Thông báo

Thông báo Module
Collapse
No announcement yet.

ĐƯỜng SỬ (618 - 907)

Page Title Module
Move Remove Collapse
X
Conversation Detail Module
Collapse
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • ĐƯỜng SỬ (618 - 907)

    Bài tóm lược về một triều đại rực rở và đầy bi thảm nhất trong lịch sử Trung Hoa ...Xin được gởi tặng đến bằng hữu Nhạn Môn Quan

    Đường Sử
    ( 618 –907 )


    Tùy Đường là một thời đại thống nhất dài ở Trung Quốc được ra đời sau chia cắt suốt 400 năm thời Ngụy Tấn Nam Bắc triều . Thời kỳ đầu của cả hai triều đại Tùy (581 – 619) , Đường (618 –907) hừng hực khí thế hào hùng thịnh vượng do đă biết đúc kết kinh nghiệm từ những bài học thất bại đắng cay của các triều đại trước , do đó , các tiên đế đều dốc ḷng chấn hưng đất nước , làm cho xă hội và chính quyền ngày càng lớn mạnh .

    Đặt biệt , sự phồn vinh và phát triển đạt tới đỉnh cao về kinh tế và văn hóa của Đường triều (618 – 907) , không chỉ viết thêm một trang sử vàng son chói lọi cho lịch sử Trung Quốc , mà lại c̣n tô hồng thêm một nét son trong lịch sử văn minh nhân lọai . Đó là một thời đại vĩ đại , một trong những cái nôi văn minh của nhân lọai ở phương Đông , đă gây một ấn tượng cực mạnh cho thế giới có cái nh́n tốt đẹp về người Trung Quốc . Người Trung Quốc thường tự hào về ḿnh khi giới thiệu về ḿnh hoặc khi di cư đến một quốc gia nào cũng có lối ví von rằng tổ tiên của ḿnh là những “Đường Nhân” ( tiếng Qủang Đông gọi là Tḥang Zành ) .

    Sau lọan An , Sử , đă kéo nhà Đường đến bến bờ suy vi : từ thực trạng xă hội bị phiên trấn cát cứ , họan quan chuyên quyền , phe cánh đấu đá . Vuơng triều hùng mạnh ấy đă nhanh chóng tàn lụi , để cuối cùng cũng bị diệt vong .

    Song , trên dăi đất Trung Quốc thời đó , cùng tồn tại các chính quyền như Thổ Phồn , Nam Chiếu , Hồi Hột … . Kinh tế và văn hóa được phát triển mạnh , cũng chính nhờ sự hưng thịnh của triều đại này .

    Sự hưng thịnh và suy vong

    Lợi dụng thành quả các cuộc nổi dậy khởi nghĩa của nông dân . Lư Uyên và con trai là Lư Thế Dân đă lật đổ nhà Tùy , thành lập vương triều nhà Đường vào tháng 5 , năm thứ hai niên hiệu Nghĩa ninh , Lư Uyên ép Tùy cung đế Dương Hựu nhường ngôi và tự xưng ḥang đế . Vậy Lư Uyên là ai ?

    Lư Uyên xuất thân trong một gia đ́nh thế gia vọng tộc , ông nội Lư Uyên , Lư Hổ là một trong bát trụ triều đ́nh nhà Tây Ngụy ; là khai quốc công thần nhà Bắc Chu ; cha là Lư Bính cùng Tùy văn đế Dương Kiên đều là con rể của Độc Cô Tín , một qúi tộc ḍng họ Tiên Ti . Nhờ có tập tước của cha là Đường quốc công , Lư Uyên nhanh chóng gia nhập vào chính sự nhà Tùy . Năm thứ 13 niên hiệu Đại Nghiệp , trong khi Dương Qủang (569-618) đang ch́m đắm yến ẩm múa ca trong cuộc tuần du Giang Đô , Lư Uyên khi ấy đang giữ chức Lưu thủ đất Thái Nguyên bắt đầu ấp ủ giấc mơ dấy binh lật đổ .

    Đất Thái Nguyên , căn cứ địa của Lư Uyên từ thời Bắc Tề , Bắc Chu luôn được coi là nơi hiểm yếu “Thiên hạ tinh binh” . Đến nhà Tùy nơi đây là một vùng đất tích trữ binh lương , Lư Uyên có được cơ hội thả sức chi dụng để cung cấp mật cho quân khởi nghĩa . Một thuận lợi khác mà Lư Uyên rất may mắn có được là cả ba người con là Lư Kiến Thành , Lư Thế Dân và Lư Nguyên Cát đều là những bậc anh hùng cái thế , mà vượt trội hơn cả chính là người con thứ hai Lư Thế Dân .

    Tháng 6, năm thứ 13, niên hiệu Đại Nghiệp (617) , người con cả là Lư Kiến Thành ngầm liên kết với các anh hùng hảo hán tại Hà Đông (nay là Vĩnh Tế, tỉnh Sơn Tây) . Người con thứ hai Lư thế Dân th́ chiêu tập hào kiệt tại Tấn Dương ( nay thuộc phía tây Thái Nguyên , tỉnh Sơn Tây) cùng lập mưu dấy binh chống nhà Tùy . Lợi dụng khi một nhóm khởi nghĩa Ngơa Cương tiến đánh đại quân nhà Tùy tại đông đô Lạc Dương , vào tháng 7 , Lư Uyên dấy binh vây hăm thành Hà Đông rồi thẳng tiến đến Trường An . Tuy vậy Lư Uyên vẫn nhận định rằng thời cơ thay thế nhà Tùy chưa tới lúc chín muồi . Để dể dàng chiếm gọn Trường An , Lư Uyên lập cháu của Dương Qủang là Dương Hựu (605-619) lên làm vua , nhưng trong tay đều nắm trọn thực quyền ,c̣n ḿnh tự xưng là Đường vương , đợi đến tháng 5, năm sau (618) , thời cơ đă chín muồi khi Dương Qủan bị khởi binh giết chết . Lư Uyên mới chính thức làm cuộc đảo chính “êm dịu” ép Tùy cung đế Dương Hựu thóai vị , để bước lên ngai vị , xưng đế , thiết lập vương triều nhà Đường .

    Tuy vậy , tóm thâu được Trường An , cát cứ một phương , mà hạt nhân bốn cha con Lư Uyên c̣n phải tiến hành thêm nhiều cuộc chiến tranh , lần lượt đánh tan các thế lực cát cứ để thống nhất giang sơn kéo dài gần 10 năm ṛng :

    - Đó là cuộc chiến với các thế lực cát cứ vùng Tây bắc của cha con Tiết Cử , Tiết Nhơn Qủa , bọn Lư Qũy , Lưu Vũ Chu .
    - Cuộc chiến với thủ lĩnh Ngơa Cương Lư Mật . Đến tháng 9 năm (618) trong t́nh thế thua trận , Lư Mật phải dẩn tàn quân đầu phục nhà Đường .
    - Tiến hành cuộc chiến đối đầu đầy kịch tính và khốc liệt, kéo dài ṛng ră từ năm 618 đến năm Vũ Đức 623 với thế lực Vương Thế Sung . Trong cuộc chiến này , Lư thế Dân là vai tṛ chủ đạo, với tiếng tăm lừng lẩy , uy thế oai hùng đă tạo nên cuộc chiến thắng đầy hùng sử .
    - Cuộc chiến với dân tộc Đột Quyết dưới sự bảo trợ của chính quyền cát cứ Lương Sư Đô, dấy binh nổi lọan vào năm thứ hai Trinh Qúan (628) . Đường thái tông Lư thế Dân sai Sài Thiệu và Tiết Vạn Quân đem binh đánh dẹp, gồm thâu chính quyền cát cứ nhà Lương vào nhà Đường .

    Mười năm để thu giang sơn về một mối. Lịch sử Trung Quốc vào thời đại Đường lại bước vào một giai đọan thống nhất và cường thịnh nhất .Là một trong những vương triều tồn tại lâu dài nhất , có rất nhiều cống hiến to lớn cho lịch sử Trung Quốc . Ở vào thời kỳ cực thịnh , cương giới của nhà Đường đă mở rộng từ phía đông bắc giáp Nhật Bản đến phía tây bắc giáp biển Lư Hải , và từ phía bắc bao gồm cả hồ Bai Can và thượng du sông Diệp Nê Tắc kéo tận đến phía nam đất Nhật Nam (Nay là tỉnh Qủang Trị, nước Việt Nam) .

    Nhà Đường vào giai đọan đầu đă có tầm nh́n xa nhằm tạo một thích ứng với xu thế lịch sử là giai cấp địa chủ mới đang vươn lên mạnh mẽ và tạo điều kiện cho lớp trí thức được tham gia chính quyền các cấp , điều đó cho thấy rằng đó là một sự đáp ứng được nhu cầu của một dăi đất to lớn và thống nhất là cần rất nhiều nhân tài trên mọi phương diện , mọi lĩnh vực . Việc mở rộng và ḥan thiện chế độ khoa cử là điều tất yếu để tăng cường hiệu lực thống trị của triều đ́nh, của một nhà nước tập quyền phong kiến .Chính sách khoang nới sức dân và khuyến khích sản xuất đă thúc đẩy nhanh sự khôi phục và phát triển cho xă hội, do bị ảnh hưởng sau nhiều năm phiến lọan , cát cứ .

    Thời kỳ Đường thái tông Lư Thế Dân lên làm vua , đă biết dụng tài hàng lọat các nhà chính trị thuộc giai cấp địa chủ , đưa họ vào tập đ̣an thống trị tối cao như : Ngụy Trinh , Đới Trụ , Mă Chu , Lưu Kư và Lư Tích . Qua các triều đại trước , vương triều nhà Đường đă đút kết được rất nhiều bài học kinh nghiệm trước đây nhất là nhà Tùy , đă ra sức chỉnh đốn ,làm cho phù hợp với xu thế xă hội . Do đó đă có một thời kỳ thịnh trị rực rở như sử sách từng ca ngợi là “Trinh Qúan chi trị” .Trên mọi b́nh diện từ luật pháp , quân sự cho đến nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp và thành thị đều có những bước phát triển cao , đạt đến mức phồn vinh thịnh vượng .

    Cũng phải nói thêm rằng , nhà Đường đă đưa sự nghiệp văn hóa và khoa học lên một đỉnh cao chưa từng có ,đạt được những thành tựu huy ḥang . Điển h́nh là nghệ thuật văn học , thơ Đường đă đạt đến đỉnh cao huy ḥang của nền thơ ca cổ điển Trung Quốc ; Lại c̣n phong cách sáng tạo Tản văn lại có tác dụng quan trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển thể lọai này ở các đời sau . Nghệ thuật điêu khắc trên vách núi , trong hang động v.v… đă không khỏi làm bàng ḥang khách thập phương về một đất nước Trung Hoa đầy kỳ tích … , Nghệ thuật hội họa và thư pháp đều có những bước phát triển rực rở là cội nguồn tâm linh của một dân tộc đầy tính kiêu ngạo . Các mặt Thiên văn , Lịch pháp , Y học , Ấn lóat , Kiến trúc …phải kể rằng , nhà Đường đă cống hiến không nhỏ đối với lịch sử Trung Quốc và lịch sử văn minh nhân lọai .

    Không chỉ với việc phát triển chính trị , kinh tế và văn hóa ở trung nguyên , nhà Đường , một trong những cường quốc lớn mạnh thời bấy giờ c̣n đặt biệt chú trọng đến những mối quan hệ cả đôi khi lấn át các tộc thiểu số như Đột Quyết , Nam Chiếu , Hồi Hột , Khiết Đan , các sắc dân ở Tây Tạng bằng sách lược tự trị về kinh tế và văn hóa trong sự thống nhất dưới tập quyền của Đường triều ,trong khi đó vùng đất Giao Chỉ phía nam Trung Hoa (Việt Nam ngày nay) họ lại dùng sách lược thôn tính và đồng hóa .) .Với các quốc gia lân bang như Ấn Độ , Ba Tư ,A Phú Hăn , các quốc gia vùng Lưỡng Hà v.v… thông qua Con Đường Tơ Lụa (The Silk Road ) có chiều dài lịch sử hơn hai ngàn năm , đă giúp vương triều nhà Đường phát huy một nền giao thương trao đổi kinh tế cùng triết lư , khoa học, nghệ thuật từ các triều đại Ả Rập xưa . Trong cuộc hành tŕnh và hội nhập, thắt chặt mối giao hảo , nhà Đường đă mang ḍng tư tưởng Phật học từ Ấn Độ truyền đạt và phát huy lên đến tuyệt đỉnh tại trung nguyên bằng việc công du của nhà sư Trần Huyền Trang (Đường Tam Tạng) thỉnh kinh điển gần 3600 tạng từ Thiên trúc về Trung Hoa . Tại kinh đô Trường An (nay là Tây An) cực kỳ tráng lệ của nhà Đường thời bấy giờ , không chỉ sự xa hoa của bậc vương giả do ảnh hưởng từ lối sống vương giả của các triều đại Ả Rập ,mà nền Phật giáo được phát triển tới mức hủ hóa , mù quáng dưới triều Đường Huyền Tông (Đường Minh Ḥang) . Tuy vậy , không ít các nhà sư Phật giáo từ Nhật Bản và Cao Ly (Đại Hàn) đến đây để nghiên cứu thêm kinh điển của những vị thông thái từ Srilanka , Thiên Trúc , Trung Á .

    Trong những năm trị v́ của Đường huyền tông Lư Long Cơ , là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất và cũng đồng thời bắt đầu bộc lộ mầm mống sự khủng hỏang xă hội . Tệ nạn chiếm đọat ruộng đất ngày càng trầm trọng , nông dân bị tước đọat đất đai , lang bạt khắp nơi . Sau đó là sự thay đổi trong chế độ binh phủ , chi phí quân sự trở thành một gánh nặng quá sức đối với đất nước . Vào những năm cuối đời , Lư Long Cơ trở nên hoang dâm , sa đọa , ngày đêm đắm ch́m trong tửu sắc , công việc triều chính lại ủy thác cho hai nịnh thần vô liêm sỉ là Lư Lâm Phủ và Dương Quốc Trung . Trong bối cảnh ấy , An Lộc Sơn một gian thần người Hồ ở Liễu Thành ,Doanh Châu (nay thuộc khu vực gần thành phố Cẩm Châu , tỉnh Liêu Ninh) bằng những thủ đọan xảo quyệt nịnh bợ và giả dối được Lư Long Cơ tin cẩn , phong cho làm Tiết độ sứ ba trấn B́nh Lư , Phạm Dương và Hà Đông , cai quản đại quân , nắm giữ binh quyền . Năm thứ 14 niên hiệu Thiên Bảo , với sự hợp tác của một người bạn thân là Sử Tử Minh , An Lộc Sơn đă lợi dụng ḷng bất măn trong dân chúng căm ghét chế độ thống trị đương thời của Tể Tướng Dương Quốc Trung ,đă làm cuộc đao binh phản lọan tại trụ sở U Châu , trấn Phạm Dương (nay là Bắc Kinh) , với danh nghĩa thảo phạt Dương Quốc Trung .

    Cuộc phiến lọan An - Sử kéo dài suốt 8 năm đă làm cho nguyên khí của nhà Đường tổn thương trầm trọng , từ đỉnh cao của sự hưng thịnh đă trượt một dốc dài suy vi thảm hại và từ đó cứ trượt ḥai không tài nào gầy dựng lại nổi . Nguyên nhân , triều đ́nh nhà Đường đă không triêt để trong việc triệt bỏ cuộc phiến lọan An - Sử , đă tạm thời nhượng bộ các bộ tướng của An -Sử , lại phong cho họ làm Tiết độ sứ tại các trấn phủ , gieo nên những mầm tai họa về sau . Bọn người này mỗi người đều tự do cũng cố thế lực , ngấm ngầm chống lại triều đ́nh ,h́nh thành cục diện cát cứ , khiến cho quyền lực của triều đ́nh suy giảm rỏ rệt .

    Từ những năm trị v́ đất nước của Lư Long Cơ , họan quan Cao Lực Sĩ bắt đầu tham gia chính sự, thế là quyền lực của họan quan mỗi ngày một thao túng hầu như trên mọi lĩnh vực chính trị ,kinh tế ,quân sự .Vào thời văn Đường , Các vị ḥang đế đời cuối của vương triều đều do họan quan nắm quyền sinh sát trong tay, một quyền lực “đen” mà họ có thể truất phế hay tôn lập nên một v́ vua mới theo sự yêu ghét và lợi ích cá nhân. Trong số 10 ông vua sau đời Hiến tông Lư Thuần , th́ có đến 8 v́ vua do họan quan lập nên . Họ lũng đọan chính trị , kéo bè lập đảng , làm rối lọan cơ chế triều đ́nh . Về mặt kinh tế , họ tham lam vơ vét của cải , chiếm dụng đất đai … ; quyền hạn của họ trải rộng trên b́nh diện quân sự , họ có thể là những Gíam quân ,gây khó khăn cho công việc chỉ huy làm tiêu giảm sức chiến đấu của tướng sĩ .

    Đó là những đặt điểm tất yếu , thúc đẩy nhanh chóng vương triều nhà Đường sớm đi đến chổ diệt vong .

    Trong bối cảnh xă hội thời Văn Đường , đă có một số cuộc dấy binh khởi nghĩa của nông dân nổi lên . Đó là các cuộc khởi nghĩa của Cầu Phủ (tại Triết Đông) ; tiếp theo là cuộc khởi nghĩa của Bàng Huân ; của Vương Tiên Chi ở Trường Viên (nay là đông bắc Trường Viên ,tỉnh Hà Nam) …Nổi bật trong số các cuộc khởi nghĩa ấy : vào tháng Sáu , năm Kiến Phù (875) ,cuộc khởi nghĩa Ḥang Sào bùng nổ . Ḥang Sào đánh đông dẹp bắc , tung ḥanh khắp nơi ,uy danh thiên hạ , đánh chiếm được Trường An nhờ sự hưởng ứng của nhân dân khắp nước . Ḥang Sào lên ngôi ḥang đế , lập chính quyền Đại Tề … ; không được bao lâu , th́ một đại tướng của nghĩa quân tạo phản , quy phục nhà Đường . Ḥang Sào thua trận liên tiếp và cuối cùng bị giết chết . Sử chép rằng , Ḥang Sào và các vị tướng của ḿnh cũng không thóat khỏi sự cám dổ trước một lối sống của một vương triều nhà Đường xa hoa , lộng lẩy . C̣n binh sỉ là một đám quân ô hợp , không an được ḷng dân nên tôn thất nhà Đường mới có cơ hội thâu phục lại vương triều .

    Cuối cùng th́ vương triều nhà Đường cũng bị tiêu diệt bởi bàn tay của Chu Ṭan Trung (Chu Ôn) . Năm thứ 4 , niên hiệu Thiên Hựu , Chu Ṭan Trung thẳng tay giết hàng lọat tôn thất nhà Đường , Cưởng ép ông vua cuối cùng là Đường Ai Đế Lư Chúc thóai vị , và tự xưng làm ḥang đế , xây dựng một triều đại mới .

    Vương triều nhà Đường từ đó cáo chung , ra đời năm 618 , bị diệt vong năm 907 , nhà Đường tồn tại cả thảy 290 năm .

    ...
    bài c̣n dài , xin cho hẹn vào dịp sau ...
Working...
X