tout ce que nous sommes,
                                          Lynx envers nos pareils, et Taupes envers nous,
                                          Nous nous pardonnons tout, et rien aux autres hommes:

                                          030. On se voit d'un autre oeil qu'on ne voit son prochain.
                                          Le Fabricateur souverain
                                          Nous cra Besaciers tous de mme manire,
                                          Tant ceux du temps pass que du temps d'aujourd'hui:
                                          Il fit pour nos dfauts la poche de derrire,

                                          035. Et celle de devant pour les dfauts d'autrui.




                                          TẬT NGƯỜI - TẬT MNH


                                          Một hm kia, Ngọc Hong Thượng ế
                                          ấng Ho Sinh Cha Tể mun loi,
                                          Truyền lệnh tất cả ti đi,
                                          ại diện cc giống, cc ni sinh linh

                                          Họp đng đủ cho Ngi dạy việc:
                                          Mỗi loi phải tnh thiệt, tnh hơn,
                                          Về thn xc, lẫn tay chơn
                                          C g bất mn, đệ đơn ku ni.

                                          Rồi Ngi sẽ xt xem, chữa trị
                                          Gip mỗi loi phỉ ch, toại nguyền,
                                          An vui, hạnh phc triền min,
                                          ng cng kiếp sống tại miền trần gian.

                                          ược gọi trước l loi Khỉ ột,
                                          Thượng ế dạy: "Chớ thốt lời no,
                                          Hy nhn kỹ cc đồng bo
                                          ể rồi so snh điểm no ngươi thua"

                                          Chập lu sau, nhn đi ng lại,
                                          Khỉ khp np quỳ lạy Ngọc Hong:
                                          " Con đ nhn thật r rng,
                                          Thấy mnh ton vẹn, phn nn l sai.

                                          Tạ ơn Ngi tạo con nhanh nhẹn,
                                          Di chuyể mau, chẳng thẹn với ai,
                                          Bốn chn chạy nhảy như bay,
                                          Trn cy, đưới đất, ai ti hơn con?

                                          Chỉ thương hại bạn hiền l Gấu,
                                          Tướng phục phịch coi xấu lạ kỳ,
                                          Dị hnh, dị tướng ai b?
                                          Cả đời no dm mấy khi soi hnh!"

                                          Nghe khỉ ch tưởng chừng Gấu giận,
                                          No ngờ n khng bận buồn phiền,
                                          Lại cn kiếm cch lm duyn,
                                          Nhảy ma, nho lộn, an nhin vui đa.

                                          Gấu hnh diện thn hnh khoẻ đẹp,
                                          Tội nghiệp Voi đầu dẹp, tai to
                                          ui thật qu nhỏ, ốm o,
                                          Tướng đi chậm chạp, khiến cho tức cười!

                                          Voi ni khng buồn bn ci,
                                          N được tiếng khn dại nhất đon
                                          ang tm tro phng sỗ sng,
                                          Ch C Voi lớn, kềng cng kh coi!

                                          Kiến ch Mọt thn hnh qu nhỏ
                                          Tưởng mnh to thật kh ai bằng,
                                          Tất cả lộn xộn lăng xăng,
                                          Thảy ch người xấu, mnh hằng đẹp xinh!

                                          Thấy tất cả tỏ ra mn nguyện
                                          Thượng ế bỏ qua chuyện sửa sai,
                                          Cc loi sinh vật trần ai,
                                          ều một chứng bệnh: thấy ngay lỗi người.

                                          Ton chng sinh bệnh trầm trọng nhất:
                                          Rất bn nhạy thức tật người,
                                          ể khinh bỉ, hoặc ch cười,
                                          Tật mnh khng thấy, nn lười nm đi.

                                          Người lầm lỗi: hăng say trị tội,
                                          Mnh lỗi lầm: cơ hội thứ tha
                                          Nhn mnh với mắt hiền ho,
                                          Nhn người với mắt quan to khắt khe!

                                          Thượng ế tạo ra mun vật,
                                          Thảy giống hệt một tật như nhau,
                                          ều c ti trước, ti sau,
                                          Từ thời Thượng cổ, lc no khc hơn?

                                          Ti trước chứa lỗi lầm người khc,
                                          Nn dễ thấy,chốc lt đ đầy!
                                          Ti sau lưng, kh trở xy,
                                          V thế qun lửng, năm nầy thng kia.
                                          Vạn Xun

                                          Comment


                                          • #22
                                            LE CHARTIER EMBOURB


                                            001. Le Phaton d'une voiture foin
                                            Vit son char embourb. Le pauvre homme tait loin
                                            De tout humain secours. C'tait la campagne
                                            Prs d'un certain canton de la basse Bretagne

                                            005. Appel Quimpercorentin.
                                            On sait assez que le destin
                                            Adresse l les gens quand il veut qu'on enrage.
                                            Dieu nous prserve du voyage!
                                            Pour venir au Chartier embourb dans ces lieux,

                                            010. Le voil qui dteste et jure de son mieux.
                                            Pestant en sa fureur extrme
                                            Tantt contre les trous, puis contre ses chevaux,
                                            Contre son char, contre lui-mme.
                                            Il invoque la fin le Dieu dont les travaux

                                            015. Sont si clbres dans le monde:
                                            Hercule, lui dit-il, aide-moi; si ton dos
                                            A port la machine ronde,
                                            Ton bras peut me tirer d'ici.
                                            Sa prire tant faite, il entend dans la nue

                                            020. Une voix qui lui parle ainsi:
                                            Hercule veut qu'on se remue,
                                            Puis il aide les gens. Regarde d'o provient
                                            L'achoppement qui te retient.
                                            Ote d'autour de chaque roue

                                            025. Ce malheureux mortier, cette maudite boue
                                            Qui jusqu' l'essieu les enduit.
                                            Prends ton pic et me romps ce caillou qui te nuit.
                                            Comble-moi cette ornire. As-tu fait ? - Oui, dit l'homme.
                                            - Or bien je vas t'aider, dit la voix: prends ton fouet.

                                            030. - Je l'ai pris. Qu'est ceci ? mon char marche souhait.
                                            Hercule en soit lou. Lors la voix: Tu vois comme
                                            Tes chevaux aisment se sont tirs de l.
                                            Aide-toi, le Ciel t'aidera.



                                            THA LỰC



                                            Một cỗ xe chở đầy rơm rạ,
                                            Do ngựa ko bươn bả trn đường,
                                            Bỗng đu gặp phải tai ương,
                                            Sụp lầy ln bnh hết phương vẫy vng.

                                            L một nơi hoang vui hẻo lnh,
                                            Xa xm lng phong cảnh tiu điều,
                                            Vi vu gi thổi sng chiều,
                                            Suốt ny lạnh lẽo, quạnh hiu thảm buồn.

                                            Kh trng mong gặp người gip sức,
                                            Ko chiếc xe khỏi vực hố su,
                                            Khiến cho khổ chủ thm rầu,
                                            Th lỗ trch cứ cả bầu thế gian.

                                            Trước sỉ vả đường đầy hầm hố,
                                            Khiến chuyến đi kham khổ bất an,
                                            Khng qun rủa cc ng lng
                                            Thu thuế m chẳng sửa đng dn đi.

                                            Anh khng ngớt căm hờn con ngựa,
                                            C mắt m khng lựa lối đi,
                                            ợi khi sụp lỗ sầu bi,
                                            Dặm chn reo h ch chi, bực mnh.

                                            Rồi đế phin c nhn anh nữa,
                                            Biết lm sao sửa chữa, cứu nguy?
                                            Chẳng lẽ xe mải nằm ỳ?
                                            m tối gi lạnh lấy g uống ăn?

                                            Ấy chưa kể tại gia hiền nội
                                            Mải đợi chờ sẽ nổi xung thin,
                                            Chẳng mng tm hiểu căn duyn,
                                            Lớn tiếng thịnh nộ gy phiền cho nhau!

                                            Sau một chặp trch người, trch vật,
                                            Anh nghe lng ngy ngất u buồn,
                                            m thầm giọt lệ nhẹ tun,
                                            Ci lng mở rộng hướng nguồn Trời cao.

                                            Anh nhận thức: Nếu người bất lực
                                            Chắc chắn Trời thừa sức gip ta.
                                            Sao chẳng cầu khẩn Cha Gi
                                            Ra tay tế độ ta b trầm lun?

                                            Chợt nghĩ qua, lng mừng khấp khởi,
                                            Vng tay trn hồ hởi khần nguyền.
                                            Cầu xin Trời Phật Chư Thin,
                                            Hộ tr con sớm la miền tai ương.

                                            Khấn vi xong, trầm ngm lẳng lặng,
                                            Từ khng trung văng vẳng mấy lời,
                                            Th thầm cc Vị Phật Trời
                                            Dạy anh hy kp tức thời lm theo.

                                            "Ta chắc chắn gip người đng mức,
                                            Nhưng ngươi phải tận lực gip ngươi.
                                            Nghe ta, người sẽ reo cười,
                                            Nhớ thực hnh đng, chớ lười, chớ khinh.

                                            "Hy ghi dấu chỗ no bị ln,
                                            Xới bỏ đi đất bủn bn non,
                                            Thay vo những mảnh đ con,
                                            Gip xe lăn bnh, chẳng cn kh khăn.

                                            "Ka pha trước c nhiều hố nhỏ,
                                            Mau tm cch lấp bỏ chng đi.
                                            Xung quanh đ vụng thiếu chi,
                                            Co lấp chng lại, lối đi vững vng.

                                            "Một hn đ kh to chận lối,
                                            Xe tiến hnh kh nổi lướt ngang
                                            Hy dng ba lớn đập tan,
                                            Vỡ thnh mun mảnh xy đng m đi."

                                            Anh chủ xe thi hnh nghim chỉnh
                                            Lời dạy bảo, huấn lịnh gip đời,
                                            Xong rồi khấn vi Phật Trời
                                            Cầu xin ban tiếp những lời dạy răn.

                                            Từ thượng tầng, my ngừng, gi lặng,
                                            Tiếng Bề Trn căn dặn r rng:
                                            "Giờ đy mọi việc bnh an,
                                            Con mau cất bước ln đng ruổi dong."

                                            Anh ln xe, tht roi thc dục,
                                            Ngựa giựt mnh, tiếp tục ko xe.
                                            Hai bnh lăn nhẹ te te,
                                            Thung dung bỏ lại cả b khổ đau.

                                            Anh chng ta mừng như được ngọc,
                                            Thắm tha thay bi học hm nay:
                                            "Khi gặp nạn kh, ch tai,
                                            Hy cứu mnh trước, Trời ry gip sau"
                                            Vạn Xun

                                            Comment


                                            • #23
                                              LE LOUP DEVENU BERGER


                                              001. Un Loup qui commenait d'avoir petite part
                                              Aux Brebis de son voisinage,
                                              Crut qu'il fallait s'aider de la peau du Renard
                                              Et faire un nouveau personnage.

                                              005. Il s'habille en Berger, endosse un hoqueton,
                                              Fait sa houlette d'un bton,
                                              Sans oublier la Cornemuse.
                                              Pour pousser jusqu'au bout la ruse,
                                              Il aurait volontiers crit sur son chapeau:

                                              010. C'est moi qui suis Guillot, berger de ce troupeau.
                                              Sa personne tant ainsi faite
                                              Et ses pieds de devant poss sur sa houlette,
                                              Guillot le sycophante approche doucement.
                                              Guillot le vrai Guillot tendu sur l'herbette,

                                              015. Dormait alors profondment.
                                              Son chien dormait aussi, comme aussi sa musette.
                                              La plupart des Brebis dormaient pareillement.
                                              L'hypocrite les laissa faire,
                                              Et pour pouvoir mener vers son fort les Brebis

                                              020. Il voulut ajouter la parole aux habits,
                                              Chose qu'il croyait ncessaire.
                                              Mais cela gta son affaire,
                                              Il ne put du Pasteur contrefaire la voix.
                                              Le ton dont il parla fit retentir les bois,

                                              025. Et dcouvrit tout le mystre.
                                              Chacun se rveille ce son,
                                              Les Brebis, le Chien, le Garon.
                                              Le pauvre Loup, dans cet esclandre,
                                              Empch par son hoqueton,

                                              030. Ne put ni fuir ni se dfendre.
                                              Toujours par quelque endroit fourbes se laissent prendre.
                                              Quiconque est Loup agisse en Loup:
                                              C'est le plus certain de beaucoup.



                                              THAM TH THM


                                              Một Ch Si đi nn liều lĩnh,
                                              Toan dng kế để phỉnh thằng chăn.
                                              Biết chắc gặp nhiều kh khăn
                                              Nhưng khng toan tnh, sống bằng g đy?

                                              Thay v rnh con mồi lạc bước
                                              N bạo dạn định lướt vo chuồng.
                                              Chừng đ mặc sức lung tuồng,
                                              Tha hồ ẩm thực, chẳng buồn thot thn.

                                              Cẩn thận mặc o tơi đng điệu,
                                              ầu đội nn hẳng chịu nắng sương.
                                              Hăng hi nhẹ bước ln đường,
                                              Tay phải chống gậy, giống phường chăn chin

                                              N thận trọng tiến gần nng trại,
                                              Ka thằng chăn đang ngy giấc trưa.
                                              Ch cũng m ngủ, say sưa,
                                              Bầy chin ngoan ngon, lưa thưa đứng nằm.

                                              Cơ hội quả thật l l tưởng,
                                              Si lẹ lng qua ngưỡng cửa ro,
                                              Khng một tiếng động th tho,
                                              Phen nầy ăn chắc, dịp no tốt hơn?

                                              Si luộm thuộm o tơi trở ngại,
                                              Tm lối thot, d phải mu rơi,
                                              Hiềm v tm tr chơi vơi,
                                              Bụng đi, kiệt sức, hết thời mạng vong!

                                              Kẻ bất lương, d khn biết mấy,
                                              Cũng sơ hở để thấy d tm.
                                              Chỉ gặp điểm nhỏ sai lầm,
                                              Dễ dng gy đổ trọn tầm mưu su.

                                              Nếu l Si, sẽ tru như Si,
                                              Người hiền lương ăn ni thật th.
                                              ng kịch kho mấy: kh qua,
                                              Chất phc, giản dị mới l vng son.
                                              Vạn Xun

                                              Comment


                                              • #24
                                                LE LOUP ET LE CHIEN


                                                001. Un Loup n'avait que les os et la peau,
                                                Tant les chiens faisaient bonne garde.
                                                Ce Loup rencontre un Dogue aussi puissant que beau,
                                                Gras, poli, qui s'tait fourvoy par mgarde.

                                                005. L'attaquer, le mettre en quartiers,
                                                Sire Loup l'et fait volontiers;
                                                Mais il fallait livrer bataille,
                                                Et le Mtin tait de taille
                                                A se dfendre hardiment.

                                                010. Le Loup donc l'aborde humblement,
                                                Entre en propos, et lui fait compliment
                                                Sur son embonpoint, qu'il admire.
                                                "Il ne tiendra qu' vous beau sire,
                                                D'tre aussi gras que moi, lui repartit le Chien.

                                                015. Quittez les bois, vous ferez bien:
                                                Vos pareils y sont misrables,
                                                Cancres, haires, et pauvres diables,
                                                Dont la condition est de mourir de faim.
                                                Car quoi? rien d'assur: point de franche lippe:

                                                020. Tout la pointe de l'pe.
                                                Suivez-moi: vous aurez un bien meilleur destin."
                                                Le Loup reprit: "Que me faudra-t-il faire?
                                                - Presque rien, dit le Chien, donner la chasse aux gens
                                                Portants btons, et mendiants;

                                                025. Flatter ceux du logis, son Matre complaire:
                                                Moyennant quoi votre salaire
                                                Sera force reliefs de toutes les faons:
                                                Os de poulets, os de pigeons,
                                                Sans parler de mainte caresse."

                                                030. Le Loup dj se forge une flicit
                                                Qui le fait pleurer de tendresse.
                                                Chemin faisant, il vit le col du Chien pel.
                                                "Qu'est-ce l? lui dit-il. - Rien. - Quoi? rien? - Peu de chose.
                                                - Mais encor? - Le collier dont je suis attach

                                                035. De ce que vous voyez est peut-tre la cause.
                                                - Attach? dit le Loup: vous ne courez donc pas
                                                O vous voulez? - Pas toujours; mais qu'importe?
                                                - Il importe si bien, que de tous vos repas
                                                Je ne veux en aucune sorte,

                                                040. Et ne voudrais pas mme ce prix un trsor. "
                                                Cela dit, matre Loup s'enfuit, et court encor.



                                                TỰ DO


                                                Một con Si nghe mnh kiệt sức,
                                                Ốm tong teo, kh lực km suy,
                                                i kht, tnh trạng hiểm nguy,
                                                t khi tm được thức g để ăn!

                                                N bạo gan đến gần biệt thự,
                                                ể kiếm chc, gặp trự Ch nh,
                                                Oai vệ, mập mạp, nn n,
                                                Si thấy khiếp sợ, kh m tranh đua.

                                                Biết thua trước, Si bn đổi giọng,
                                                ến kề bn, trn trọng cho mừng:
                                                Khen anh cường-trng, thanh xun,
                                                Sức khoẻ phong ph, trng chừng bắt ham!

                                                Ch vui vẻ n cần đp lễ,
                                                Phong độ ấy rất dễ tạo ra,
                                                Chỉ cần ngoan ngon, hiền ho,
                                                Chủ nh thương mế, thế l ấm no.

                                                Ty nơi anh, muốn cho sung sướng,
                                                Giống như ti, thụ hưởng mọi bề,
                                                Hy la rừng thẳm, sơn kh,
                                                Sống cạnh thnh thị, hướng về văn-minh.

                                                Ti thương hại những loi sơn d,
                                                Sống quạnh hiu, vất v kiếm ăn.
                                                Suốt ngy mi chạy lăng xăng,
                                                Nhưng vẫn chịu đi, kh khăn đủ điều.

                                                Snh với ti, thức ăn dư giả,
                                                Sống đế vương, đủ cả thuốc men.
                                                Bổ gn, bổ cốt, lắm pen
                                                Bệnh c bc sĩ, v quen sang giu.

                                                Si nghe qua, lng mừng khấp khởi,
                                                Quyết từ đy đổi mới , ln hương.
                                                Tạ ơn Ch đ chỉ đường,
                                                Vứt bỏ đi kh, hướng về ấm no.

                                                Ch dẫn Si về trnh với chủ,
                                                i cạnh nhau, bạn cũ chẳng bằng.
                                                Bất ngờ, Si thấy những lằn
                                                Trầy trn cổ c, da nhăn ửng hồng.

                                                N ngạc nhin, hỏi ngay với Ch:
                                                Vết g đượm mu đỏ cổ anh?
                                                Ch đp: ừng hỏi quẩn quanh
                                                Những điều nhỏ nhặt dễ sanh ưu phiền.

                                                Ch muốn dấu, Si cng muốn biết,
                                                Ny anh hy ni thiệt ti nghe.
                                                Việc nhỏ sao lại dấu che?
                                                l huynh đệ, cn d dặt sao?

                                                Ch gượng cười, th thầm th thật:
                                                Tại ci vng lm chật cổ ti,
                                                Mỗi khi di chuyển nằm ngồi,
                                                Khiến lng rơi rụng, để lồi thịt ra.

                                                Si bn hỏi: Ai gy điều ấy?
                                                -Chnh ng chủ, khi thấy ti cần
                                                Thừa hnh phận sự chỗ gần,
                                                Thay v rong chạy bất thần nơi xa

                                                Si kinh ngạc: Vậy anh khng c
                                                Trọn tự do đi đ đi đy?
                                                -C chứ, trong những pht giy
                                                Khng đeo vng cổ, phy phy n đa.

                                                Ch hỏi tiếp: C g quan trọng?
                                                Si đp lại: Thất vọng biết bao!
                                                Tự do: của qu tối cao,
                                                Th cam đi kht hơn lao vo t.

                                                Vậy ti xin gi từ anh bạn,
                                                Quay trở về suối cạn, rừng kh,
                                                Cn hơn sang trọng nhấp nh,
                                                Cổ bị dy cột, tựa hồ tội nhn!
                                                Vạn Xun

                                                Comment


                                                • #25
                                                  LE RENARD ET LA CIGOGNE


                                                  001. Compre le Renard se mit un jour en frais,
                                                  et retint dner commre la Cigogne.
                                                  Le rgal ft petit et sans beaucoup d'apprts:
                                                  Le galant pour toute besogne,

                                                  005. Avait un brouet clair; il vivait chichement.
                                                  Ce brouet fut par lui servi sur une assiette:
                                                  La Cigogne au long bec n'en put attraper miette;
                                                  Et le drle eut lap le tout en un moment.
                                                  Pour se venger de cette tromperie,

                                                  010. A quelque temps de l, la Cigogne le prie.
                                                  "Volontiers, lui dit-il; car avec mes amis
                                                  Je ne fais point crmonie."
                                                  A l'heure dite, il courut au logis
                                                  De la Cigogne son htesse;

                                                  015. Loua trs fort la politesse;
                                                  Trouva le dner cuit point:
                                                  Bon apptit surtout; Renards n'en manquent point.
                                                  Il se rjouissait l'odeur de la viande
                                                  Mise en menus morceaux, et qu'il croyait friande.

                                                  020. On servit, pour l'embarrasser,
                                                  En un vase long col et d'troite embouchure.
                                                  Le bec de la Cigogne y pouvait bien passer;
                                                  Mais le museau du sire tait d'autre mesure.
                                                  Il lui fallut jeun retourner au logis,

                                                  025. Honteux comme un Renard qu'une Poule aurait pris,
                                                  Serrant la queue, et portant bas l'oreille.
                                                  Trompeurs, c'est pour vous que j'cris:
                                                  Attendez-vous la pareille.



                                                  TRẢ ŨA


                                                  Một con chồn trổ ti lịch duyệt,
                                                  Mời bạn C dự tiệc kết thn,
                                                  No phải hải vị sơn trn
                                                  Chỉ đi đơn giản một phần xp thi .

                                                  Mn ăn nước đựng trong dĩa trẹt,
                                                  C mỏ nhọn chỉ quẹt ướt mồm.
                                                  Mặc d xp toả mi thơm,
                                                  Chỉ đnh ng miệng,c chm được g

                                                  Chồn khi ấy ăn lia ăn lịa,
                                                  Trong nhy mắt, trọn dĩa sạch trơn.
                                                  Bụng đi, C rất căm hờn,
                                                  Chỉ đnh c cch: lơn tơn ra về.

                                                  t lu sau, C nguyền rửa hận,
                                                  Knh mời Chồn đến tận tệ gia
                                                  Dự tiệc thn mật gọi l
                                                  Kết tnh giao hảo, một nh chung vui.

                                                  Chồn mừng rỡ, n cần tuyn bố:
                                                  Chỗ bạn b lm khổ nhau chi?
                                                  Anh mời, ti sẵn sng đi,
                                                  D bận thế mấy, t khi chối từ.

                                                  ng giờ hẹn, Chồn mon men tới,
                                                  Lương thực sẵn, đang đợi khch thi.
                                                  Bn chủ, bn khch đồng ngồi,
                                                  Mi hương ngo ngạt từng hồi xng ln.

                                                  Chồn đon chắc đ l thịt nướng,
                                                  Mn thch nhứt, sung sướng tuyệt vời.
                                                  Mi thơm lm khch rối bời,
                                                  Mồm đượm nước di, hết lời ngợi khen!

                                                  Nguyn do no chủ nh lẩn thẩn?
                                                  Thức ăn ngon, hấp dẫn biết bao!
                                                  Lại đựng trong bnh cổ cao,
                                                  Miệng nhỏ tm lại, lm sao khch dng?

                                                  Chồn thất vọng, đnh cam đứng ng,
                                                  C thong thả dng mỏ gắp ăn.
                                                  Chủ nh mời khch lăng xăng,
                                                  Khch th chỉ biết mặt nhăn, thở di!

                                                  Chồn giả từ, trở về hn x,
                                                  Lng chề, buồn b, rụng rời,
                                                  Lại thm bụng đi tơi bời,
                                                  Chn bước hết nổi, chn đời, căm gan.

                                                  Người c tm đương nhin trả gi,
                                                  ừng v cớ hại ph tha nhn:
                                                  Gạt người bữa trước: gieo nhn,
                                                  Hm kế, người gạt: quả lần theo sau!
                                                  Vạn Xun

                                                  Comment


                                                  • #26
                                                    LA MORT & LE BCHERON



                                                    001. Un pauvre Bcheron tout couvert de rame,
                                                    Sous le faix du fagot aussi bien que des ans
                                                    Gmissant et courb marchait pas pesants,
                                                    Et tchait de gagner sa chaumine enfume.

                                                    005. Enfin, n'en pouvant plus d'effort et de douleur,
                                                    Il met bas son fagot, il songe son malheur.
                                                    Quel plaisir a-t-il eu depuis qu'il est au monde?
                                                    En est-il un plus pauvre en la machine ronde?
                                                    Point de pain quelquefois, et jamais de repos.

                                                    010. Sa femme, ses enfants, les soldats, les impts,
                                                    Le crancier, et la corve
                                                    Lui font d'un malheureux la peinture acheve.
                                                    Il appelle la mort, elle vient sans tarder,
                                                    Lui demande ce qu'il faut faire

                                                    015. C'est, dit-il, afin de m'aider
                                                    A recharger ce bois; tu ne tarderas gure.
                                                    Le trpas vient tout gurir;
                                                    Mais ne bougeons d'o nous sommes.
                                                    Plutt souffrir que mourir,

                                                    020. C'est la devise des hommes



                                                    TỬ THẦN & LO TIỀU-PHU


                                                    Lo tiều phu gi nua, mệt nhọc,
                                                    Thn ốm gầy, da bọc lấy xương,
                                                    Nặng nề lần bước d đường,
                                                    Trở về lều cỏ bn sườn ni cao.

                                                    Lưng cụ khm v nhiều năm tuổi,
                                                    Lại cng thm b củi, băng rừng,
                                                    Mắt nho lệ ứa rưng rưng,
                                                    Tủi thn tự hỏi :"Khổ chừng no vơi?"

                                                    Qu kiệt sức, cụ dừng chn lại,
                                                    Nm b cy nằm sải bn đường,
                                                    Tm phương giải thot tai ương,
                                                    Trch Trời sao t xt thương tuổi gi?

                                                    Thử n lại quảng đời bạc phước,
                                                    Từ sơ sanh đ được hưởng g?
                                                    By giờ tuổi cổ lai hi,
                                                    Vẫn ngho, thường bịnh, t khi no lng!

                                                    No vợ yếu, chu con lc nhc,
                                                    Sưu thuế cao gịuc thc đm ngy,
                                                    Lại thm chủ nợ thẳng tay,
                                                    Nhẫn tm vơ vt hơn loi si lang.

                                                    Lo buồn nghĩ: "Sống chi thm nữa?
                                                    Mải ngho nn, lắm bữa thiếu ăn,
                                                    Phải chăng bởi nghiệp, do căn,
                                                    Chi bằng chết quch, siu thăng linh hồn!

                                                    Lng hớn hở tm ra diệu kế:
                                                    Sớm gip ng thot bể hồng trần,
                                                    Nhẹ nhng la bỏ xc thn,
                                                    Th thầm khấn nguyện Tử Thần cứu nguy.

                                                    Liền khi ấy, Tử Thần xuất hiện,
                                                    Hin ngang cười, đnh tiếng hỏi ngay:
                                                    "iều chi hy kh tỏ by
                                                    ể ta tế độ thot ngoi vng vy".

                                                    "Xin Ngi hy vui lng gip đỡ
                                                    Gc b cy ngay ở giữa lưng,
                                                    ể lo lẹ bước nhanh chn,
                                                    Chng về tệ x, hợp quần th nhi!

                                                    Ai cũng bảo: "Chết đi l hết,
                                                    Dứt nợ trần, khỏi mệt, khỏi phiền,
                                                    Nhưng vẫn chịu đựng thản nhin,
                                                    Th đau khổ sống, hơn phiền mạng vong!
                                                    Vạn Xun

                                                    Comment


                                                    • #27
                                                      LA MORT ET MOURANT


                                                      001. La Mort ne surprend point le sage;
                                                      Il est toujours prt partir,
                                                      S'tant su lui-mme avertir
                                                      Du temps o l'on se doit rsoudre ce passage.

                                                      005. Ce temps, hlas! embrasse tous les temps:
                                                      Qu'on le partage en jours, en heures, en moments,
                                                      Il n'en est point qu'il ne comprenne
                                                      Dans le fatal tribut; tous sont de son domaine;
                                                      Et le premier instant o les enfants des rois

                                                      010. Ouvrent les yeux la lumire,
                                                      Est celui qui vient quelquefois
                                                      Fermer pour toujours leur paupire.
                                                      Dfendez-vous par la grandeur,
                                                      Allguez la beaut, la vertu, la jeunesse,

                                                      015. La mort ravit tout sans pudeur
                                                      Un jour le monde entier accrotra sa richesse.
                                                      Il n'est rien de moins ignor,
                                                      Et puisqu'il faut que je le die,
                                                      Rien o l'on soit moins prpar.

                                                      020. Un mourant qui comptait plus de cent ans de vie,
                                                      Se plaignait la Mort que prcipitamment
                                                      Elle le contraignait de partir tout l'heure,
                                                      Sans qu'il et fait son testament,
                                                      Sans l'avertir au moins. Est-il juste qu'on meure

                                                      025. Au pied lev? dit-il: attendez quelque peu.
                                                      Ma femme ne veut pas que je parte sans elle;
                                                      Il me reste pourvoir un arrire-neveu;
                                                      Souffrez qu' mon logis j'ajoute encore une aile.
                                                      Que vous tes pressante, Desse cruelle!

                                                      030. - Vieillard, lui dit la mort, je ne t'ai point surpris;
                                                      Tu te plains sans raison de mon impatience.
                                                      Eh n'as-tu pas cent ans? trouve-moi dans Paris
                                                      Deux mortels aussi vieux, trouve-m'en dix en France.
                                                      Je devais, ce dis-tu, te donner quelque avis

                                                      035. Qui te dispost la chose:
                                                      J'aurais trouv ton testament tout fait,
                                                      Ton petit-fils pourvu, ton btiment parfait;
                                                      Ne te donna-t-on pas des avis quand la cause
                                                      Du marcher et du mouvement,

                                                      040. Quand les esprits, le sentiment,
                                                      Quand tout faillit en toi? Plus de got, plus d'oue:
                                                      Toute chose pour toi semble tre vanouie:
                                                      Pour toi l'astre du jour prend des soins superflus:
                                                      Tu regrettes des biens qui ne te touchent plus

                                                      045. Je t'ai fait voir tes camarades,
                                                      Ou morts, ou mourants, ou malades.
                                                      Qu'est-ce que tout cela, qu'un avertissement?
                                                      Allons, vieillard, et sans rplique.
                                                      Il n'importe la rpublique

                                                      050. Que tu fasses ton testament.
                                                      La mort avait raison. Je voudrais qu' cet ge
                                                      On sortt de la vie ainsi que d'un banquet,
                                                      Remerciant son hte, et qu'on fit son paquet;
                                                      Car de combien peut-on retarder le voyage ?

                                                      055. Tu murmures, vieillard; vois ces jeunes mourir,
                                                      Vois-les marcher, vois-les courir
                                                      A des morts, il est vrai, glorieuses et belles,
                                                      Mais sres cependant, et quelquefois cruelles.
                                                      J'ai beau te le crier; mon zle est indiscret:

                                                      060. Le plus semblable aux morts meurt le plus regret.




                                                      Tử thần v người hấp hối


                                                      Người hiền triết lun lun tnh trước
                                                      Khng đợi chờ khi cất bước ra đi
                                                      Sang ci Trung giới m ty
                                                      M khng chuẩn bị kin tr từ lu

                                                      Lc no cũng sẵn sng khăn gi,
                                                      ể ra đi, bỏ thi khc than:
                                                      Tử thần xuất hiện hin ngang
                                                      Kh bề đon trước, chặn đng cản ngăn

                                                      Con Vua Cha lắm khi mở mắt
                                                      Chỉ cho đời mấy khắc rồi đi
                                                      Của cải, quyền lực ch g?
                                                      Ti cao , sắc đetp cũng đi như thường!

                                                      Tnh tn nhẫn, Tử Thần cương quyết,
                                                      Lng lạnh lng , giả điếc, v tm,
                                                      Bất ngờ xuất hiện, m thầm
                                                      Tn ph, giết chc, gieo mầm đau thương

                                                      Một b lo đ ngoi trăm tuổi
                                                      Nghe ngặt mnh thui thủi yếu dần,
                                                      Xin được gặp mặt Tử Thần,
                                                      Mong được cầu khẩn điều gần, điều xa.

                                                      Bng Tử Thần bỗng đu xuất hiện,
                                                      Hỏi:"Lo ng c chuyệng chi cầu?
                                                      Gặp ta khng dễ g đu,
                                                      Mau mau by tỏ ngỏ hầu sớm đi."

                                                      ng lo đp:"Sao Ngi hối hả,
                                                      V cớ no bươn bả, vội vng,
                                                      em người về Chốn Dim-ng,
                                                      Khng cho hay trước, chẳng mng bo nguy!"

                                                      "Ngi biết khng: ti cn nhiều việc,
                                                      Thiếu th giờ giải quyết kh an,
                                                      V qu bận rộn đa đoan,
                                                      Khng thể thu xếp vẹn ton được đu.

                                                      "Ka chc ngn ti chưa kịp viết,
                                                      ể thu xếp mọi việc về lu,
                                                      Vợ ti cứ mi nguyện cầu
                                                      Phu th một lc về chầu Dim Vương

                                                      Ti hy cn một thn chu nhỏ,
                                                      Cần c ti gip n an bi,
                                                      ịa vị, nh cửa, trong ngoi,
                                                      Lập xong gia thất, từ ry mới yn.

                                                      "Nh đang ở cần thm một mi,
                                                      ể trẻ con rộng ri chơi rong,
                                                      ầu xun cất , cuối h xong,
                                                      Chừng đ hy vọng thong dong phần no.

                                                      "y chỉ mới một vi cng việc
                                                      Sau hy cn c biết bao nhiu,
                                                      Mong Ngi thng cảm t nhiều,
                                                      Gip ti giải quyết mọi điều an vui."

                                                      Ngươi qu tham, Tử Thần đp lại,
                                                      Ta đ nhiều dễ di với ngươi,
                                                      ếm xem trọn xứ mấy người
                                                      Bch nin giai lo, như ngươi by giờ?

                                                      "Ngươi trch ta sao khng bo trước,
                                                      Một t lu khi rước người đi
                                                      Quả thật ngươi km nghĩ suy,
                                                      ể kịp đn nhận những g ta ban.

                                                      "Khi thấy mnh mắt lờ, tc bạc,
                                                      Thm răng long, thn xc ốm mn,
                                                      Tay chơn run rẩy, ho hon,
                                                      lời cảnh co chẳng cn bao lu.

                                                      "Ta đ cho ngươi nhn tận mặt
                                                      Nhiều bạn b bệnh ngặt ra đi,
                                                      l cảnh co chớ g?
                                                      Tại sao khng hiểu, cứ gh lấy thn?

                                                      "Nay ngươi sống c chi l th?
                                                      Ăn khng ngon, giấc ngủ kh khăn,
                                                      ứng đi, cười ni nhọc nhằn,
                                                      Tnh cảm, l tr phải chăng yếu dần?

                                                      "Ngươi tiếc rẻ những điều v ch,
                                                      ối với người chẳng thch, hết tươi,
                                                      u cn tuổi trẻ đi mươi,
                                                      Cn đu phong độ, vui cười như xưa?

                                                      "Thi hy mau lập tờ di chc,
                                                      ể trnh điều lục đục sau ny,
                                                      Xong rồi, trực chỉ phương ty
                                                      Xui tay, rũ o, lướt my, băng ngn!"

                                                      Quả thật vị Tử Thần hữu l,
                                                      ến tuổi gi hoan hỉ ra đi,
                                                      Thiết tha, luyến i lm chi?
                                                      Thn xc tn tạ, cn g m ham?

                                                      Hy ra đi như tn bữa tiệc,
                                                      Miệng tươi cười co biệt chủ gia,
                                                      Cm ơn chủ đ ho hoa,
                                                      Thm tnh thết đi, Vương gia chẳng b.

                                                      Hy dọn mnh sẵn sng từ trước,
                                                      Trnh ngỡ ngn khi bước ra đi,
                                                      ừng tr huỡn, ch g?
                                                      Ko di thm được mấy th, nghĩ xem?

                                                      ừng th thầm, ớ nầy qu Cụ,
                                                      Hy nhn xem những lũ thanh nin,
                                                      Nhn chng hăng hi, hồn nhin,
                                                      Thi đua liều chết, lặng yn tươi cười!

                                                      Nhưng chng đ chết v tử tiết,
                                                      Chết hin ngang, oanh liệt, phi thường,
                                                      Ho hng, nhưng rất đau thương,
                                                      Chết v chnh nghĩa, nu gương mun đời.

                                                      Thi, ni mi cng lm người ght,
                                                      Hy bnh tm xem xt thật gần,
                                                      Người cng giống hệt Tử Thần
                                                      Lại cng sợ chết hơn phần thanh nin.
                                                      Vạn Xun

                                                      Comment


                                                      • #28
                                                        LE CHEVAL & L'NE


                                                        001. En ce monde il se faut l'un l'autre secourir.
                                                        Si ton voisin vient mourir,
                                                        C'est sur toi que le fardeau tombe.
                                                        Un Ane accompagnait un Cheval peu courtois,

                                                        005. Celui-ci ne portant que son simple harnois,
                                                        Et le pauvre Baudet si charg qu'il succombe.
                                                        Il pria le Cheval de l'aider quelque peu:
                                                        Autrement il mourrait devant qu'tre la ville.
                                                        La prire, dit-il, n'en est pas incivile:

                                                        010. Moiti de ce fardeau ne vous sera que jeu.
                                                        Le Cheval refusa, fit une ptarade:
                                                        Tant qu'il vit sous le faix mourir son camarade,
                                                        Et reconnut qu'il avait tort.
                                                        Du Baudet, en cette aventure,

                                                        015. On lui fit porter la voiture,
                                                        Et la peau par-dessus encor.



                                                        TƯƠNG TRỢ


                                                        Một con lừa thn hnh ốm yếu,
                                                        Ko chiếc xe nặng trĩu mn hng
                                                        Chn bước mệt nhọc, lang thang
                                                        Tưởng chừng sắp ng theo ln gi bay!

                                                        Một con ngựa đi bn cạnh n,
                                                        Thn hnh khoẻ, tuổi nhỏ, trng nin,
                                                        Trang bị hm khớp với yn,
                                                        Thong thả bch bộ, hồn nhin yu đời.

                                                        Lừa mệt đuối, nhỏ to ni nĩ:
                                                        Knh mong anh hoan hỉ gip ti,
                                                        Gnh nặng hai đứa chia đi,
                                                        Cng nhau c thể sớm hồi kinh đ.

                                                        ối với anh, tấm thn trng kiện,
                                                        Cng việc ấy l chuyện dễ dng.
                                                        Phần ti sức yếu bất an,
                                                        Nghe như sắp chết, rng cng thm đau!

                                                        Ngựa tn nhẫn, khư khư từ chối,
                                                        Viện cớ thch rảnh rỗi, an nhn,
                                                        Lại cn cười cợt, ht vang,
                                                        Bỗng lừa ngất xỉu, hồn sang Dim i.

                                                        Chủ nổi giận kềm cương ngựa lại,
                                                        Thay cho lừa, n phải ko xe
                                                        Phần việc đ sẽ nhẹ re,
                                                        Nếu xưa n nhận phụ xe với lừa.

                                                        Phải chi khn, n mau gip trước,
                                                        Lừa khỏi chết, n được suy tn.
                                                        ợi khi lừa trt linh hồn,
                                                        Ngựa cng xc bạn chất dồn trn xe.

                                                        Một bi học cho người trần thế:
                                                        Sớm tch cực đon thể gip nhau!
                                                        Một người gặp kh khăn no
                                                        Lng giềng chung sức, cng nhau chia sầu.

                                                        Tục ngữ ta c cu thường ni:
                                                        Miếng khi đi hơn gi khi no
                                                        Nếu nguy, hy lẹ gip cho,
                                                        Chờ khi hấp hối, cn lo được g?
                                                        Vạn Xun

                                                        Comment


                                                        • #29
                                                          LE RENARD ET LE BOUC


                                                          001. Capitaine Renard allait de compagnie
                                                          Avec son ami Bouc des plus haut encorns.
                                                          Celui-ci ne voyait pas plus loin que son nez;
                                                          L'autre tait pass matre en fait de tromperie.

                                                          005. La soif les obligea de descendre en un puits.
                                                          L chacun d'eux se dsaltre.
                                                          Aprs qu'abondamment tous deux en eurent pris,
                                                          Le Renard dit au Bouc: Que ferons-nous, compre?
                                                          Ce n'est pas tout de boire, il faut sortir d'ici.

                                                          010. Lve tes pieds en haut, et tes cornes aussi:
                                                          Mets-les contre le mur. Le long de ton chine
                                                          Je grimperai premirement;
                                                          Puis sur tes cornes m'levant,
                                                          A l'aide de cette machine,

                                                          015. De ce lieu-ci je sortirai,
                                                          Aprs quoi je t'en tirerai.
                                                          - Par ma barbe, dit l'autre, il est bon; et je loue
                                                          Les gens bien senss comme toi.
                                                          Je n'aurais jamais, quant moi,

                                                          020. Trouv ce secret, je l'avoue.
                                                          Le Renard sort du puits, laisse son compagnon,
                                                          Et vous lui fait un beau sermon
                                                          Pour l'exhorter patience.
                                                          Si le ciel t'et, dit-il, donn par excellence

                                                          025. Autant de jugement que de barbe au menton,
                                                          Tu n'aurais pas, la lgre,
                                                          Descendu dans ce puits. Or, adieu, j'en suis hors.
                                                          Tche de t'en tirer, et fais tous tes efforts:
                                                          Car pour moi, j'ai certaine affaire

                                                          030. Qui ne me permet pas d'arrter en chemin.
                                                          En toute chose il faut considrer la fin.


                                                          VỘI TIN SẼ MẮC


                                                          Trời hạn hn, ao hồ kh cạn,
                                                          Cc th cầm tử nạn đầy đường.
                                                          Cảnh vật xơ xc tang thương,
                                                          Tử Thần khủng khiếp vẫn thường vng lai.

                                                          Một con Chồn chạy rong tm nước,
                                                          Gặp D kia rảo bước kiếm ao.
                                                          Cả hai lo ngại, xn xao
                                                          Chẳng lẽ chịu chết? Lm sao by giờ?

                                                          May thay! Chng tm ra giếng lạng,
                                                          Nước t oi, sắp cạn nay mai.
                                                          Reo cười, chng n mừng thay,
                                                          t ra sống tiếp vi ngy, hỉ hoan.

                                                          Muốn uống nước cũng khng kh lắm,
                                                          Nhảy đại xuống, chịu lấm bộ lng,
                                                          Uống cho phỉ ch ngng trng,
                                                          Nhưng thot khỏi giếng, thật khng dễ dng.

                                                          D e ngại, ngập ngừng muốn thoi,
                                                          Chồn lanh lẹ, cứ hối thc hoi,
                                                          "Sợ g, c tớ cạnh Ngi,
                                                          Huynh đệ đm bọc, chẳng ni cng lao"

                                                          Nghe bi tai, D bn chấp nhận,
                                                          Cả hai liền nhảy tận giếng su.
                                                          Sẵn nước, uống chẳng bao lu
                                                          Bụng hết chỗ chứa, bắt đầu muốn ln.

                                                          D lo sợ phen nầy khng thot,
                                                          Giếng th su, vch ct kh tro.
                                                          Hon cảnh thật rất hiểm ngho,
                                                          Chỉ biết than thở, đnh theo Trời.

                                                          Chồn trấn an:" C chi đng ngại,
                                                          Cảnh huống nầy cũng tại nơi em.
                                                          Mời anh uống cho đ thm,
                                                          Sẵn c diệu kế, anh em thot nn.

                                                          Anh hy đứng, dng hai chn trước
                                                          Chống vo vch, mặt ngước ln trn,
                                                          Em sẽ nh nhẹ bước ln,
                                                          Nhảy vọt thiệt mạnh đến bn miệng bờ.

                                                          Xong rồi, em sẽ tm phương cch
                                                          ể ko anh khỏi vch giếng su,
                                                          Tội chi m phải u sầu ?
                                                          Nhanh ln, ta sẽ bắt đầu thot thn! "

                                                          Nghe Chồn ni, D mừng hớn hở,
                                                          Cố khom lưng gip đở Chồn leo,
                                                          Chỉ trong nhy mắt Chồn tro
                                                          Thot khỏi miệng giếng, bn reo cười dn

                                                          " ến phin anh" , D bn năn nỉ,
                                                          "Nhờ em gip, chớ nghĩ thiệt hơn,
                                                          Cng nầy anh sẽ đền ơn,
                                                          Tnh su, nghĩa nặng, keo sơn vững bền."

                                                          Nghe D ni, Chồn ta cười lớn,
                                                          Giọng mỉa mai : " ừng giỡn, D ơi .
                                                          Xuống chi giếng lạng, chơi vơi,
                                                          nh cam chịu chết, chẳng rời được đu!

                                                          Trời sanh ngươi nhiều ru , di qu,
                                                          Nhưng u m . Nếu kh thng minh,
                                                          Nhận định sng suốt tnh hnh,
                                                          Sẽ khng dại dột bỏ mnh giếng su.

                                                          Ta v qu đa đoan cng việc,
                                                          Chớ chẳng phải tnh thiệt hơn đu.
                                                          Gi từ! Người hy nguyện cầu,
                                                          May gặp ai rảnh, ng hầu gip cho."

                                                          Bao nhiu người như chồn, khn, dại,
                                                          Miễn c lợi, xi dại, hứa cn
                                                          ến khi cng việc dở dang
                                                          Chết ai nấy chịu, chẳng mng cứu nguy.

                                                          Trăm vạn sự, nhớ nhn kết cuộc,
                                                          Hứa dối gian l thuốc giết người.
                                                          Thận trọng, chớ c dễ ngươi
                                                          Vội tin sẽ mắc, chọn người kết thn.
                                                          Vạn Xun

                                                          Comment


                                                          • #30
                                                            LA VIEILLE & LES DEUX SERVANTES


                                                            001. Il tait une vieille ayant deux Chambrires.
                                                            Elles filaient si bien que les soeurs filandires
                                                            Ne faisaient que brouiller au prix de celles-ci.
                                                            La Vieille n'avait point de plus pressant souci

                                                            005. Que de distribuer aux Servantes leur tche.
                                                            Ds que Tthis chassait Phbus aux crins dors,
                                                            Tourets entraient en jeu, fuseaux taient tirs;
                                                            De, del, vous en aurez;
                                                            Point de cesse, point de relche.

                                                            010. Ds que l'Aurore, dis-je, en son char remontait,
                                                            Un misrable Coq point nomm chantait.
                                                            Aussitt notre Vieille encor plus misrable
                                                            S'affublait d'un jupon crasseux et dtestable,
                                                            Allumait une lampe, et courait droit au lit

                                                            015. O de tout leur pouvoir, de tout leur apptit,
                                                            Dormaient les deux pauvres Servantes.
                                                            L'une entr'ouvrait un oeil, l'autre tendait un bras;
                                                            Et toutes deux, trs malcontentes,
                                                            Disaient entre leurs dents: Maudit Coq, tu mourras.

                                                            020. Comme elles l'avaient dit, la bte fut grippe.
                                                            Le rveille-matin eut la gorge coupe.
                                                            Ce meurtre n'amenda nullement leur march.
                                                            Notre couple au contraire peine tait couch
                                                            Que la Vieille, craignant de laisser passer l'heure,

                                                            025. Courait comme un Lutin par toute sa demeure.
                                                            C'est ainsi que le plus souvent,
                                                            Quand on pense sortir d'une mauvaise affaire,
                                                            On s'enfonce encor plus avant:
                                                            Tmoin ce Couple et son salaire.

                                                            030. La Vieille, au lieu du Coq, les fit tomber par l
                                                            De Charybde en Scylla.



                                                            VỤNG TNH


                                                            Một b lo tnh tnh keo kiết,
                                                            Sống độc thn ở miệt đồng qu.
                                                            Lng giềng, thn quyến đều ch
                                                            Bản tnh ch kỷ, khng hề thương ai.

                                                            ể nui thn, b nghề dệt vải,
                                                            C mướn thm hai gi cập k,
                                                            ể trnh sớm đến, chiều về,
                                                            Hai thiếu nữ sống cạnh kề chủ nhn.

                                                            V bỏn xẻn nn nhiều mưu chước,
                                                            D khổ người , miễn được lợi mnh,
                                                            Khiến cho lắm kẻ bất bnh,
                                                            Nhưng khng ai dm sự tnh hở mi.


                                                            Mỗi buổi sng , khi g vừa gy,
                                                            B nhanh chn đến trại cng nhn,
                                                            Hai c an giấc ngủ ngần
                                                            nh thức: "Mau dậy, chuyn cần quay tơ"

                                                            Bn ngoi, trời hy cn mờ tối,
                                                            Khng đồng hồ, kh nỗi đon giờ.
                                                            Hai c mệt mỏi , bơ phờ,
                                                            Chn bước khng vững, mắt mờ như đm.

                                                            Chợt một c nu ra sng kiến,
                                                            Chủ thức giấc nhờ tiếng g ku,
                                                            Nếu g lặng tiếng trong lều,
                                                            Cả nh an giấc, thảy đều dậy trưa!

                                                            Cng nhau ln thi hnh diệu kế,
                                                            Thủ tiu g, chẳng để mối manh.
                                                            D ai ti mấy cũng đnh,
                                                            Khng thể tm thấy ngọn ngnh l do.

                                                            Nhưng, từ hm g khng cn nữa,
                                                            Lng b tham, nng tựa dầu si.
                                                            Vo đm, chợt đứng, chợt ngồi,
                                                            Lun lun e ngại, bồi hồi, u lo!

                                                            B cứ sợ ngủ qun, trời sng,
                                                            Cng nhn mải lảng vảng rong chơi.
                                                            Nếu khng khởi sự kịp thời,
                                                            Cng việc ắt sẽ tời bời hư hao.

                                                            Vừa đầu hm, b liền đi ngủ,
                                                            Nửa đm dậy , nghe đủ lắm rồi,
                                                            ể trnh giờ giấc lng tri,
                                                            B mau đnh thức: "Hy ngồi quay tơ!"

                                                            Hai thiếu nữ qu ư khổ sở:
                                                            Cảnh trước kia thật đỡ hơn nhiều.
                                                            Giết g l việc qu liều,
                                                            Trước nhờ n gy, ngủ nhiều hơn nay!

                                                            Một bi học để người suy gẫm:
                                                            Lắm cảnh huống đang giẫm chng gai.
                                                            Th kin nhẩn nhận ch tai,
                                                            Cn hơn tm cch thot ngay ưu sầu.

                                                            Tm tiến thn l điều cao qu,
                                                            Nhưng lắm khi n chỉ thm phiền.
                                                            Th can đảm, chịu đứng yn,
                                                            ể khỏi đau khổ đảo đin hơn nhiều!
                                                            Vạn Xun

                                                            Comment

                                                            Working...
                                                            X