Thông báo

Thông báo Module
Collapse
No announcement yet.

Trần Tử Ngang - một đời hoài cổ

Page Title Module
Move Remove Collapse
X
Conversation Detail Module
Collapse
  • Filter
  • Time
  • Show
Clear All
new posts

  • Trần Tử Ngang - một đời hoài cổ

    Vào Hán Thi Thủy Các thấy anh hùng tụ hội, bàn luận thiệt là rôm rả , đúng là một nơi lư tưởng để học hỏi kinh nghiệm để pḥng thân trên bước đường lưu lạc giang hồ (nhiều phong ba băo tố ) sau này . Tiểu muội không tự lượng sức , bạo gan góp thêm một vài bài thơ rất hay của Trần Tử Ngang ,xin chư vị đại huynh đại tỷ đừng cười .
    Trước tiên là Đăng U Châu Đài Ca .

    登幽州臺歌

    前不見古人,
    後不見來者;
    念天地之悠悠,
    獨愴然而涕下。

    Đăng U Châu Đài Ca

    Tiền bất kiến cổ nhân
    Hậu bất kiến lai giả
    Niệm thiên địa chi du du
    Độc sảng nhiên nhi thế hạ

    Dịch nghĩa :

    Bài ca lên đài U Châu
    Trông lại trước không thấy người xưa
    Nh́n về sau, không thấy kẻ mới đến.
    Nghĩ nổi trời đất lâu dài man mác
    Một ḿnh bùi ngùi rơi lệ.


    Dịch thơ
    Bài ca lên đài U Châu
    Ngoảnh lại trước, người xưa vắng vẻ
    Trông về sau, quạnh quẽ người sau
    Ngẫm hay trời đất dài lâu
    Ḿnh ta rơi hạt lệ sầu chứa chan.

    (Trần Trọng San dịch)

    Lên đài U Châu

    Nh́n trước, chẳng thấy người xưa,
    Ngó sau, nào thấy ai vừa đến đâu!
    Mịt mờ trời đất thẳm sâu,
    Ḿnh ta thương cảm, lệ sầu tuôn rơi...
    (Anh Nguyên dịch)

    Bài ca Lên đài U Châu

    Người trước chẳng thấy ai,
    Người sau th́ chưa thấy.
    Gẫm trời đất thật vô cùng,
    Riêng ḷng đau mà lệ chảy ...
    (Tương Như dịch)

    Trần Tử Ngang( 661 - 702), tên tự là Bá Ngọc, người đất Xạ Hồng, phủ Từ Châu (hiện là tỉnh Tứ Xuyên ). Ông đậu tiến sĩ lúc 24 tuổi năm 684 (đời Đường Trung Tông) làm đại quan trong triều Vơ Tắc Thiên.Ông là nhà thơ có địa vị trọng yếu trên thi đàn thời Sơ Đường cũng như có ảnh hưởng không nhỏ đối với thi ca thời Thịnh Đường và phong trào vận động cổ thi thời Trung Đượng .Trần Tử Ngang là người khẳng khái,coi nhẹ tiền bạc , không sợ cường quyền .
    Luận về thơ,ông nói: "Làm thơ là để gởi tấm ḷng vào thiên cổ chứ đâu phải để lưu danh nhất thời".
    Thơ Trần Tử Ngang man mác buồn - nỗi buồn thời thế , cái buồn hoài cổ nhưng lại có chút ǵ đó an nhiên tự tại , thấu suốt lẽ sinh tử tồn vong của tạo hóa .
    Bên cạnh bài thơ được mệnh danh là "Thơ ngoài ngàn năm " - Đăng U Châu đài ca , Trần Tử Ngang c̣n để lại cho hậu thế nhiều tác phẩm bất hủ mà ngh́n năm sau c̣n tốn hao giấy mực của bao người yêu thơ .

    (c̣n nữa ... )
    Last edited by Tiểu Kiếm; 04-27-2011, 08:04 AM.
    Đời có phụ, ta mặc kệ đời phụ
    Ta th́ vô sự thản nhiên chơi
    Kết giao thiên hạ không biết chán
    Rảnh ngồi ngâm thơ đăi bạn hiền !

  • #2
    Muội xin đưa thêm hai tác phẩm nữa của Trần Tử Ngang tiên sinh để chư vị anh hùng có thể hiểu rơ hơn về phong cách thơ của ông cũng như thấm nhuần thêm cái buồn man mác trong từng câu , từng chữ vị thi nhân tài hoa này .

    薊丘覽古

    南登碣石舘,
    遙望黃金臺。
    邱陵盡喬木,
    昭王安在哉。
    霸圖悵已矣,
    驅馬復歸來。

    Kế khâu lăm cổ

    Nam đăng Kệ Thạch quán,
    Dao vọng Hoàng Kim đài.
    Khâu lăng tận kiều mộc
    Chiêu Vương an tại tai
    Bá đồ trướng dĩ hĩ,
    Khu mă phục qui lai.


    Lên g̣ Kế xem cảnh năm xưa

    Trèo lên quán Kệ Thạch ở phía nam,
    Nh́n ra xa có đài Hoàng Kim.
    Trên đồi g̣ cây cao mọc phủ kín hết,
    Vua Chiêu Vương nay yên nghỉ tại nơi đâu?
    Cơ đồ bá chủ nghĩa đến mà buồn thay.
    Đánh ngựa ta lại quay trở về.

    G̣ Kế xem cảnh năm xưa

    Trèo lên Kệ Thạch quán nam,
    Xa xa trông ngóng Hoàng Kim có đài.
    Cây cao phủ hết quanh đồi.
    Vua Chiêu ngày trước nay thời nơi nao?
    Cơ đồ bá chủ c̣n đâu!
    Nhớ ai đánh ngựa ta âu lại về.
    (Tản Đà dịch)

    Bạch Đế thành hoài cổ (bài này muội không t́m được nguyên văn bằng chữ Hán)

    Nhật lạc Thương Giang văn
    Đ́nh kiêu ,vấn thổ phong
    Thành lâm Ba Tử quốc
    Đài một Hán Vương cung
    Hoang phục nhưng Chu điện
    Thâm sơn thượng Vũ công
    Nham huyền thanh bích đoạn
    Địa hiểm bích lưu thông
    Cổ mộc sinh vân tế
    Qui phàm xuất vụ trung
    Xuyên đồ khứ vô hạn
    Khách tứ tọa hà cùng ?
    Dịch thơ
    Sương Thương khi lặn mặt trời ,
    Mái chèo ngừng lại , quê người thăm qua .
    Thành kia , xưa thược nước Ba ,
    Nền đài cỏ phủ xưa là Hán cung .
    Cói hoang , Chu đă chia phong ,
    Núi non một dải, Vũ công c̣n truyền .
    Cheo leo vách đá đục xuyên ,
    Đường đi ngăn cách , đường liền là sông .
    Cây cao như mọc trên không ,
    Buồm về thấp thoáng hiện trong mây mờ .
    Đường sông đi đến bao giờ ,
    Trong mui ngắm cảnh thẩn thờ ḷng ai .

    Lên núi cao ngắm biển trời để thấu hiểu sự mênh mang vô cùng của trời đất, lẽ huyền vi của tạo hóa, sự thịnh suy được mất của các triều đại, sự biến dịch của nhân quả, sự ngắn ngủi hữu hạn của kiếp người. Xuống biển rộng non nước bao la , thiên địa vô cùng , nhân sinh mù mịt . Đời người ngắn ngủi há có thể đua cùng con tạo , một Hoàng Kim đài nguy nga là thế , một Hán Vương cung lộng lẫy một thời là vậy , trải qua một cuộc thịnh suy của trời đất rồi cũng lại về với hư vô mà thôi, có chăng là c̣n lại một băi cỏ hoang vu khiến kẻ hữu t́nh thêm ngậm ngùi chua xót .
    Đọc thơ Trần Tử Ngang bất chợt lại nhớ đến "Cáo tật thị chúng" của Măn Giác thiền sư :

    春去百花落
    春到百花開
    事逐眼前過
    老從頭上來
    莫謂春殘花落盡
    庭前昨夜一枝梅

    Xuân khứ bách hoa lạc
    Xuân đáo bách hoa khai
    Sự trục nhăn tiền quá
    Lăo ṭng đầu thượng lai
    Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận
    Đ́nh tiền tạc dạ nhất chi mai !

    Dịch thơ
    Xuân đi trăm hoa rụng
    Xuân đến trăm hoa cười
    Trước mắt việc đi măi
    Trên đầu, già đến rồi
    Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết
    Đêm qua – sân trước – một cành mai.
    (Thích Thanh Từ dịch )
    Trần Tử Ngang và Măn Giác thiền sư :hai con người, hai đất nước, hai thế hệ lại gặp nhau ở cùng một mạch cảm xúc , để rồi khi
    đọc đến "Đ́nh tiền tạc dạ nhất chi mai " ta lại liên tưởng đến tâm thế của một Trần Tử Ngang thi nhân - đứng một ḿnh giữa đất trời mà rơi lệ !
    Mấy lời lạm bàn , không tránh khỏi thiếu sót, rất mong chư vị đại huynh , đại tỷ hạ cố chỉ bảo giúp , tiểu muội cảm kích vô cùng !
    Last edited by Tiểu Kiếm; 04-26-2011, 09:45 PM.
    Đời có phụ, ta mặc kệ đời phụ
    Ta th́ vô sự thản nhiên chơi
    Kết giao thiên hạ không biết chán
    Rảnh ngồi ngâm thơ đăi bạn hiền !

    Comment


    • #3
      Bản chữ Hán đây nè muội:

      白帝城懷古
      日落滄江晚,
      停橈問土風。
      城臨巴子國,
      臺沒漢王宮。
      荒服仍周甸,
      深山尚禹功。
      岩懸碧流通。
      古木生雲際,
      歸帆出霧中。
      川途去無限,
      客思坐何窮


      Sông Thương bóng ác tà
      Phong thổ ghé thuyền qua
      Đài khuất trong cung Hán
      Thành xây cạnh nước Ba
      Núi c̣n công Vũ tạc
      Đâu cũng cơi Chu nhà
      Vách thẳm sườn cao lở
      Khe tuôn đất hiểm ra
      Cây xưa trong khói phủ
      Buồm lại giữa mù sa
      Dằng dặc đường sông nước
      Ngồi thuyền khách nghĩ xa
      (Lê Nguyễn Lưu dịch)

      Biết Trần Tử Ngang từ lâu, mà lúc dịch Mạt Lăng Đông đụng phải bài Cảm ngộ là ngán luôn tới cổ
      Em lạnh c̣n ta đâu có ấm
      Ḍng đời đưa đẩy mấy cho nguôi?
      Ngỡ ḿnh làu thông ba vạn sáu
      Ngờ đâu chữ ái viết chửa xuôi

      Quan san nan việt, thùy bi thất lộ chi nhân?
      B́nh thủy tương phùng, tận thị tha hương chi khách!

      Comment


      • #4
        Đa tạ Cổ huynh ! Bữa sau huynh có bài nào "thấy ngán" th́ gởi cho muội , muội sẽ dịch(nếu được) hoặc kiếm bản dịch dùm huynh (hông đ̣i thù lao đâu )
        Trần Tử Ngang để lại cho hậu thế tập thơ có nhan đề "Bá Ngọc tập" , bao gồm 40 bài thơ, hầu như đều man mác một nỗi buồn : buồn thân phận, đau thời thế, khắc khoải nhân sinh .

        春夜別友人

        銀燭吐青煙,
        金樽對綺筵。
        離堂思琴瑟,
        別路繞山川。
        明月隱高樹,
        長河沒曉天。
        悠悠洛陽道,
        此會在何年?

        Xuân dạ biệt hữu nhân

        Ngân chúc thổ thanh yên
        Kim tôn đối ỷ diên
        Cao đường tư cầm sắt
        Biệt lộ nhiễu sơn xuyên
        Minh nguyệt ẩn cao thụ
        Trường hà một hiểu thiên
        Du du Lạc Dương đạo
        Thử hội tại hà niên ?

        Dịch thơ:

        Đêm xuân tiễn bạn

        Khói xanh vờn đuốc bạc
        Tiệc ngon thơm rượu nồng
        Tri ân t́nh cầm sắt
        Đường đi ngăn núi sông
        Khuất ṿm cây trăng sáng
        Sông Ngân tỏa ánh mờ
        Lạc Dương chừ muôn dặm
        Gặp nhau, biết bao giờ ?
        ( Hải Đà)
        Đường thi chứng kiến nhiều cuộc chia ly , với rượu, với nỗi buồn và cả ước mong được hội ngộ , đâu dễ dàng ǵ kiếm được một người bạn ư hợp tâm đầu, làm sao quên được những người bạn cùng nhau sẻ chia những vui , buồn, thành công lẫn thất bại . T́nh bằng hữu là một thứ t́nh cảm vô cùng thiêng liêng cao quư , đặc biệt trong trường hợp của nhà thơ - cái thời Vơ hậu chuyên chính , quan tham khắp nơi , kẻ ác nhiều vô kể,lắm kẻ v́ tiền tài , danh vọng mà bán rẻ bạn bè , th́ t́nh bằng hữu chân thật đáng quư hơn bao giờ hết , để một khi chia tay , ḥa với nỗi buồn , thi nhân c̣n đau đáu một câu hỏi đến chạnh ḷng "Thử hội tại hà niên ? "-"Gặp nhau biết bao giờ ?"
        Last edited by Tiểu Kiếm; 05-08-2011, 10:37 AM.
        Đời có phụ, ta mặc kệ đời phụ
        Ta th́ vô sự thản nhiên chơi
        Kết giao thiên hạ không biết chán
        Rảnh ngồi ngâm thơ đăi bạn hiền !

        Comment


        • #5
          Có bài Cảm ngộ kỳ 35 trong bộ Mạt Lăng Đông đó muội Lưu ư là bản đó có thể bị sai.

          Bản text huynh t́m được như sau (bản này huynh nghĩ là chính xác hơn bản trong truyện)

          感遇其三十五
          本為貴公子,
          平生實愛才.
          感時思報國,
          拔劍起蒿萊.
          西馳丁零塞,
          北上單于臺.
          登山見千里,
          懷古心悠哉.
          誰言未亡禍,
          磨滅成塵埃?
          Em lạnh c̣n ta đâu có ấm
          Ḍng đời đưa đẩy mấy cho nguôi?
          Ngỡ ḿnh làu thông ba vạn sáu
          Ngờ đâu chữ ái viết chửa xuôi

          Quan san nan việt, thùy bi thất lộ chi nhân?
          B́nh thủy tương phùng, tận thị tha hương chi khách!

          Comment


          • #6
            Bản phiên âm trong bộ Mạt Lăng Đông bị sai mấy chữ , thành ra đọc hông hiểu ǵ hết trơn !
            Muội gởi cho huynh bản phiên âm nè , c̣n bản dịch thơ th́ huynh cho muội khoảng 2-3 ngày nha , để muội ráng dịch thử coi , bản dịch thơ bài này t́m hoài không thấy .

            Cảm ngộ kỳ 35

            Bản vi quư công tử,
            B́nh sinh thực ái tài.
            Cảm th́ tư báo quốc,
            Bạt kiếm khởi hao lai.
            Tây tŕ đinh linh tái,
            Bắc thượng đan vu đài.
            Đăng sơn kiến thiên lư,
            Hoài cổ tâm du tai.
            Thuỳ ngôn vị vong hoạ,
            Ma diệt thành trần ai ?
            Đời có phụ, ta mặc kệ đời phụ
            Ta th́ vô sự thản nhiên chơi
            Kết giao thiên hạ không biết chán
            Rảnh ngồi ngâm thơ đăi bạn hiền !

            Comment


            • #7
              Cảm ngộ số 35

              Dịch nghĩa

              Vốn là một công tử tôn quư
              Trong cuộc sống thường chuộng kẻ có tài
              Cảm nhận được cái nỗi ưu tư muốn báo đền ơn nước
              Rút gươm mà chém bạt cỏ hoang .
              Thế mà cứ hết rong ruổi nơi biên giới phía Tây
              lại lên tận Đan vu đài phía Bắc .
              Lên non cao nh́n thấy ngàn dặm
              Nhớ ngày xưa ḷng cứ bâng khuâng
              Ai dám bảo là hoạn nạn chưa hết
              Rồi cũng tiêu hoại thành cát bụi !

              * Cao lai là loài cỏ dại thường mọc trên ruộng lúa đă gặt xong
              *Đinh linh là tiếng nhạc ngựa kêu leng keng

              Dịch thơ

              Vốn ta công tử thế gia
              Thật tâm mến đức, thiết tha yêu tài!
              Ưu tư nợ nước bao ngày
              Hùng anh vung kiếm quét loài cỏ hoang.
              Bao phen rong ruổi Tây phương
              Đan vu mạc Bắc phong sương dăi dầu .
              Trông xa muôn dặm non cao
              Nhớ ngày xưa ấy mà nao nao ḷng.
              Mấy ai bảo nạn hanh thông ?
              Cũng thành các bụi hư không thôi mà!

              Bài thơ này thiên về triết lư , khá là khô khan , lại có nhiều từ đồng âm dị nghĩa , lần đầu tiên tiểu muội dịch thơ , nếu c̣n sai sót , xin chư vị chỉ bảo thêm cho !
              Đời có phụ, ta mặc kệ đời phụ
              Ta th́ vô sự thản nhiên chơi
              Kết giao thiên hạ không biết chán
              Rảnh ngồi ngâm thơ đăi bạn hiền !

              Comment


              • #8
                Vốn thế gia công tử
                Luôn trọng kẻ hiền tài
                Có tâm muốn báo quốc
                Bạt kiếm dọn cỏ dài
                Từ Tây vùng tái ngoại
                Đến Bắc Đan vu đài
                Lên núi cao bát ngát
                Bâng khuâng dạ cảm hoài
                Hoạn nạn c̣n chưa hết
                Rồi cũng sạch trần ai
                ...............
                ...............
                ...............
                ...............

                Comment


                • #9
                  Có ai giúp giùm phần dịch thơ trong bộ Mạt Lăng Đông không?
                  Em lạnh c̣n ta đâu có ấm
                  Ḍng đời đưa đẩy mấy cho nguôi?
                  Ngỡ ḿnh làu thông ba vạn sáu
                  Ngờ đâu chữ ái viết chửa xuôi

                  Quan san nan việt, thùy bi thất lộ chi nhân?
                  B́nh thủy tương phùng, tận thị tha hương chi khách!

                  Comment

                  Working...
                  X