Ðông Hồ

[Ngao_0p]

ĐÔNG HỒ (1936-1969)

Vài nét về tiểu sử:

Thi sĩ Đông Hồ (10/3/1936 - 25/3/1969) tên thật là Lâm Kỳ Phác (Tấn Phác), hiệu Đông Hồ (Ông sinh trưởng ở ven Đông Hồ ấn nguyệt, một thắng cảnh trong Hà Tiên thập cảnh), Thuỷ Cổ Nguyệt (chiết tự chữ Hồ).

Ông sinh trưởng ở nơi cùng tịch, nên chữ Pháp, chữ Hán đều được học rất ít. Chỉ chuyên tự học tiếng Việt mà thành văn, thi tài. Từ năm 1923 đến năm 1933, viết cho tạp chí Nam Phong xuất bản ở Hà Nội, trong đó, làm văn nhiều hơn làm thơ. Năm 1935, nghỉ viết báo Nam Phong, chủ trương tuần báo Sống, tự lực xuất bản ở Sài Gòn. Năm 1953, giám đốc Nhân Loại tập san, xuất bản ở Sài Gòn, để làm cơ quan cho nhà xuất bản Bốn Phương và nhà Sách Yiểm Yểm thư trang sáng lập từ năm 1950.

Từ năm 1926 đến năm 1934 Ông mở nhà nghĩa học trên bờ Đông Hồ lấy tên là "Trí Đức học xá", chủ trương chuyên dạy bằng tiếng Việt, cổ động khuyến khích cho học trò và bè bạn tin tưởng ở tương lai Việt ngữ.

Đã xuất bản:

- Thơ Đông Hồ (Nam Ký thư quán Hà Nội, 1932).
- Linh Phượng, tức Trác Chi Lệ Ký tập (Nam Ký thư quán Hà Nội, 1934).
- Cô Gái Xuân, thơ (Vị Giang văn khố Nam Định, 1935).
- Những lỗi thường lầm trong sự học Quốc Văn, biên soạn chung với Trúc Hà (Trí Đức học xá, 1936).
- Hà Tiên thập cảnh (Bốn Phương Sài Gòn, 1960).
- Trinh Trắng thơ (Bốn Phương, 1961).

[Ngao_0p]

Nhà thơ Đông Hồ: Một đời không bằng phẳng

Những ai từng có dịp gặp gỡ, trò chuyện với nhà thơ Đông Hồ (tên thật là Lâm Tấn Phác, 1906- 1969) đều ca ngợi sự mềm mỏng, lịch thiệp trong giao tiếp của ông. Tuy nhiên, phải là người thật thân mới thấy ở ông, ngoài sự tao nhã dễ thấy còn có một sự cứng vững trong xử sự (khi cần) và một sự năng động, thực tế trong cuộc sống.

-------

Nhà văn Thiếu Sơn, một người từng có thời gian quen biết Đông Hồ tới trên 40 năm đã kể rằng, có lần, hồi Đông Hồ mở lớp dạy Quốc văn ở Hà Tiên, sau một lần bị Giáo sư Phạm Thiều - bấy giờ làm thanh tra tiểu học - đến thanh tra lớp học và có ý kiến phê bình gì đó, ông liền làm đơn từ chức. Khi được hỏi lý do tại sao, ông chỉ buông gọn một câu bằng tiếng Pháp, đại thể Phạm Thiều là một người bạn tốt nhưng là một ông sếp tồi.

Cũng theo lời kể của nhà văn Thiếu Sơn thì Đông Hồ tuy là một thi sĩ hay viết về mây nước gió trăng với những mơ màng đồng nội nhưng trong cuộc sống ông lại có đầu óc rất thực tế. Đương đi chơi cùng chúng bạn, bất thần ông có thể dừng lại ở một cửa hàng cửa hiệu nào đó, hỏi giá hết món này tới món khác rồi bàn với bạn: "Có nhiều món, mua về Hà Tiên bán có lời".

Trong thời kỳ kháng Pháp, Đông Hồ lặn lội từ Hà Tiên về Sài Gòn sống. Những ngày này, cuộc sống của ông rất khó khăn. Có bữa được người ta chiêu đãi, ông chỉ dám ăn lửng bụng, sợ chủ nhân tốn kém. Ấy vậy nhưng khi một người học trò của ông làm chủ nhiệm tờ Ánh sáng, tờ báo có lập trường theo thực dân, mời ông cộng tác, ông chối từ không viết bài.

Học giả Nguyễn Hiến Lê, một người bạn lâu năm của nhà thơ Đông Hồ cũng viết rằng, Đông Hồ là người chân thành, khí khái, biết mình biết người. Một lần, nghe người ta đồn Nguyễn Hiến Lê được mời dạy học Văn khoa Sài Gòn (thời kỳ trước giải phóng), ông đã hớt hải từ trường Gia Định tới trường Kỳ Đồng để khuyên ngăn Nguyễn Hiến Lê đừng nhận việc vì mất thì giờ lắm "Thì giờ của bác quý hơn thì giờ của tôi". Nguyễn Hiến Lê đã đồng tình với ý kiến này và nhận Đông Hồ là người tri kỷ.

Trong hành xử với bạn bè, Đông Hồ luôn chu đáo. Mỗi lần đến thăm Nguyễn Hiến Lê, ông đều tới thắp nhang ở bàn thờ cha mẹ bạn rồi mới ngồi xuống trò chuyện.

Đọc các bài viết của Nguyễn Hiến Lê, thấy bài nào tâm đắc ông đều gửi thư bày tỏ cảm tưởng hoặc có ý kiến nhận xét, trao đổi. Có những bức thư gửi Nguyễn Hiến Lê - như bức ông bày tỏ sự sám hối với bá phụ ông - ông viết tới mươi trang và dùng 5 loại giấy có màu khác nhau.

Là người rất biết phục thiện, nhà thơ Đông Hồ hiếm khi có cách xử sự theo kiểu "ăn miếng trả miếng" đối với những người từng có bài viết phê phán mình. Nhà văn Thiếu Sơn kể rằng, trong một bài viết tranh luận lại ý kiến của Đông Hồ trong bài "Nghĩ về những tiếng danh xưng", Thiếu Sơn đã có những lời lẽ nặng nề: "Ông Đông Hồ tự nhận là nhà "thơ vườn", vậy sao ông không chịu chơi thơ ở trong vườn riêng của ông? Sao ông còn công bố thơ của ông trên mặt báo và trong những tác phẩm đã ấn hành? Ông ỷ ông đã có đôi chút tên tuổi và địa vị trong làng văn và ông nói lẫy để mà chơi". Sau bài viết này, Đông Hồ không hề tỏ ý cáu giận với Thiếu Sơn. Ông hiểu tác giả viết vậy nhưng không có ác ý với ông.

Nhà thơ Đông Hồ qua đời ngày 25/3/1969. Phút xa lìa cõi thế của ông thật lãng mạn: Trên giảng đường Trường Đại học Văn khoa Sài Gòn, khi ông đang ngâm bài thơ "Trưng nữ vương" của nữ thi sĩ Ngân Giang, đúng đến câu: "Chàng ơi điện ngọc bơ vơ quá/ Trăng chếch ngôi trời bóng lẻ soi" thì đứt mạch máu não, té xỉu trong tay sinh viên. Ông được đưa vào bệnh viện trong tình trạng hôn mê và đến tối hôm ấy thì tắt thở. Nhớ lại lúc khâm liệm Đông Hồ, học giả Nguyễn Hiến Lê kể rằng, nét mặt người quá cố vẫn hồng hào và tươi. Cũng theo nhận xét của Nguyễn Hiến Lê thì "cái chết của ông thật đẹp"


Đỗ Hân

[Ngao_0p]

Trinh Trắng


Mơn mởn đồng thơm lá cỏ non
Hồn đêm chưa có dấu sương mòn
Ao tràn mưa ngọt, bờ hoang dại,
Bèo nở xinh xinh cánh nhỏ tròn.

Lụa cởi da chiều, núi tuyết băng;
Làn son phơn phớt hé môi trăng.
Thiu thiu khóe mắt sao mơ mộng;
Hồ trải lòng gương nước thẳng băng.

Giấy mở tờ nhung óng mỡ ngà,
Nghiên huyền nhựa mực sánh tinh hoạ
Sương dầm ngòi thỏ run run nét,
Đường Tống hồn xưa ngón nơn nà.

Lối về xóm ấy nhiều đom đóm,
Nhấp nhánh thiên hà ngập bước saọ
Ngỡ lạc tiền thân vào xứ mộng,
Lòng tiên, nghe tiếng gọi, nao naọ

Bên mái trăng non, đêm quá nửa,
Muôn hương vườn ngậm cánh mong manh.
Gió mơ, lá ngủ, sương đi lảng,
Bẽn lẽn hoa quỳnh hé ý trinh.

Đông Hồ

[Ngao_0p]

Nước

Người đời tiếc hão cho hoa rụng,
Hoa rụng, năm sau nở nụ cười.
Chỉ đáng thương cho giòng nước chảy,
Một đi không lại cuộc đời trôi !

(Trinh Trắng)

Đông Hồ

[Ngao_0p]

Quán Dương Liễu


Đôi cành quỳnh ngọc, đôi cành liễu,
Chất ngọc quỳnh xinh, lá liễu tươi
Ngan ngát gió thơm trầm kết quạt
Bốn bề xuân khóa áng hương trời.

Vườn thơ đôi cánh hồng mơn mởn,
Đôi hóa đào non nhúng nhính cười
Giếng ngọc nước ngâm lòng mát rợi
Lời vàng nhạc nổi khúc chơi vơi.

Quanh đây khói lửa nghìn phương dậy
Lặng lẽ lòng mây ý biển khơi
Mưa sớm gọi về chiều nắng ấm
Mành mành hoa lọt bóng trăng soi.


1949
Đông Hồ

[Thủy Vân]

MUA ÁO


"Chiếc áo năm xưa đã cũ rồi,
Em đâu còn áo mặc đi chơi.
Bán thơ nhân dịp anh ra chợ,
Đành gởi anh mua chiếc mới thôi!

_ Hàng bông mai biếc màu em thích,
Màu với hàng, em đã dặn rồi.
Còn thước tấc, quên! Em chửa bảo:
Kích tùng bao rộng, vạt bao dài ?

_ Ô hay! Nghe hỏi mà yêu nhỉ!
Thước tấc anh còn lựa hỏi ai
Rộng hẹp, tay anh bồng ẵm đó,
Ngắn dài, người mới tựa bên vai!"


Đông Hồ

[Ngao_0p]

HAI LOÀI HOA LẠ


Biết tiếng chưa quen mặt
Biết mặt lại yêu lòng
Đôi tấm lòng nhi nữ
Khẳng khái và anh hùng

Đôi cành danh hoa ấy
Nở trong cảnh gió mưa
Mưa sa và gió táp
Hớn hở nét đào thơ

Trải bao cảnh nạn khổ
Thịt nát với xương tan
Giam cầm được thể chất
Sao cầm được linh hồn

Nghĩ rằng đem nước mắt
Than khóc cho loài người
Sao bằng đem máu đỏ
Điểm cho đời thêm tươi

Mỉm cười nhỏ giọt máu
Từ trong tim nóng sôi
Để rửa cho nhân loại
Những vết bẩn muôn đời


Đông Hồ
1938

[Ngao_0p]

ĐÊM LIÊU TRAI

Yếm tác nhân gian ngữ
(Bồ Tùng Linh)


Cánh mộng từ đây thôi khép lại,
Đêm đêm bút mực tặng ai đây.
Thời gian dằng dặc dài: Thương nhớ;
Vũ trụ mênh mông vắng: Đọa đày.

Còn nhớ đêm nào đương thưở ấy:
Ngàn thông reo tiếng, gió lung lay.
Tơ trăng mảnh rướm sau rèm lá,
Tay mới cầm tay dậy đắm say.
Ngờ ngợ như quen từ kiếp trước,
Ái ân bừng cảm phút giây này.

Lòng hoa ngậm kín hồn trinh trắng,
He hé mùa yêu ngát mái tây.
Một phút cảm thông tình vạn thuở,
Sông hồ còn vướng gió trăng đầy.
Qua rồi lạnh lẽo lòng chăn gối,
Chờ đợi đìu hiu tháng với ngày.

Đã thấy lâng lâng niềm giản dị,
Lòng tan theo nước, ý theo mây.


Đông Hồ
(Tuyển tập Trinh trắng)

[Ngao_0p]

ĐÊM LẠI LIÊU TRAI

Dễ hay tình lại gặp tình
(Tố Như)


Nhớ thương ngập nẻo sầu cô quạnh,
Xa lắm tiền thân từ kiếp nào,
Đêm ấy đều đều mưa đếm giọt,
Ngàn thông reo tiếng, nước lao xao.
Mắt ngừng vơ vẩn trên tờ sách,
Sửa lại trầm cho khói bốc cao.
Lửa nến run run mờ bóng chữ,
Lách mình khe cửa, gió len vào.
Một luồng hơi thoảng hương xiêm áo,
Ngất lịm mùa thơm tóc trái đào.
Vàng ngọc tiếng khua rung khe khẻ,
Nhìn quanh lòng rợn ý nao nao.
Gió im, bóng lửa bừng tim sáp,
Khép áo, giai nhân chúm chím chào.
Đợi mãi nghìn xưa lời hẹn ước,
Đường về không một bóng trăng sao.
Bụi mưa ướt thấm trên mình lụa,
Màn gió rèm sương ngỏ đón rào.
Băng giá ngoài kia, ôi lạnh lẽo,
Đây lò hương sưởi chất thơ đào.
Đôi bàn tay ủ đôi tay ấm,
Suối mắt tình cho uống khát khao.
Hồng hạnh thơm bừng gò má nóng,
Khơi nguồn thông cảm phút lao đao.
Ngây thơ thuyền ghé bờ ân ái,
Bóng đợi, hình mong, duyên ướt ao.
Đã gặp rồi đây mùa tưởng mộng,
Men lòng say ngọt ý bồ đào.
Yêu đương đâu phải vì non biển,
Khắng khít cần chi đến tất giao.
Một sợi tóc tơ huyền đủ buộc,
Nghìn năm người thực với chiêm bao.


Đông Hồ

[Ngao_0p]

BỐN CÁI HÔN


“... Em nhớ: một sáng ngày mùa đông,
Gió bấc ào ào tiếng hãi hùng
Theo khe cửa sổ, gió thổi rít
Chỉ nghe tiếng gió mà lạnh lùng!
Em cuốn mình trong làn chăn đệm,
Đệm cỏ, chăn bông em chẳng ấm,
Bỗng như có một ánh than hồng.
Chạm vào trán em chạy vào lòng,
Lòng em ấm áp, hơi lạnh tan;
Em nằm sung sướng mà bàng hoàng
Sờ tay lên trán em mới biết:
Hơi ấm âu yếm mẹ em hôn...

... Em nhớ: một buổi chiều mùa thu,
Bấy giờ mẹ em mất đã lâu
Trông chiếc lá rơi, em ủ rủ.
Hơi may hiu hắt, em buồn rầu
Mất mẹ, em mất tình âu yếm,
Lạnh lùng, em thiếu hơi hôn ấm.
Đứng tựa bên vườn em ngẩn ngơ
Chợt thấy cha em về trước sân,
Áo quần lấm láp vết phong trần,
Chạy ra mừng rỡ đưa tay đón,
Cúi xuống mái đầu, cha em hôn
Từ hôm em được cha em hôn,
Đầm ấm lòng em bớt nỗi buồn.
Nhưng cha em mải bận xuôi ngược,
Rày đó mai đây việc bán buôn...

Em nhớ: một buổi trưa mùa hạ,
Buổi trưa nặng nề, trời oi ả.
Tựa cửa lớp học, em rầu rầu,
Nghe tiếng ríu rít đàn chim sâu
Trước sân, bè bạn em nô đùa
Riêng em buồn cảm thân bơ vơ:
Mẹ mất, còn cha, cha ít gặp,
Một năm chỉ hai lần rước đưa!...
Đi qua, gọi em hỏi sự tình.
Cầm tay cô dắt lại bàn học,
Ân cần, thương yêu vuốt mái tóc.
Rồi cô âu yếm hôn tay em,
Lộng qua cửa lớp cơn gió nồm,
Bao năm buồn bực, gió thổi mát,
Cái hôn như ngọn gió êm đềm...

Nay em đang giữa cảnh đêm xuân
Gió trăng tình tứ đêm thanh tân
Trước vùng trời biển cảnh lồng lộng,
Cùng anh trao đổi tình ái ân
Khoác tay anh đi trên bãi cát,
Cát bãi, trong soi màu trắng mát.
Nghiêng đầu lơi lả tựa vai anh,
Lặng nghe sóng bãi đưa rào rạt.

Nước mây êm ái bóng trăng sao,
Say sưa em nhìn lên trời cao,
Buông khúc đàn lòng theo nhịp gió.
Giờ phút thần tiên hồn tiêu dạo
Một hơi thở mát qua, dịu dàng,
Như cơn gió biển, thoáng bay ngang
Rồi luồng điện ấm chạm trên má:
Ân ái môi anh kề nhẹ nhàng.
Nũng nịu, em ngả vào lòng anh,
Ngẩn ngơ ngừng lặng giây cảm tình
Tóc em xoã tung, tay gió lướt,
Bàng hoàng em nhớ chuyện sau trước:
Đời em khoảng hai mươi năm hơn
Được hưởng bốn lần âu yếm hôn
Bốn lần em thấy em sung sướng,
Mưa gió đời em đỡ lạnh buồn.
Nhưng, từ khi em thôi học rồi,
Cùng cô giáo em không gặp gỡ.
Mà rồi từ đó em lớn khôn,
Cha em cũng chẳng hôn em nữa,
Ba lần hôn kia em mất rồi,
Lần này biết có được lâu dài
Nước bèo, em nghĩ đời chia biệt,
Mà lệ sầu em thổn thức rơi!....


Đông Hồ
(Cô gái xuân, 1935)

[Ngao_0p]

THIÊN ĐỊA GIAN


Ôi, trót sanh làm người
Sống giữa khoảng Đất Trời.
Mênh mông biển Vũ trụ,
Hạt bụi lửng lơ trôi.

Ôi, trót sanh làm người
Giữa thế giới tôi đòi.
Mênh mông biển Nước mắt,
Góp một dòng lệ rơi.

Đem tấm lòng hạt bụi
Gói ghém cho Đất Trời.
Ngưng một giọt nước mắt,
Cho Biển đời lệ vơi.

Đất Trời to rộng quá,
Một tấm lòng lẻ loi.
Goí ghém mãi không kín,
Gió mưa lòng tả tơi.

Biển lệ sầu vô tận.
Nước mắt ngừng, không vơi,
Tháng ngày ngưng đọng lại:
Suối sông dòng láng lai.


Đông Hồ
(Tuyển tập Trinh trắng)

[Ngao_0p]

ÁNH SÁNG CỦA VÔ MINH


Em thút thít là bắt đầu sắp khóc
Hồn rạt rào như sóng vỗ liên miên
Tuổi mười sáu là trăng vừa mới mọc
Lệ của tình nên rớt xuống vô biên

Anh chạy đến cầm tay em thật chặt
Bởi mơ hồ nghe trái đất rung rinh
Ôi kiêu hãnh khi nhìn em tận mắt
Anh thấy rồi ánh sáng của vô minh.


Đông Hồ

[Ngao_0p]

BĂNG TUYẾT



Đầy lứa cỏ của mùa trăng thứ nhất

Đưa anh vào trong cõi mộng xa xăm

Giọt tinh huyết ngàn năm sau chưa mất

Rừng đông phương mù mịt dấu em nằm.



Đông Hồ

[Ngao_0p]

CÔ GÁI XUÂN



Trong xóm làng trên, cô gái thơ,
Tuổi xuân mơn mởn vẻ đào tơ
Gió đông mơn trớn bông hoa nở,
Lòng gái xuân kia vẫn hững hờ.

Lững thững lên trường buổi sớm chiều,
Tập tành nghiên bút, học may thêu
Quần đen, áo trắng, khăn hồng nhẹ,
Ngọn xõa ngang vai, tóc bỏ đều

Lá rợp cành xoài bóng ngả ngang,
Cô em dừng bước nghỉ bên đường,
Cởi khăn phẩy giọt mồ hôi trán,
Gió mát lòng cô cũng nhẹ nhàng.

Đàn bướm bay qua bãi cỏ xanh,
Lòng cô phất phới biết bao tình.
Vội vàng để vở bên bờ cỏ,
Thoăn thoắt theo liền đàn bướm xinh.

Áo trắng khăn hồng gió phất phơ,
Nhẹ nhàng vui vẻ nét ngây thợ
Trông cô hớn hở như đàn bướm,
Thong thả trời xuân mặc nhởn nhơ.

Đàn bướm bay cao, cô trở về,
Sửa khăn, cắp sách lại ra đi,
Thản nhiên, cô chẳng lòng thương tiếc,
Vì bướm ngày xuân chẳng thiếu chi!

Cũng xóm làng trên cô gái thơ,
Tuổi xuân hơn hớn vẻ đào tơ.
Gió đông mơn trớn bông hoa nở,
Lòng gái xuân kia náo nức chờ.

Tưng bừng hoa nở, bóng ngày xuân,
Rực rỡ lòng cô, hoa ái ân.
Như đợi, như chờ, như nhớ tưởng,
Đợi, chờ, tưởng, nhớ bóng tình quân.

Tình quân cô; ấy sự thương yêu,
Đằm thắm, xinh tươi, lắm mỹ miều
Khao khát, đợi chờ, cô chửa gặp,
Lòng cô cảm thấy cảnh đìu hiu.

***

Một hôm, chợt thấy bóng tình quân,
Gió lộng mây đưa thoáng đến gần.
Dang cánh tay tình, cô đón bắt,
Vô tình mây gió cuốn xa dần.

Gót ngọc phăng phăng cô đuổi theo:
“Tình quân anh hỡi! Hỡi người yêu!
“Gió mây xin để tình quân lại;
“Chậm chậm cho em nói ít điều...”

Than ôi ! Mây gió vẫn vô tình,
Cuồn cuộn bay trên ngọn núi xanh.
Nhìn ngọi núi xanh, mây khói tỏa,
Mắt cô, đôi giọt lệ long lanh.

Lá rợp cành xoài bóng ngả ngang,
Cô em dừng bước nghỉ bên dường.
Cởi khăn phẩy gió mồ hôi trán,
Gió mát, lòng cô những cảm thương.

Lủi thủi bên đường, cô ngẩn ngơ
Chốn này, đuổi bắt bướm ngày xưa,
Cô buồn, cô tiếc, cô ngui ngậm,
Cô nhớ ngày xuân, nhớ tuổi thơ:

“Đàn bướm bay qua bãi cỏ xanh,
“Lòng cô phất phới biết bao tình.
“Vội vàng để vở bên bờ cỏ,
“Thoăn thoắt theo liền đàn bướm xinh...

“Đàn bướm bay cao, cô trở về,
“Sửa khăn cắp sách lại ra đi
“Thản nhiên, cô chẳng lòng thương tiếc,
“Vì bướm ngày xuân chẳng thiếu chi!....”

Ái tình nào phải bướm ngày xuân,
Tình ái ngày xuân chỉ một lần.
Một thoáng bay qua không trở lại,
Gái xuân rỏ lệ khóc tình quân!


Đông Hồ
(Cô gái xuân, 1935)

[Ngao_0p]

ĐÊM NGUYỆT ĐÔNG



Dậy đi thôi con thuyền nằm dưới bến,
Năm mười sáu em bắt đầu thấy rát
Khắp trong người rờn rợn máu đang căng
Hồn hoa đã động tình đêm thứ nhất
Em đến nằm phơi mộng giữa vườn

Trong bóng lá anh thấy mình chết điếng
Cả xác thân rơi rụng bãi cô liêu
Từ dạo đó anh đâm ra lười biếng
Bởi mộng đời còn lại có bao nhiêu.



Đông Hồ

[Ngao_0p]

GIỮA CHỢ ĐỜI



Giấy mực đau lòng chữ nghĩa
Tài hoa phô giữa chợ đời
Những nghĩ e hồng thẹn tía
Chi cho bướm cợt ong cười

Mấy độ phai sương nhạt nắng
Mắt xanh còn luyến gót đường
Giữ chút niềm Trinh ý Trắng
Gửi lòng tri kỷ muôn phương



Đông Hồ
Xuân Giáp Thìn 1964

[Ngao_0p]

NHỚ VỢ HIỀN



Chăn gối cùng nhau những ấm êm,

Bỗng làm ngọc nát, bỗng châu chìm.

Đầm đìa giọt thảm khăn hồng thấm,

Lạnh lẽo đêm xuân giấc mộng tìm.

Hình dáng mơ màng, khi thức ngủ,

Tiếng hơi quanh quả nếp y xiêm

Bảy năm vui khổ nghìn năm biệt,

Sớm gió chiều mưa lắm nỗi niềm.



Đông Hồ
(Linh Phượng, 1928)

[Ngao_0p]

TÀI HOA PHÔ



Hơn hớn má đào đôi quả

Hây hây xuân thắm mười ba

Hé cánh song hồ êm ả

Hài xuân nhè nhẹ bước qua



Từng bước noi lề kim cổ

Đôi bờ có cánh hoa hiền

Bạn bè bốn mùa trăng gió

Rừng em suối chị giao duyên



Đông Hồ

[Ngao_0p]

Chơi Bạch Tháp động



Bạch Vân thăm dấu cũ,

Bạch Tháp nhớ người xưa;

Người Bạch Vân đã vắng,

Động Bạch Tháp còn trơ;

Người Bạch Vân chẳng thấy,

Chòm bạch vân phất phơ.

Hỏi đá, đá không nói;

Hỏi mây, mây làm ngơ.

Nhìn đá lòng ngơ ngẩn;

Trông mây dạ thẫn thờ.

Kim cổ màu rêu phủ,

Tang thương bóng nhật mờ.

Ngàn cây cơn gió thoảng,

Cửa động tiếng chuông đưa.

Nghe kinh lòng tục sạch,

Lăng kệ giấc tiên mơ.

Trần gian hay Cực lạc?

Bây giờ là bao giờ?

Người nay tình cảnh ấy,

Lai láng mảnh hồn thơ.



Đông Hồ
(1925)

[Ngao_0p]

Xuân bất tận



Không quá khứ, không vị lai,

Thời gian xuân giữ thắm tươi hoài.

Từ lâu xanh vẫn mơn cành liễu,

Và mãi vàng luôn đượm cánh mai.

Cuộc thế mị thường cơn mộng lớn,

Nguồn xuân bất tận suối thơ dài.

Làm chi năm một lần khai bút,

Bút đã khai từ thiên địa khai.



Đông Hồ

[Ngao_0p]

Một loài hoa vàng

Kỳ sắc như cúc chi hoàng
Kỳ hương nhược lan


Hoa nở nụ đầu

Niềm trinh ý trắng

Hái hoa phong tặng

Hương lắng tờ mây

Hoa cho thơm tuổi thơ ngây

Thơm tay người hái thơm tay người trồng

Nay một bông mai lại một bông

Yêu hoa xin giữ tấm lòng cho nhau

Trăm năm về sau

nghìn năm về sau

Mang mang trời đất

Ai cười ai khóc

Ai vui ai sầu

Cánh hoa còn giữ tươi màu thời gian

Xuân không nở mà thu không tàn

Tinh hoa sắc núi với hương ngàn đâu phai



Đông Hồ
(1963)

[Ngao_0p]

Nhớ rằm tháng hai



Non Bình San lững lờ bóng nguyệt
Nước Đông Hồ man mác hơi may
Cũng rằm năm ngoái tháng này,
Cũng trong, cũng nước non này năm xưa

Cảnh năm trước vẫn là năm trước,
Tình năm xưa đã khác năm xưa,
Này trăng, này núi, này hồ,
Mà người cùng ngắm bây giờ là đâu ?

Chợt nhớ thuở trăng nhu đầu núi,
Dưới bóng trăng lủi thủi bóng ai.
Bóng ai tha thướt cành mai,
Cành mai tuyết điểm, cành mai trăng lồng.

Ta cùng ai thong dong dưới nguyệt,
Sẽ dang tay người ngọc thẩn thơ.
Hồ Đông một vũng nông sờ,
Non Bình một dãy tờ mờ ngọn cao.

Em mới hỏi: “Trăng sao sáng tỏ,”
Ánh đáp rằng: “Trăng có đôi ta”
Bây giờ em đã vắng xa,
Vầng trăng cũng vẫn chưa lòa bóng gương.

Ấy mới biết trăng thường soi tỏ,
Mà lòng ta vẫn có với nhau.
Màu trắng cũng vẫn một màu,
Mà màu mai tuyết thế nào, đổi thay ?

Khóm lau lách lung lay trận gió,
Khiến lòng anh nhớ chỗ năm xưa
Bóng ai trăng đãi thướt tha,
Tiếng ai gió thổi gần xa đối hồi.

Nay vẻ tuyết chiều mai đã vắng,
Tiếng ai còn văng vẳng bên mình.
Bụi hồng đã mỏi mắt xanh,
“Xa xôi ai có hay tình chăng ai ?”

Đi về những lối này năm nọ,
Anh vắng em, anh nhớ xiết bao.
Non Bình này vẫn cao cao,
Nước Hồ kia vẫn một màu xanh xanh.

Ngơ ngẩn mãi với tình non nước,
Nước cùng non đôi bức sầu treo
Nước non non nước đìu hiu,
Người xưa cảnh cũ biết bao nhiêu tình!



(Thơ Đông Hồ, 1932)

[Ngao_0p]

Trăm kém hai dòng lệ...



Trăm kém hai dòng lệ

Gởi lại Mái Trăng Non

Gởi theo gió ly tán

Khắp làng thơ đau buồn



Lệ khô lòng tấm tức

Chưa hết nỗi oan hờn

Lệ khô rồi lệ nhỏ

Quán khách khóc cô đơn



Mực đọng sầu trên giấy

Vần gieo lòng bài thơ

Lệ gieo lòng đau khổ

Sương đọng trên cành khô

Lệ đọng sầu trên gối



Thuyền neo bến mộng bơ vơ

Non xanh xanh

Nước xanh xanh

Non tan tành

Nước tan tành


Gởi ai bài nước non hành...



Đông Hồ

[Ngao_0p]

Tuổi Xuân (*)



Kể từ khi quen nhau,

Vừa mười ba tuổi đầu;

Tuổi xuân, tuổi vui sướng,

Nào có biết chi sầu.



Quen nhau thì yêu nhau,

Yêu nhau quấn quít nhau.

Quây quần trong một tổ,

Như đôi chim bồ câu.

Ngày tháng chỉ mong cầu

Gần nhau được dài lâu.

Sum vầy lòng những ước,

Ly biệt có ngờ đâu.

Muốn thế, vẫn được thế,

Ai khéo chiều nhau tệ,

Bao những cuộc vui cười.

Cùng nhau cùng chia sẻ:



"Anh ơi! em muốn học,

Anh hãy dạy em đọc,

Dạy em không? Hở anh?

Không dạy em, em khóc.

- Em đừng làm nũng chứ!

Hãy nói anh nghe thử,

Em muốn học chữ gì?

- Em muốn học Quốc ngữ!



Quốc ngữ chữ Việt Nam,

Này thơ em, anh xem.

- Anh nghe , em cứ đọc!

- Thơ rằng: "Anh yêu em!..."



"Em muốn dạy anh thêu,

- Yêu em, anh phải chiều,

- Chỉ kim, anh thử lựa,

Nghe lời em , em yêu.

Này! anh thêu khéo chán,

Ngàn mây đôi chiếc nhạn

Chắp cánh tung trời bay,

Trăm năm cùng kết bạn.

- Tươi thắm bức lụa là,

Đôi chim nhạn không già,

Đời mình âu cũng thế,

Ngày xuân ở với ta..."



"Này anh! buổi thư nhàn

Em dạy anh học đàn.

- Học đàn khó! - Đâu khó!

Chỉ đôi tiếng nhặt khoan!..."

Khoan nhặt đôi đường tơ;

Lay động đôi lòng thơ.

Gảy nên khúc Tình ái.

Khúc dứt, lòng ngẩn ngơ...

Buông bắt trên tơ trúc,

Nhìn em, năm ngón ngọc,

Năm búp măng nõn nà,

Mãi nhìn đàn chửa thuộc...



"Anh ơi! Em muốn chơi,

Non nước chốn này vui..."

Âu yếm, cầm tay dắt.

Cùng nhau thưởng cảnh trời.

Ngày lặng, màu hoa cỏ,

Đêm thanh, thú trăng gió.

Cảnh trời với lòng người

Biết bao lần gặp gỡ.



"Anh! Em muốn chơi thuyền,

Một ngày ta làm tiên..."

Buông buồm theo ngọn gió,

Sóng nước những triền miên.

Trời biển cảnh lồng lộng,

Đôi tấm lòng rung động.

Kề vai sẽ tựa nhau,

Chập chờn trong giấc mộng.

Bên rừng chiếc lá rơi,

Mặt nước, cánh hoa trôi.

Chòm mây bay tản mác,

Đàn nhạn rẽ phương trời.

Trông cảnh, em ngậm ngùi,

Nhìn em, anh thở dài,

Cảm nghĩ chuyện dời đổi,

Giọt lệ bắt đầu rơi!...



Biết đời từ hôm ấy,

Tuổi lớn, ngày dần thấy:

Chuyện buồn đưa đến thường,

Ngày vui không có mấy.

Đôi lứa cũng xa nhau,

Tuổi xuân còn mãi đâu.

Biệt ly nay mới biết,

Chi xiết nỗi thương đau.

Giọt lệ một lần ứa,

Biết bao lần chan chứa;

Một lần khi bắt đầu,

Biết bao lần sau nữa!



Chốc, mười mấy năm trời,

Trăm nghìn cảnh đổi dời,

Nói đến chuyện gặp gỡ,

Sóng ngược lại bèo xuôi!

Cuộc đời những lăn lóc,

Tiếng cười đổi tiếng khóc.

Nào đâu bạn trẻ thơ,

Cùng ta kề mái tóc?

Buồn nhớ cảnh năm xưa,

Lòng riêng những thẫn thờ.

Tóc xanh hồ đã bạc,

Luống tiếc tuổi ngây thơ!




Đông Hồ
(Cô gái xuân)


--------------

(*) Bài này nguyên ở trong Thơ Đông Hồ sau lại đưa vào Cô gái xuân. Thi nhân có thêm ít nhiều, tiếc sao người lại không bỏ đôi đoạn đỏm dáng quá.

(Chú thích của Hoài Thanh & Hoài Chân trong Thi Nhân Việt Nam)

[Ngao_0p]

Chuỗi Ngọc

Biết đâu Hợp Phố mà mong châu về.



Nhặt ngôi sao lạc đêm thanh khiết,

Vớt điểm hào quang đáy biển sâu.

Hứng giọt bình minh từng lá cỏ,

Chàng đưa Em giữ chuỗi minh châu.



Hớn hở tay Chàng rung ánh sáng,

Mười đầu ngón nở ý yêu đương.

Và lòng Chàng nở niềm âu yếm,

Đem đắp vào Em chuỗi Mến thương.


Em giấu vào lòng sâu kín nhất,

Đeo vào vòng ngực trắng trinh hơn.

Một lần, chỉ một lần hôm ấy,

Nghĩ suốt đời Em, ngọc hãy còn.



Em có ngờ đâu cơn lửa binh,

Cho tràng châu ngọc vỡ tan tành.

Ngọc rơi. Ôi! Cũng như hoa rụng,

"Đáo địa nhất vô thanh".



Chuỗi ngọc Chàng cho Em, mất rồi!

Còn đây một chuỗi Tiếc thương dài,

Và đây, vạn giọt lòng ngưng đọng;

Ý ngọc Tình châu chớp mắt rơi ...



Sao lạc không về, Trời thổn thức,

Nước chìm điểm sáng, Biển bâng khuâng.

Sương tan, Cỏ héo lòng thương nhớ,

Ngọc mất, Chàng xa. Lệ ngập ngừng.





Đông Hồ
(Trinh Trắng)