Kiên Giang

[Ngao_0p]

Phần tiểu sử tác giả sẽ bổ sung sau

Màu Mực Tím

Mực tím phai rồi anh vẫn nhớ
Mùa hoa điệp nở, mộng ngày xanh
                              KG

Tôi đã tương tư màu mực tím
Từng ngày mới viết chữ A, B
Cong queo dòng bút tình thơ dại
Chữ nghĩa đẹp trong nét vụn về
Mỗi lần trái mồng tơi chín
Anh hái làm mực tím
Tặng cô bạn nữa ve bầu
Cô đem mực tím nhuộm màu áo thơ
Từ ngày nhuộm áo màu tim tím
Bè bạn gặp em ở cổng trường
Thường gọi : Này cô em áo tím
Cho anh nhểu mực viết văn chương

Mỗi lần tan học tung tăng bước
Em đụt mưa chiều trú nắng trưa
Dưới lá mồng tơi râm bóng mát
Ngồi nghe mẹ kể chuyện đời xưa
Mẹ nghèo chăm bón vồng khoai tím
Hái lá mồng tơi bán chợ làng
Đổi gạo mua đèn cùng giấy mực
Nuôi con ăn học , mấy năm trường .

Từ lúc em vào trường áo tím
Riêng anh thi học rớt trường tư
Khác trường, khác lớp, tình chưa ngỏ
Ký ức ngày xanh ... lớp bụi mù .
Mẹ không phiền trách anh thi rớt
Nhưng thoáng nét buồn trong mắt sâu
Vẫn bán lá khoai mua giấy mực
Nuôi con chờ đợi mùa thi sau .

Để tự trách mình anh cạo trọc
Học trò thi rớt hoá nhà sư
Đèn chong từ đó soi trang sách
Chữ nghĩa tương tư mắt học trò .

Sợ lỡ mùa thi mẹ lại già
Gánh hàng oằn nặng, quãng đường xa
Bóng chiều nghiêng xế trên lưng mẹ
Con học đợi ngày chiếm thủ khoa .

Bên song cửa sổ ngôi nhà cổ
Khi mẹ gánh hàng họp chợ đông
Con ngỡ trong hồn , hoa phượng nở
Đẹp thay trang sách dưới đèn chong

Sương khuya rơi uớt cánh đồng
Ướt vai áo mẹ , ướt lòng sách đêm
Trăng mờ sáng tựa hoa đèn
Mẹ lo cơm áo , con tìm công danh .

Mùa thi ấy con vừa thi đỗ
Thì bóng từ thân đã khuất rồi
Ai đẩy xe tang chầm chậm lại
Chờ hoa phượng rụng phủ quan tài

Mẹ buông gánh nợ đời đi vội
Cát bụi quay cuồng theo bánh xe
Ví biết mẹ già sao mất sớm
Con tìm danh vọng để làm chi

Mây Tần từ đó thành mây trắng
Con ngỡ mây tan : tóc mẹ hiền
Ngước mắt nhìn mây con vẫn ngỡ
Mẹ mình họp chợ chốn cung tiên .


Kiên Giang

[Ngao_0p]

Hoa Trắng Thôi Cài Lên Áo Tím

I.

Lâu quá không về thăm xóm đạo
Từ ngày binh lửa xoá không gian
Khói bom che lấp chân trời cũ
Che cả người thương, nóc giáo đường .

Mười năm trước, em còn đi học
Áo tím điểm tô đời nữ sinh
Hoa trắng cài duyên trên áo tím
Em là cô gái tuổi băng trinh .

Trường anh ngó mặt giáo đường
Gác chuông thương nhớ lầu chuông
U buồn thay ! Chuông nhạc đạo
Rộn rã thay ! Chuông nhà trường .

II.

Lần kia anh ghiền nghe tiếng chuông
Làm thơ sầu mộng dệt tình thương
Để nghe khe khẽ lời em nguyện
Thơ thẩn chờ em trước thánh đường .

Mỗi lần tan lễ, chuông ngừng đỗ
Hai bóng cùng đi một lối về
E lệ, em cầu kinh nho nhỏ
Thẹn thùng, anh đứng lại không đi .

III.

Sau mười năm lẽ anh thôi học
Nức nỡ chuông trường buổi biệt ly
Rộn rã từng hồi chuông xóm đạo
Tiễn nàng áo tím bước vu quy

Anh nhìn áo cưới mà anh ngỡ
Chiếc áo tang liệm khối tuyệt tình
- Hoa trắng thôi cài lên áo tím
Thôi còn đâu nữa tuổi băng trinh

Em lên xe cưới về quê chồng
Dù cách đò ngang, cách mấy sông
Anh vẫn yêu em người áo tím
Nên tình thơ ủ kín trong lòng .

IV.

Từ lúc giặc ruồng vô xóm đạo
Anh làm chiến sĩ giữ quê hương
Giữ tà áo tím, người yêu cũ
Giữ cả lầu chuông, nóc giáo đường

Mặc dù em chẳng còn xem lễ
Ở giáo đường u tịch chốn xưa
Anh vẫn giữ lầu chuông gác thánh
Nghe chuông truy niệm mối tình thơ .

Màu gạch nhà thờ còn đỏ thẫm
Như tình nồng thắm thuở ban đầu
Nhưng rồi sau chuyến vu quy ấy
Áo tím tình thơ đã nhạt màu .

V.

Ba năm sau chiếc xe hoa cũ
Chở áo tím về trong áo quan
Chuông đạo ngân vang hồi vĩnh biệt
Khi anh ngồi kết vòng hoa tang .

Anh kết vòng hoa màu trắng lạnh
Từng cài trên áo tím ngây thơ
Hôm nay vẫn đoá hoa màu trắng
Anh kết tình chung gởi xuống mồ

VI.

Lâu quá không về thăm xóm đạo
Không còn đứng nép ở lầu chuông
Những khi chuông đổ anh liên tưởng
Người cũ cầu kinh giữa thánh đường .

"Lạy Chúa con là người ngoại đạo
Nhưng tin có Chúa ở trên cao
Trong lòng còn giữ màu hoa trắng
Cứu rỗi linh hồn con, Chúa ơi !"

.......

Kiên Giang

[ynp]

Đây là bài Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím thi sĩ Kiên Giang viết năm 1958, ynp tìm được while surfing the net. Bài Ngao_Op posted ở trên khác wá, không tác giả sửa sau này hay người nào khác sửa ?



Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo Tím

Lâu quá không về thăm xóm đạo
Từ ngày binh lửa cháy quê hương
Khói bom che lấp chân trời cũ
Che cả người thương nóc giáo đường

Mười năm trước em còn đi học
Áo tím điểm tô đời nữ sinh
Hoa trắng cài duyên trên áo tím
Em còn nguyên vẹn tuổi băng trinh

Quen biết nhau qua tình lối xóm
Cổng trường đối diện ngó lầu chuông
Mỗi lần chúa nhật em xem lễ
Anh học bài ôn trước cổng trường

Thuở ấy anh hiền và nhát quá
Nép mình bên gác thánh lầu chuông
Để nghe khe khẽ lời em nguyện
Thơ thẩn chờ em trước thánh đường

Mỗi lần tan lễ, chuông ngừng đổ
Hai bóng cùng đi một lối về
E lệ em cầu kinh nho nhỏ
Thẹn thùng, anh đứng lại không đi

Sau mười năm lẻ anh thôi học
Nức nở chuông trường buổi biệt ly
Rộn rã từng hồi, chuông xóm đạo
Khi nàng áo tím bước vu quy

Anh nhìn áo cưới mà anh ngỡ
Chiếc áo tang liệm kín khối sầu !
Hoa trắng thôi cài trên áo tím
Giữ làm chi kỷ vật ban đầu !

Em lên xe cưới về quê chồng
Dù cách đò ngang cách mấy sông
Vẫn nhớ bóng vang thời áo tím
Nên tình thơ ủ kín trong lòng

Từ lúc giặc ruồng vô xóm đạo
Anh làm chiến sĩ giữ quê hương
Giữ màu áo tím, cành hoa trắng
Giữ cả trường xưa, nóc giáo đường

Giặc chiếm lầu chuông xây ổ súng
Súng gầm rung đổ gạch nhà thờ
Anh gom gạch nát, xây tường lủng
Chiếm lại lầu chuông, giết kẻ thù

Nhưng rồi người bạn đồng song ấy
Đã chết hiên ngang dưới bóng cờ
Chuông đổ ban chiều, hồi vĩnh biệt
Tiễn anh ra khỏi cổng nhà thờ

Hoa trắng thôi cài trên áo tím
Mà cài trên nắp áo quan tài
Điểm tô công trận bằng hoa trắng
Hoa tuổi học trò, mờ thắm tươi


Xe tang đã khuất nẻo đời
Chuông nhà thờ khóc đưa người ngàn thu
Từ đây tóc rũ khăn sô
Em cài hoa trắng lên mồ người xưa .

-- Kiên Giang Hà Huy Hà 28.5.58

[Thien Sat Ma Yeu]

Bánh Ống Trà Vinh



Tôi yêu kiểu áo "tầm vong" nhỏ
Đôi mắt đen huyền cô gái lai
Đôi mái chùa cong như cánh phượng
Gió bay cờ phướng đẹp mây trời.

Tôi yêu hơi nước trong nồi đất
Nấu chín mùi thơm bánh Phú Vinh
Lá dứa tiên thanh màu lá mạ
- Cô em mặc áo cũng thiên thanh.

Tôi yêu múi bưởi Thanh Trà ngọt
(Những hột kim cương của đất lành)
Thay tách nước trà khi đụt nắng
Ra về còn luyến chút ân tình.

Đời lặng lờ trôi trên biển lúa
Vờn theo bóng nhạn cánh cò bay
Lưới tung chụp sóng, tìm cơm áo
Thuyền trở về sông, bến cá đầỵ

Tiếng trống cơm hoà nhạc ngũ âm
Trong ngày Đưa Nước, hội trăng rằm
Dù Kê hát bội vui chùa miễu
Sống thái bình, quên cả tháng năm.

Hơi nước còn thơm mùi bánh ống
Còn thơm tà áo sắc thiên thanh
Cô em bán bánh sao hiền quá
Lóng lánh mắt huyền in bóng anh.

Vườn bưởi Biên Hòa tuy ngọt lịm
Cũng không bằng nửa múi Thanh Trà
Vì hương tóc rối thơm bông bưởi
- Cô gái Trà Vinh đẹp mặn mà.

Về xứ Trà Vinh ăn bánh ống
Thương màu lá dứa, áo thiên thanh
Gió đưa hương bưởi vào hơi thở
Thương xứ thương luôn gái Vĩnh Bình.

trích từ tập thơ "Lúa Sạ Miền Nam"

[Thien Sat Ma Yeu]

CẦU TRE


(Gởi Thùy Nhiên và thân tặng những bạn
đường đang sống quay cuồng giữa đô thành
loạn vết xe ngựa và cát bụi, chắc không bao
giờ hướng mặt về miền quê để mà sống
lại với mối tình "cầu tre" ...)

Ai ở làng quê
đă từng qua nhịp,
Qua nhịp cầu tre;
Lặng nghe, lặng nghe
Tiếng hò tiếng hát
Dưới mái nhà tranh.

Ầu ơ .... "Ví dầu cầu ván đóng đinh,
Cầu tre lắc lẻo, gập ghềnh khó đi .
Khó đi mượn chén ăn cơm,
Mượn ve mua rượu, mượn đờn kéo chơi".
Kéo lên: ọ é ò e ....
Cầu tre lắc lẻo, cầu tre gập ghềnh.
Cầu tre một nhịp chênh vênh,
Bắc ngang dòng nước lênh đênh sóng bèo .
Cầu tre lắc lẻo, cheo leo,
Những đêm trăng xế, trăng treo đầu cầu .
Cầu tre soi bóng sông sâu,
Ánh trăng sóng nước đượm màu lung linh.
Cầu tre gối nhịp đất lành,
Nằm nghe tiếng hát, tâm tình quê hương.
Cầu tre làm chiếc đò ngang,
Nối đôi bờ đất đôi làng thương nhau .

Nhà anh ở kế bên cầu,
Nhà em ở cuối đầu cầu bên sông.
Bên sông cứ mỗi hừng đông,
Em ra vo gạo, bến sông bên cầu .
Anh vừa mở cổng thả trâu,
Thấy em, anh vội xé rào nhìn em.
Rồi qua cầu nói với em:
"Cô vo nếp anh thèm mùi xôi"
Vì anh, khi mới hừng trời,
Qua cầu, em biếu dĩa xôi muối mè .
Cầu tre lắc lẻo cầu tre,
Con đò chở tấm tình quê qua cầu ....
Từ đây cứ mỗi mùa cau,
Anh qua cầu để bẻ cau cho nàng.
Khi nào trầu hút trầu khan,
Anh qua xin lá trầu vàng bên em.
Khi mùa cấy hái "đông ken",
Ruộng anh em cấy, đất em anh cày .
Vần công lối xóm tiếp tay,
Kết tình lưu luyến gái trai đôi làng.
đôi tim trang lứa nhịp nhàng,
Hoà theo nhịp sóng lúa vàng mênh mông.
đôi lòng cách một dòng sông,
Tơ hồng chưa buộc, tơ lòng đã xe .
Cầu tre lắc lẻo cầu tre,
Duyên nghèo đầm thấm, tình quê nồng nàn.
Trong tình yêu nước, yêu làng,
Có tình chăn gối, đá vàng lứa đôi .
Mẹ chàng cậy mối cậy mai,
Tặng quà lễ nói một đôi bông vàng.
Hai bên cô bác họ hàng,
Chọn ngày lễ cưới qua rằm tháng Giêng.
Bỗng rồi lửa cháy xóm giềng,
Cầu tre gãy nhịp gục nghiêng giữa dòng.
Lửa tràn lan cháy bên sông,
Máu pha nước mắt đỏ lòng trường giang.
Giặc tràn về bắt sống nàng,
. . . . . . . . . . . . . . . .
Thôi đành dập liễu vùi mai,
Bóng hồng gục giữa rừng người hung hăng.
Từ đây sông lạnh bóng trăng,
Nước như ngừng chảy sầu vương mối hờn.
Vườn xanh úa hết chồi non,
Cau khô, trầu héo chẳng còn nồng cay .
đôi trâu bỏ dở vốc cày,
Lòng người lòng đất đắng cay não nề .
đêm đêm như vẳng còn nghe,
Tiếng than khóc của cầu tre một mình:
"Ví dầu cầu ván đứt đinh,
Cầu tre găy nhịp, chung tình khóc nhau .
Cầu tre khóc một hôm nào,
Mẹ qua cầu bỏ trầu cau cho chàng.
Còn đâu mùi vị xôi vàng,
Buổi đầu trai gái đôi làng biết nhau .
Còn đâu những buổi thả trâu,
đứng bên hàng trúc xé rào nhìn em.
Còn đâu mùa ruộng "đông ken"
Ruộng anh em cấy, đất em anh cày .
Còn đâu vị lá trầu cay,
Miếng cau dầy trắng mà say miếng trầu .
Bây giờ quê cũ còn đâu,
Còn đâu người đẹp với cầu tre xưa"

Chiều chiều gió thổi, gió đưa
Nhớ người một buổi chiều mưa lên đường.
Người lên đường ra lính.
Trong lòng và trên đầu súng,
Có hình ảnh nước Việt Nam.
Trong ấy có đôi làng thân mến,
Một dòng sông và đôi bến ngó nhau,
Một tình thương bắc một nhịp cầu,
Chìm sâu giữa đôi lòng trang lứa,
Thân yêu nhau từ thuở thanh b́nh.
đến khi thời loạn đao binh....
Lòng còn chôn chặt khối tình đầu tiên.
Mai này trời lặng phong yên,
Bóng cờ tươi thắm ngự trên hoang tàn.
Anh sẽ về làng,
Về tận bên sông quê;
Anh bắc nhịp cầu quay,
Anh xây chân cầu sắt
Trên xác chiếc cầu tre,
Nối liền đôi bờ đất
Hàn lại vết thương đau .
Bến xưa dù đổi nhịp cầu,
đất nghèo còn giữ lấy màu quê hương.
Dù cầu sắt nọ giàu sang,
Áo cầu rực rỡ phết vàng sơn son.
Dù sông cạn với núi mòn,
Trong hồn quê vẫn có hồn cầu tre .
Dù đời tham tướng bỏ xe,
Lòng anh lắng xuống niềm quê chân thành.
Dù đời mê bã hư danh,
Lòng quê bắc lại mối t́nh cầu tre .
Cầu tre ới hỡi cầu tre,
Cầu tre lắc lẻo, cầu tre chung tình...

(Rạch Giá, Thượng tuần tháng Chạp, 53)

[Thien Sat Ma Yeu]

Chậu Nhỏ Đựng Đầy Hồn Cố Thổ

Kỷ niệm một chuyến trở về thăm làng cũ
(Đông Yên, U Minh Thượng)


Năm mươi năm, bỏ làng xa xứ
Đầu bạc mới tìm về cố hương
Quên mất Vàm ngoài sông Cái nước
Không nghe gà gáy giữa canh sương

Khỉ hết chuyền cành bần hái trái
Bông không còn rụng thả trôi sông
Ngày thơ xé mắm ăn bần chín
Bóng mát lung linh chở khẳm xuồng

Cây cầu dừa bắc ngang đường lở
Trẻ quậy bùn sôi bến tắm mưa
Nay đã xây cầu, hai mố đúc
Mình quên là phải cái cầu xưa

Kìa sân phơi lúa thời thơ dại
Con nít đá banh gọt bặp dừa
Ai đá thua khum lưng, cơng bạn
Bây giờ lập miếu nhớ người xưa

Đã cất lâu ngôi trường lợp ngói
Trống da trâu đánh buổi đông trường
Thầy cô ở huyện vô đây dạy
Cha mẹ học trò đều mến thương

Thằng bạn cái thời tuổi tắm mưa
Dắt mình tìm lại đất nền xưa
Vẫn còn nguyên vẹn, không ai chiếm
Tràm mọc đầy sân, mặc gió lùa

Ở chợ, người giàu giành hết đất
Không nhà, tới chết vẫn long đong
Sao chưa trở lại U Minh Thượng
Hai đứa già ôm tuổi tắm mưa

Nắm chặt tay sần người bạn cũ
Gượng cười, đứng ngắm cánh diều bay
Còn mang nặng nợ văn chương đó
Khó trở về quê lúc trắng tay
Đứng giữa nền xưa sao muốn khóc
Hàng ba giăng vơng, mẹ ru con
Sáu năm hồn mẹ vào thiên cổ
Tiếng vơng nhà bên gợi nỗi buồn

Vẫn tiếng cu gù thời trẻ dại
Còn nghe gió hát lộng chồm tre
Bến sông lở đất khơi dòng chảy
Đông xóm xanh làng mát bóng quê

Móc đất giữa nền nhà bỏ trống
Đựng đầy chiếc giỏ cuối đời người
Đem hồn quê gởi nơi thành thị
Giữ lấy cố hương giữa chợ đời

Chậu nhỏ đựng đầy hồn cố thổ
Tiếng gà rừng gáy thuở khai hoang
Ngỡ sông quê chảy vờn hương khói
Nghe tiếng cu kêu sực nhớ làng.

[Thien Sat Ma Yeu]

Chuyến Tầu Đời


Chuyến tàu đã chuyển bánh rồi
Xe qua từng trạm kéo còi biệt ly
Khói tàu vơ vẩn thành mây
Mối tình lưu khứ thoáng bay lên trời

Em tôi đứng giữa ga đời
Lần đầu tiên khóc, tiễn người đi xa
Xe qua cổng, khuất nhà ga
Bánh nghiền gió bụi, nghiến qua cõi lòng

Đôi con đường sắt song song
Chạy về một hướng mà không giao đầu
Sân ga nằm nhớ con tàu
Tàu theo bóng sắc để sầu sân ga

Trường đời là bóng đường xa
Tình đời là chuyến tàu qua vội vàng
Đắng cay là cát bụi đường,
Lòng ta là một đám tang ... không mồ

Thân tằm gầy guộc xác xơ
Chợ đời, mấy kẻ bán thơ làm giàu
Đời ta lỡ mấy chuyến tàu
Vì chưng vứt bỏ công hầu sau lưng

Kiên Giang
(Trên một chuyến tàu đêm tháng 6 - 61)

[Thien Sat Ma Yeu]

Cô Hàng Bông Cỏ


Năm ngoái cùng sang đò Rạch Miễu
Sánh vai qua "bắc" dưới trăng tà
Nắm tay xuống bến như đôi trẻ
Chờ đợi nôn nao phút tới nhà

Gió thổi, thổi tung đôi mái tóc
Em choàng khăn lụa, kiểu choàng hầu
Gió không hôn được làn da mộng
Em đứng nhìn trăng như khẩn cầu

Lúc đến giáo đường trong lễ nhứt
Trăng sao vũ trụ chứng tình duyên
Thoáng nhìn nhân dáng như tơ liễu
Hồn mộng đan nhau lưới tóc huyền

Sợ em vấp ngã khi qua bến
Anh nhẹ dìu em bước xuống đò
Em nắm tay anh như cố bám
Trái tim thi sĩ, mối tình thơ

"Bắc" vừa tách bến, em cười nụ
Chỉ rặng dừa khẽ bảo : "Bến Tre!
Quê mẹ bên sông râm bóng mát
Gốc dừa bám đất vững chân quê"

Ngày thơ em gánh hàng bông cỏ
Bán chợ Bang Tra khắp lối mòn
Ai cũng khen nước da trắng mịn
Cỏ dường quyến luyến gót chân thon

Về xứ, em mua thuốc Mỏ Cày
Mua tôm nước bạc, rượu nồng cay
Đãi chồng chợ búa về quê vợ
Cát bụi đô thành bỏ lại đây

Lâu lâu về tỉnh đi đò máy
Cùng thở gío sông, ngắm nắng hồng
Qua vịnh qua doi tìm bến mát
Neo hồn Lý Bạch giữa dòng sông

Mùa cá tôm, hội hè sóng nước
Thả thuyền đuổi bắt sóng trường giang
Sóng trôi, thuyền lướt theo không kịp
Làm vỡ hào quang, nát mảnh trăng

Nửa đêm thuyền chở khẳm khoang trăng
Chở tiếng chuông khuya, nhạc giáo đường
Khác đạo, trái tim cùng máu đỏ
Phật trời sẽ buộc mối tơ vương

Năm sau qua "ba"c", lòng đơn chiếc
Sao chuyến xe đò chạy quá nhanh
Nuốt vội quãng đường đầy kỷ niệm
Tóc xanh đã rối mộng xuân xanh

Đò máy Bang Tra ngày mấy chuyến
Rước đưa hành khách lạ hay quen
Còi tàu nức nở kinh cầu nguyện
Như tiếng lòng anh tưởng nhớ em

Về xứ dừa xanh tìm kỷ niệm
Lạnh lòng, lạnh gío, lạnh đường xe
Người xưa bỏ xứ lên đô thị
Có thấu tình ta hỡi Bến Tre!

Kiên Giang
(Bến Tre, một mùa gío bấc)

[Thien Sat Ma Yeu]

Cối Khuya


Ngày con thơ dại
Mẹ thức suốt đêm
Một mình giã mướn đóng thêm tiền trường
Chày khuya làm mỏi canh sương
Nện từng nhịp mạnh mở đường chữ thơm

Lửa ngầm cháy ruột cuí cơm
Sương khuya đọng lá bầu non ngoài giàn

Con cuí cháy tàn
Mẹ còn đứng cối
Đèn khuya le lói
Soi bóng tre gầy

Sương nhiều nên cám không bay
Mà sao vầng trán ướt đầy mồ hôi

Gạo này mẹ giã trắng tươi
Nửa mua giấy mực, nửa nuôi gia đình
Ngày mai con xuống tỉnh thành
Mang theo giạ gạo, chút tình mẹ quê

Con nằm ngủ vạt giường tre
Lòng thơ trăn trở lắng nghe nhịp chày
Hé mền nhìn bóng cao gầy
Con thương thương quá, nhịp chày canh sương

Nát rồi cối gạo quê hương
Từ ngày bỏ xứ lên đường tản cư
Trán nhăn cày nếp ưu tư
Đêm nay ngồi viết lá thư quê nghèo

Ao xưa tản mác sóng bèo
Chân trời cũ, tiếng sáo diều im hơi
Ngước lên, mắt loạn bụi đời
Trời đen khói lửa, sáng ngời hoả châu

Chày xưa cối cũ còn đâu
Còn đâu hột gạo thơm mùi quê xưa

Nửa đời con, mấy gió mưa
Công ơn trời biển con chưa đáp đền
Đêm nay gục khóc bên đèn
Làm thơ dâng mẹ trọn niềm cối khuya

Kiên Giang
(Tết 67)

[Thien Sat Ma Yeu]

Cốt Trăng


Tục lệ quết bánh phồng đêm rằm tháng chạp không còn nữa ở làng quê.
Đẹp biết mấy bàn tay trai làng lấm mồ hôi ướt tóc mai của cô gái trang lứa đứng cối chày đôi.
Không còn ai cán mỏng vầng trăng trên chiếc bánh phồng sốp của tuổi thơ.
Ánh trăng rằm vẫn đọng trong lòng cối cô đơn.
Nhưng ánh vàng đã tan loãng trong mênh mông, phải chăng đi tìm một chân dung mờ khuất.
Quết bánh phồng đêm rằm tháng chạp
Dòng sông lấp lánh, sóng bâng khuâng
Khi chày khua cối, làng xao xuyến
Gọi chị Hằng Nga viếng xóm làng
Xem đôi trai gái quết chày đôi
Giọt giọt mồ hôi ướt tóc mai
Anh vội nâng khăn lau trán mộng
Cô em bẽn lẽn, giấu môi cười
Bột nhuyễn màu trăng bởi ánh vàng
Hoà tan khi mẹ cán vầng trăng
Trên nền bánh mỏng, trăng vàng ửng
Trăng sáng cuối năm, sáng cả làng
Tàn trăng tháng chạp vào Nguyên Đán
Hết Tết ra giêng, em lấy chồng
Năm tới cũng ngày rằm tháng chạp
Cối trăng nhớ nhịp chày mồ côi
Chỉ mình anh, chị Hằng thao thức
Một mình đứng cối đến trăng tà
Tiếp tay mẹ, cán trăng trên bánh
Vì bánh là trăng đến mọi nhà
Năm năm sau, lại về quê cũ
Làng xóm không ai quết bánh phồng
Cối lạnh đọng màu trăng tháng chạp
Ánh vàng trong cối toả mênh mông
Bánh chợ, đủ màu cay đắng mới
Bánh phồng đời gọi bánh quê mùa
Cối mòn, chày gãy nằm trong bếp
Mặc thói đời nhiều nỗi nắng mưa.

Kiên Giang
Tháng chạp 2002

[Thien Sat Ma Yeu]

Đau Trong Lòng


Vắng em sa mạc vào hồn
Lạc đà thay bước nỗi buồn ngao du
Vắng em trưa có sương mù
Thư trang lạnh ngắt lời thư nhạt tình
Hởi người vào buổi trăng trinh
Trái tim có mấy bóng hình trong mơ

Dại khờ là kẻ làm thơ
Từ lâu nuôi mộng, bây giờ nghẹn đau
Đã yêu trao trọn cho nhau
Mà người lừa đão nói câu đưa đò

Đường tình cát bụi mịt mờ
Trong lầu mộng ngọc có mồ thanh lâu
Trần ai hề bã công hầu
Mơ khanh tướng, bước qua cầu phù hoa

Nàng đi vay mượn hồn ta
Điểm trang hư vọng bước qua xác gầy
Làn môi đôi mắt gót giày
Moi tim, nạo tủy xác này héo khô

Nàng chê thi sĩ dại khờ
Làm thơ đổi gạo bao giờ giàu sang
Những thằng thi sĩ lang thang
Trọn đời vào mộng tiêu hoang kiếp đời

Còn gì xét lại người ơi
Trái tim rách nát ngàn bài thơ đau
Từ ngàn xưa cho đến ngàn sau
Bao giờ thi sĩ hết đau trong lòng

[Thien Sat Ma Yeu]

Đếm Sao Vô Hình


Ngày chúng mình yêu nhau
Mắt anh là vì sao
Mở rộng vùng chiêm bao
Cho tình em lấp lánh

Em thích hôn mắt anh
Rồi bảo : "Đây trời xanh
Cho hồn em trú ẩn
Trong vùng mát thơm lành"

Những đêm trời sáng sao
Mình thích ra bờ ao
Áp đầu nhìn một hướng
Hồn cùng bay lên cao

Ngoéo tay mình giao ước
Ai đếm hết sao trời
Sẽ được hôn trong mắt
(Người nào thua cuộc chơi)

Anh đếm một hai ba
(Không kể ánh sao sa)
Bốn năm rồi sáu bảy
Sao tiếp sao hằng hà

Khi đếm sao anh dặn
Đừng đếm sao Ngân Hà
(Những vì sao tan vỡ)
Làm Ngưu-Chức lìa xa

Một trăm, ngàn vì sao
Vì sao thấp hay cao
Vì sao mờ hay tỏ
Đều đẹp tình ly tao

Đếm hoài không hết số
Vì vòm trời bao la
Nên tình thơ man mác
Sao nở ... trời cẩn hoa

Đôi mươi năm sau nữa
Cuộc sống cướp ngày xanh
Mắt anh mờ ánh lửa
Vì thao thức tàn canh

Em vẫn hôn mắt anh
Với chuỗi hôn nồng cháy
Khẽ nói : "Trời vẫn xanh
Trong trái tim tinh anh"

Sao trời dầu tắt lặn
Nhưng ánh sao ân tình
Vẫn sáng đẹp bình minh
Khi tình ta gắn bó

Thời chiến trời hết xanh
Vì màu đen khói loạn
Dải Ngân Hà tan nhanh
Sao trời rơi tan tành

Đêm trăng, đi ngủ sớm
Không dám đứng bờ ao
Sánh vai ngắm trời cao
Tàn rồi trăng thơ ấu

Hãy đếm trong ánh mắt
Hằng hà sao vô hình
Để em tơ ôm ấp
Hương tuổi thời băng trinh

[Thien Sat Ma Yeu]

Đêm Thai Nghén

Qua rồi, biết bao đêm không ngủ
Ta khóc trong lòng giấy tả tơi
Bằng óc, bằng tim, bằng cảm hứng
để ghi chép lại vạn trang đời .

Thao thức là giờ đau quặn th¡t
Là giờ thai nghén của tâm hồn
Ôi! thần thánh, phút, giây thai nghén
Hỡi trang giấy trắng hỡi tâm hồn.

Hãy sống triền miên bên giấc ngủ
Mỉm cười trong bóng tối thâm u
Cười trong rau cỏ, khi thai nghén
Mà bút cuồng đau vẫn hẹn hò.

Kẻ tuyệt vọng chỉ là xác chết
Những lời hoa gấm thuốc hồi sinh
Hãy ghì ôm lấy đời hoa mộng
Hỡi kẻ bơ vơ kẻ tuyệt tình.

Mực chảy mở đường cho thế hệ
Là bao giọt máu tự buồng tim
Xác gầy nhưng dạ bằng gang thép
Trên huyệt đầu lâu, ta đắp nền.
Bao giờ hộc máu trên trang giấy
Gần tàn hơi, bút vẫn nở hoa
Trong tác phẩm ta gieo sự sống
Cái còn sống mãi vẫn là ta .

Qua rồi biết bao đêm không ngủ
Bạn ở phố nghèo, ngõ hẻm sâu
Bạn ở lầu cao, hay gác trọ
đêm nầy vẩy bút đón chào nhau .

Gặp nhau rồi, giữa đêm thai nghén
Dẫu lạ hay quen, dẫu kẻ thù
Hãy vẩy bút cùn, tung giấy mực
Tìm nhau trong bóng tối thiên thu .

[Thien Sat Ma Yeu]

Đồng Tiền Duyên

Chưa chồng ôm má ngủ đi em
Cứ ngỡ còn thơ dưới mái thềm
Thuở mới lên mười ăn nước đá
Cười duyên má núng đủ hai tiền

Người chị thấy em mình ngộ nghĩnh
Bảo rằng : "Cô Út có hai tiền
Hãy cho chị đổi hai đồng bạc
Có lấy hai đồng đổi chút duyên ?"

Em mắc cỡ chạy ôm siết mẹ
Đôi bàn tay nhỏ bụm đồng tiền
Giả vờ ngáy ngủ nhưng không ngủ
Khúc khích cười trong áo mẹ hiền

Năm nào vào tuổi xuân đôi chín
Em vẫn còn ôm mẹ ngủ say
Nuối tiếc cái thời ăn nước đá
Lòng còn ấp ủ mộng thơ ngây

Hãy siết mẹ đi và siết nữa
Vì không lâu nữa độ vài năm
Gối tay chồng thế tay người mẹ
Ru mộng hồn vào giấc ái ân

Ai mở vòng tay kề gối phượng
Dìu em vào mộng giữa trường đời
- Em ơi ngày ấy bao lâu nữa
- Anh muốn nàng thơ chậm trả lời

Hãy để đồng tiền tròn má núng
Cho anh hôn lén cứ làm thơ
- Ngày nào có kẻ giàu xin cướp
Anh mất tiền duyên hết ước mơ

Kiên Giang
(28 -12 - 63)

[Thien Sat Ma Yeu]

Đồng Xu Giấy Chặm

Lòng trang vở mới ôi tinh anh
Nét mực tím ngời màu tuổi xanh
Em viết vào đây ngàn mộng ngọc
Chưa lần nào lén viết thư tình

Ôi đẹp làm sao giây phút ấy
Từ khi cô giáo tập em đồ
Không kê giấy chặm em vô ý
Để dấu tay lem vở học trò

Mồ hôi ươn ướt ốc tay tròn
In dấu lem nhòa trang giấy thơm
Cô bảo : "Hoa tay em xấu quá
Xoè tay cô khẻ thế roi đòn "

Cô khẻ tay em, cô khẻ nhẹ
Em xoa tay, anh cũng xoa tay
Nỗi đau da thịt, anh đau thế
Mà nỗi lòng đau, ai thế đây

Anh nhịn ăn mua tờ giấy chặm
Tặng cô bạn nhỏ lót kê tay
Em mừng nước mắt rơi trên giấy
- Tiếng hát nô đùa ôi đắm say

Mực hết lem nhòa trang vở cũ
Cô khen : "Trò nhỏ có hoa tay
Nét đồ khép nép như con gái "
- Hoa trắng ngoài sân đã nở đầy

Trống trường hai buổi điểm thời gian
Em đợi khi trường đổ trống tan
Em trả đồng xu mua giấy chặm
- Chiều rồi hoa trắng rụng đầy sân

Sau ngày ra tỉnh xa trường cũ
Trang vở ngày xanh xếp lại rồi
Bông điệp úa nhàu chôn xác bướm
Đồng xu anh giữ, nhớ thương hoài ...

Thế rồi từ độ ra trường lớn
Em lấy chồng, anh mới viết văn
- Xứ Huế xa vời, tàu chuyển bánh
Ga đời anh đứng khóc ly tan

Người cũ theo chồng ra xứ Huế
Đồng xu kỷ niệm vẫn còn đây
Em đem tiền bạc đền ơn nghĩa
(Mười mấy năm rồi, anh mới hay)

Gõ đồng xu nhẹ trên đường sắt
Nghe nức nở lên nhạc tiễn hành
Tàu chạy xa rồi, thôi đã hết
Đồng xu giấy chặm, chuyện ngày xanh

Kiên Giang
( Huế - 62 )

[Thien Sat Ma Yeu]

DƯỚI GIÀN MỒNG TƠI

Kính tặng Mẹ

Mẹ già nấu rượu nếp than
Kiếm tiền trả bớt nợ nần thâm niên
Trán nhăn cày nếp ưu phiền
Bàn tay nào sạch ? Đồng tiền nào dơ ?

Cau già xa gốc trơ vơ
Trái đau trổ muộn bạc phơ mái đầu
Nửa đêm ngồi ngoáy cối trầu
Nghiền tan cay đắng trộn màu thời gian.

Nhìn màu tím rượu nếp than
Ngỡ ngồi hóng mát dưới giàn mồng tơi
Nghe mòn mỏi nhịp vơng lơi
Thoáng hương cau ngát mây trời quê hương.

"Bần gie, đom đóm lập lòe
Năm mười chín tuổi, mẹ về với cha".
Hai mươi, nở nhụy khai hoa
Vầng trăng mười chín xế tà vì đâu ?
Mùa mưa cắm cá giăng câu
Mùa khô, bắt ách xe trâu băng đồng.

Hai vai gánh nợ con chồng
Tay nhen bếp lửa, tay bồng con thơ
Thở dài theo điệu ầu ơ
"Lấy chồng xa xứ, bơ vơ một mình
Bên ven rừng xứ U Minh
Trọn niềm dâu thảo, trọn tình mẫu thân
Bây giờ héo hắt tuổi xuân
Sáu mươi năm, sáu mươi năm mỏi mòn
Vầng trăng Xẻo Đước thôi tròn
Đường câu đă cuốn, lối mòn đã qua

Tàu xuplê một,
Tàu xuplê ba..
Con sông Cái Lớn, làng xa.. khói mờ
Trưa buồn nghẹn tiếng hitcô
Xót xa chim vịt bơ vơ gọi bầỵ

Ới sông Cái Lớn
Ới ngọn bần gie
Lửa đom đóm chẳng lập loè
Bao giờ mới thấy lối về quê xưa

Kiên Giang
(trích tập thơ "Lúa Sạ Miền Nam")

[Thien Sat Ma Yeu]

Đường Vượt Biển


Nơn nà thay lá giao mùa
Đẹp sao sản phụ mới vừa khai hoa
Vút cao tiếng khóc tu-oa
Tưởng chừng nhạc khúc tình ca chào đời
"Đàn ông đi biển có đôi,
Đàn bà đi biển mồ côi một mình".

Người Mẹ xé khăn làm tã lót
Ủ con so, hòn ngọc trong lành
Chồng nghèo lên tận rừng xanh
Đốt than, hái ráng ủ tình tào khang
Phòng sanh nào khác cung vàng
Trên giường cữ khói, nữ hoàng ngự lên
Chồng là người lính trung kiên
Canh chừng giấc ngủ nàng tiên bên giường
Mùi thơm dầu chổi tỏa hương
Xông thơm da thịt nữ hoàng con sọ

Than hồng củ ráng, xông chăn gối
Ấm cả nhà xiêu, ánh lửa mờ
Vàng bạc trên đời không đổi được
Một hòn ngọc quí : đứa con sọ
Non ngày non tháng em nằm ngủ
Muối mặn, tiêu nồng, cơm dẻo thơm
- "Má nó ăn đi, đây sữa ngọt
Sữa nghèo chuyền máu để nuôi con".
Đợi tối người chồng làm giấy nợ
Hỏi vay bạc tháng mấy mươi phân
Buộc tay bà mụ đền ơn nghĩa
Rồi sẽ cày thuê trả nợ nần.
Nhìn thấy gói tiền, em khẻ hỏi :
- "Tiền đâu ghim kỹ, giống tiền vay ?"
Anh liền nói dối : - "Tiền cha mẹ,
Cứng cát mình làm lễ cột tay".

Cầm tờ giấy bạc vàng kim gút
Người vợ biết tiền chồng mới vay
Không nói ra mà lòng đã khóc
Khi bàn tay nắm lấy bàn taỵ
Đàn bà sống chết đường sanh nở
Đi biển mồ côi chỉ một mình
Chín tháng cưu mang đường vượt biển
Trăm năm hương lửa biết bao tình.

Kiên Giang
trích từ tập thơ "Lúa Sạ Miền Nam".

[Thien Sat Ma Yeu]

Gió Bấc Hiu Hiu


Ngày xưa mới học chữ a, bê
Con bỏ mái thềm, xa bóng quê
Ở trọ nhà người nơi Rạch Giá
Cái đầu hớt tóc kiểu "ca-rê"

Quá giang ghe lúa ra trường tỉnh
Phải trả công người: tát nước ghe
Ngủ đứng như tù trong khám tối
Học trò nghèo sớm tập làm thuê

Hay ghét nhà giàu từ độ ấy
Lớn lên tôi định lên Tà Lơn
Học buà, học võ đi ăn cướp
Có lẽ đời mình đỡ khổ hơn

Mỗi độ bãi trường, kỳ lễ lớn
Tôi dành tiền bỏ ống ngày thơ
Mua văn kiếm hiệp và ma quái
Để học caí nghề tôi ước mơ

Trong trường tụ tập năm ba đứa
Giả bộ chia phe cướp chủ nhà
Sào huyệt: vườn xoài hay giếng nước
Múa roi trâu thế chiếc roi da

Bắt chủ nhà trói gô thúc ké
Tống tiền nhãn tập với cò thơ
Đem tiền cướp cho người nghèo khó
Thơ mộng thay đảng cướp học trò!

Ba tôi hay chuyện con ăn cướp
Đánh mấy trận đòn, cột gốc me
"Ăn cướp đâu bằng làm chủ quận
Học làm quan khỏi phaỉ lo nghèo"

Từ đó tôi không còn đánh cướp
Chẳng thèm nuôi giấc mộng làm quan
Vừa lên lớp nhất, làm văn sĩ
Vừa tập làm thơ, vừa viết văn

Vừa mới ra trường đi dạy học
Thôi dạy làm thơ nên trắng tay
Đời viết văn như manh lá rách
Nước sông gạo chợ, ngày qua ngày

Bãi trường tỉnh, đầu muà xuân cũ
Con nắm tay Ba xuống bến tàu
Đầu hớt "ca-rê" vừa mọc tóc
Nghe hơi gió bấc lạnh da đầu

Đáp tàu khói, về quê ăn tết
Gió bấc đầu muà gợn sóng đêm
Ôm ổ bánh mì làm gối nhỏ
đêm về cho mẹ với cho em

Quê hương chìm khuất chân trời lửa
Ba bốn năm, không về cố hương
Rồi một chiều mưa, dây thép đến
Mới hay cha chết ở trong làng

Theo chuyến xe đò về tới xứ
Người ta đã khép áo quan rồi
Mẹ không vuốt mặt cha lần chót
Con cháu còn xa mấy dặm đời

Mấy em gaí co chồng xa xứ
Đứa ở Bạc Liêu, đứa Vũng Tàu
Con gaí đùm đề, cơm áo chợ
Muôn về xóm cũ, chắc còn lâu

Mẹ già goá bụa sầu con caí
Nay trọ nhà đèn, mai bến xe
Nấu rượu nếp than, làm bánh khéo
Lo cho thằng út chuyện gia thê

Bây giờ kỷ niệm còn đâu nữa
Từ lúc lià quê bỏ bến tàu
Bỏ mộ cha nằm vùng đất biển
Hiu hiu gió bấc tiếng còi sầu

Từ lúc tản cư, rời Xẻo Đước
Con sông Cái Lớn, lục bình trôi
Bến vàm Caí Nước, tàu thôi ghé
Hồi mõ điểm canh ... tiếng thở dài

Nhớ ngày cha mới lià quê nội
Bơi chiếc xuồng con đến xứ người
Kinh Xáng mới đào, Tây chiếm đất
Cha đi lập nghiệp giữa đồng khơi

Phát mướn cày thuê, mua luá giống
Trăng rừng soi lạnh nẻo khai hoang
Cày sương, cha thức theo gà gáy
Quần vải hột dền bạc gió sương

Mấy mùa làm ruộng nghèo xơ xác
Lúa hột vào kho lẫm chủ điền
Mướn đất thôi đành ăn lúa lép
Mùa khô bứt choại kiếm thêm tiền

Nửa đời sự nghiệp còn tay trắng
Chưa trả ơn, cha đã chết rồi
Bóng nuí Thaí Sơn cao chót vót
Hồn cha phảng phất tận mây trời

Kiên Giang
Đêm 21-2-67

[Thien Sat Ma Yeu]

Hương Nước Mưa

Trời đang đứng bóng trưa gay gắt
Anh ghé nhà em xin nước mưa
Ngỡ lạc Đào Nguyên hay Thượng Uyển
Khi bông sứ nở hội đương mùa

Uống nước trời mưa anh những tưởng
Uống mùi hương tóc gái thơ ngây
Nước trong veo quá, không men rượu
Mới uống lòng đã ngây ngất say

Gió thổi tóc bay hương phảng phất
Giả vờ anh gọi: "Nước mưa thơm"
Hương xông từ tóc lên da thịt
Vì má hồng chưa có dấu hôn

Vuốt tóc liếc nhìn như bẽn lẽn
Môi cười nửa nụ trách người quen
"Cái anh thi sĩ đa tình quá
Uống nước no rồi chọc ghẹo em"

Cổng đã khép rồi bông sứ rụng
Anh lên đường giữa nắng ban trưa
Lòng còn say ngất dư hương cũ
Hương tóc hay là hương nước mưa

[Thien Sat Ma Yeu]

Khói Trắng


(Kính Dâng Mẹ của tôi và của bạn với tất cả lòng thương kính)




Hương cau thơm phức ngôi sao mẹ
Thơm ngát mái nhà, thơm áo cơm
Con thở trong mùi thơm bát ngát
Thịt da mái tóc quyện mùi thơm

Nước mắt chảy xuôi ... tình mẫu tử
Chảy theo nước mắt cuộn mồ hôi
Mẹ đem cái chết làm nên sống
Nước mắt một dòng ... vẫn chảy xuôi

Ngày xửa ngày xưa thời trẻ dại
Con đau rên siết mẹ sầu lo
Bán đôi bông cưới mua thang thuốc
Mua bánh tai heo, giấy học trò

Đêm nào con khóc đòi ru ngủ
Mẹ thức mỏi mòn: nhịp vơng đưa
Thân lạnh nằm khoanh lòng mẹ ấm
Mẹ ơi ! Con lớn giữa niềm ru

Nhớ ngày mẹ ốm nằm trong xó
Chiếu lạnh ủ không ấm vóc gầy
Đau đớn ... không hề rên siết khẽ
Sợ con nghe tiếng mà buồn lây

Nói làm sao hết mẹ hiền ơi !
Công đức niềm đau lẫn tiếng cười
Mẹ lấy bụi đời làm phấn sáp
Che dù trời nắng, đội mưa rơi

Nhớ mùa cau trổ trong vườn cũ
Mẹ quét lá vàng ủ lấy phân
Khói trắng lên trời như tóc bạc
Con ngỡ khói tóc quyện mây Tần

Chiều nay dừng gót trên bờ biển
Nhìn sóng bạc đầu mây trắng trôi
Con ngỡ khói vườn hay tóc mẹ
Bay tìm con, lạc bước giữa đường đời

Mai mốt con về thăm xóm mẹ
Thăm mùa cau trổ, bóng làng xưa
Để rình nghe lại trong hiu quạnh
Tiếng hát ngày xưa, nhịp vơng đưa

Con sẽ kính dâng bên gối mẹ
Gói trà Tàu, gói bánh tai heo
Hương cau quyện lại hai màu tóc
Nước mắt đoàn viên ấm xóm nghèo

Kiên Giang
(13 - 6 - 61)

[Thien Sat Ma Yeu]

Lúa Sạ Miền Nam


Mời bạn về thăm quê hương lúa sạ
Ngắm biển trời Đồng Tháp, đất An Giang.
Gò Óc Eo còn dấu vết một kho tàng
Nhớ thuở bòn vàng những năm đồ khổ
Lặn dưới bùn sâu mở đường hơi thở
Đưng Ba Thê nhớ cỏ lúa Láng Linh
Bảy Núi gọi mây dựng bức tường thành
Ngăn gió độc cho xanh màu lá mạ

Mời bạn về ôm chân cây lúa sạ
Để reo mừng đau xót với Hậu Giang
Mẩy trăm năm từ thuở mới khai hoang
Nhạc rừng trâu vượt trời nghe đồng vọng
Gọi nhau về Miền Tây chân trời mộng
Chào tay chai rạch đất thế lưỡi cày

Thủy triều lên xuống vơi đầy
Mồ hôi đổ xuống, đất lầy trổ bông

Mời bạn về thăm vùng trời đất đứng
Để lắng nghe mạch sống chảy âm thầm
Dưới mặt nước, nhạc ngầm gợn dư âm
Chuyển thành sóng dập vờn theo tóc lúa
Lúa yêu đồng nên dịu dàng ca múa
Trên địa đàng thơm ngát hương phù sa
Cá tôm kéo về đại hội hải hà
Ca mừng lúa với “Trường ca sung túc”
Mặt đất rộng phơi da đầu dưới nước
Cho rễ dày đan tóc lúa rối đoanh
Gió gợn mặt biển xanh
Sóng xao tóc lúa vây quanh xóm làng

Lúa lên theo nước
Lúa vượt lên mây
Lá mỏng lá dày
Bao la biển lúa
Gió nghiêng gió ngửa
Sóng bủa láng cò
Cây lúa dật dờ
Như áo lụa thủy cung chào đại hội
Về Miền Tây với bàn tay vẫy gọi
Chào An Giang Bảy Núi tiếp Láng Linh
Chào kênh Vĩnh Tế nối mạch Giang Thành
Cho nước bạc từ sông xuôi biển cả
Bằng tay thép với đôi chân tượng đá
Những người xưa khai phá địa đàng xanh
Sừng sững Thất Sơn một dãy trường thành
Chim mỏi cánh vẫn bay vào bóng mát
Leo cột buồm nhìn ruộng đồng man mác
Yêu làm sao, trời đất, nước Miền Nam
Vẹt màn rêu trên bia đá núi Sam
Ghi công đức Thoại Ngọc Hầu thuở trước
Người xưa bảo: “Đây là vùng đất phước
Đất oai hùng toàn nhân kiệt địa linh”
Khi trời xanh trở xám lử đao binh
Lúa lặn xuống tránh mùi tanh thuốc súng
Thân lúa mềm nhưng dẻo mềm chân đứng
Đứng cùng người cùng lịch sử Miền Nam
Dù đớn đau bầm dập chẳng rên than
Khi gục xuống là hẹn hò quật khởi

Cò trắng ngàn năm bay chẳng mỏi
Lưng trâu, sáo đậu ngóng mây chiều
Bếp un dệt khói đan mùng lưới
Giấc ngủ ru theo tiếng sáo diều

Nước càng cao lúa càng cao
Lúa lên theo nước vẫy chào áng mây
Mồ hôi chảy xuống đất lầy
Cho dài lá lúa cho đầy chén cơm

Chiều chiều chống chiếc xuồng cui nhỏ
Người chống sào như danh tướng chống gươm
Khoát nước giữa đồng thăm đọt lúa
Thêm yêu đồng ruộng mến quê hương
Tay chai sỏi đá
Vuốt đọt lúa non
Ngỡ bồng con nhỏ, ngỡ ôm vợ hiền
Lúa là ngọc
Lúa là tiền
Lúa ru ta lớn trong niềm yêu thương

Lớp người chết dựng mùa xuân chín
Xác lạnh buộc dây bó đệm bàng
Thịt rã tan từ mùa nước nổi
Bón phân đất béo, hột cơm vàng

Lúa sạ vượt trời cao đất đứng
Bừng bừng hào khí ngút trăng sao
Trái tim bằng thép, chân bằng đá
Nước xoáy lòng sông cuộn máu đào

Màu Sóc nâu Nàng Tây gạo Điểm
Ngàn năm bốc khói bếp phù sa
Hãy về sông Hậu sông Tiền cũ
Dựng lại quê hương dưới mái nhà

Dầu ăn gạo Mỹ chở tàu binh
Đừng phụ gạo quê đất nước mình
Lúa sạ vẫn còn nguyên rễ mẹ
Địa đàng còn rộng chân trời xanh.


Miền Tây mùa nước lụt 1964

[Thien Sat Ma Yeu]

Mai Tôi Đi Rồi Bà Có Buồn Không?


Để tưởng nhớ anh Lê Thương từ một câu nói trên giường bệnh trong những ngày sau cùng trước mặt chị Lê Thương: "Mai tôi đi rồi, bà có buồn không?". Kính tặng chị Lê Thương ghi dấu đêm thao thức với nhạc sĩ Lê Thương 20/9/1996, để chị còn nghe văng vẳng bên tai câu nói: "Mai tôi đi rồi, bà có buồn không?".


"Mai tôi đi rồi, bà có buồn không?"
Lời nói êm, sâu nặng nghĩa vợ chồng
Người nhạc sĩ trước phút giây hấp hối
Tám chữ buồn - Dòng nhạc chảy mênh mông
"Mai tôi đi rồi, bà có buồn không?"
Buồn chớ, buồn suốt một đời goá bụa
Nỗi đau nào bằng nỗi vợ xa chồng
Đừng nói anh ơi! Để bớt đau lòng
Hãy giữ nụ cười mang vào nỗi nhớ
Mong anh bình thản như đang viết nhạc
Bản nhạc buồn dù ray rứt dư âm
Không nói ra bởi giấu nỗi buồn ngầm
Ký ức vợ chồng viết ngàn điệp khúc
"Mai tôi đi rồi, bà có buồn không?"
Đừng nói thêm để em bớt đau lòng
Lo cho anh đến phút ngừng hơi thở
Nửa thế kỷ tình yêu mấy mặn nồng
Âm nhạc vô cụng nỗi đau vô tận
Từ thú đau thương nức nở cung đàn
Mặc thời gian chồng chất tuổi phong trần
Tình vẫn thanh xuân dù phai màu tóc
Khóc trong tiếng cười, cười trong tiếng khóc
Lá mùa đông vàng rụng nối mùa xuân
Ba trăm nhạc phẩm: gia tài để lại
Nhạc sống đợi vàng ngọc cũng tiêu tan
Em không hoá đá dù anh khuất núi
Vì tượng hình anh dựng giữa tim em
Chồng nhạc cũ, em kê đầu làm gối
Sẽ gặp anh trong giấc mộng từng đêm.

Viện điều dưỡng
Đêm 19 rạng 20/9/1996

[Thien Sat Ma Yeu]

Mới Cưới


(Để gởi những tâm hồn đoạ lạc khi
biết hướng về ngưỡng cửa gia đình.)

Nàng ngỡ vợ chồng như mới cưới .
K.G.


Thành đô đêm ấy ... trời mưa lớn...
Tơ lạnh giăng sầu xóm ngoại ô .
- Có một linh hồn say đoạ lạc
Trở về hốc hác giữa cơn mưa .

Nghiêng nghiêng chiếc bóng xô phên cửa,
Rón rén vào trong: bóng tối dầy .
Tóc rối còn tanh mùi phấn rữa,
Mặt người úp xuống giữa bàn tay .

Người ấy khoát rèm nhìn chiếu lạnh:
- Kìa người vợ yếu ngủ mê say,
Đôi tay thon nhỏ kê làm gối,
Hai đứa con gầy nằm sải tay .

Thấy chăng con bú trong cơn ngủ,
Nút mạnh đôi bầu vú héo hon.
- Ai biết mẹ gầy trong giấc ngủ,
Vẫn sang dòng máu để nuôi con.

Người chồng đau xót khi nhìn vợ:
Một xác gầy mòn như xác ma!
Khi vắt teo ... đôi bầu sữa máu,
Ru cho con ngủ giấc yên hòa .

Tay run kéo vội manh chăn rách
Đắp vội lên mình ba mẹ con;
Cả một nguồn thương như rủ xuống
Trong niềm hối hận... giữa tâm hồn.

Ai nỡ cuồng say theo phấn bướm,
Đắm hồn sầu mộng giữa men cay ...
Khi con thiếu sữa, cơm lưng chén,
Nhan sắc vợ nhà phải úa phai!

Tô Thị ngàn xưa vang bóng cũ,
Thương chồng hóa đá đứng trông chồng...
Nhưng trong lòng đá ... lòng sương phụ
Vẫn nhịp điều hòa ... nhịp thủy chung!

Từ đấy em ơi hồn đọa lạc
Quay về phía cũ mái lều xưa .
Em thôi vò võ sầu Tô Thị,
Thôi hát bài ca "Núi Vọng Phu".

Ngủ đi em nhé, hiền thê hỡi!
Anh muốn biến thành tiếng hát ru,
Hay tiếng vơng đưa, cùng điệu nhạc,
Dỗ cho con, vợ ngủ say sưa .

Vuốt nhẹ bàn tay lên tóc rối
Lòng yêu dào dạt ý tình mơ .
- Vợ hiền nào khác hoa khôi đẹp
Nở trước lòng ai chẳng có mùa .

Nàng trong thao thức vờ say ngủ
Để lắng nghe chồng thương vợ con.
Nàng ngỡ vợ chồng như mới cưới ...
Đêm nay mới thật đêm tân hôn.

Mưa cứ mưa dầm trong ngõ tối
Đèn chong bỗng rực ánh trăng sao,
Phải chăng bạch lạp... đêm hoa chúc
Mừng cuộc hôn nhân mới bắt đầu .

(1956)

[Thien Sat Ma Yeu]

Người Hùng Thế Hệ


Tuổi hai mươi lòng hai mươi,
Là bông lúa mới là trời bình minh.

Vì sao sáng chiếu mắt long lanh,
Ưa sống lên mầu mái tóc xanh.
Ngõ hẻm, xóm nghèo đầy bóng tối,
Với ta vẫn đẹp chứa chan tình.

Một thân hình đẹp nhưng không đẹp,
Nếu thiếu tâm hồn, thiếu trái tim.
Nào khác phường túi cơm giá áo,
Cuộc đời ngưng đọng giữa bùn đen.

Người hùng không phải bằng gươm súng,
Xây dựng nên đời bằng máu xương...
- Sáng tạo bằng tim bằng não tủy,
Cuộc đời vẫn đẹp vẫn lên hương.

Bắp thịt dù cằn teo dáng đẹp,
Song già vẫn thắng tuổi hai mươi .
Trên đường ta hát bài "Yêu Sống",
Tiếng hát rung rinh cả mặt trời .

Người hùng thế hệ: người trai Việt,
Không chỉ hùng bằng xác thịt thôi .
Bằng cả tâm hồn và khối óc.
Người hùng thế hệ Việt Nam ơi!

(1956)

[Thien Sat Ma Yeu]

Nhạc Xe Bò


Đêm xưa trăng mới đứng đầu
Đoàn xe bò đã qua cầu Hàng Sanh
Nhạc xe bò rộn âm thanh
Khô khan mà thảm, mong manh mà sầu
Bánh xe lốc cốc
Lên dốc đầu cầu

Bài thơ nghèo khổ mở đầu giao duyên
Trăng mờ trăng cũng sáng lên
Để nghe đất vọng tiếng rên xe bò
Đường khuya heo hút xa mờ
Cây cằn gục khóc giữa mồ mông lung
Qua vòm bóng tối chập chùng
Cỗ xe chở nặng rêm lòng đường khuya
Tình thơ ý nhạc lê thê
Móng bò phân nhịp, vành xe hoà đàn
Tình tang ! Lốc cốc ! Tình tang
Đời nghèo lăn mãi theo đường vết xe
Đi về một nẻo đi về
Mòn bao vòng sắt, nỗi nghèo không tan
Hò xang ! Lốc cốc ! Hò xang
Nhịp roi mẹ hát cho tan nỗi sầu
Sầu vì đâu
Hận vì đâu
Chỉ trời với ánh trăng thâu thấu tình
Đêm nay thức suốt tàn canh
Một mình mẹ kể, một mình con nghe
- Lâu rồi mẹ phải đánh xe
Sớm hôm chở mướn kéo thuê kiếm tiền
Đời nghèo vất vả, lênh đênh
Khi chìm khi nổi cũng trên xe bò
Mái nhà là dạ xe bò ấy
Rường cột chính là đôi bánh xe
Chiếc vơng tòn ten giăng dưới dạ
Vật, người quấn quít một nhà xe

Xe lăn chiếc vơng nhịp như đu
Vành sắt trầm ngân phổ tiếng ru
Con ngủ say nồng trong sóng nhạc
Nhạc xe nức nở điệu du cư

Ầu ơ ...
Ru con sẵn nhạc xe bò
Ru con sẵn tiếng chuông chùa buồn tênh

Mai nầy con lớn khôn lên
Nhớ rằng : Cha bị giặc điên cầm tù
Nhớ thù con phải trả thù
Vì đâu ? ... mẹ đánh xe bò ... thế cha
Đêm đêm ôm bóng trăng tà
Cỗ xe lưu động, mái nhà lang thang

Mẹ còn nhớ những năm đồ khổ
Cỗ xe bò thành cỗ xe tang
Chở thây đem gởi nghĩa trang
Kiếm tiền tang khó mua nhang cúng chồng
Những năm ly loạn bềnh bồng
Lòng xe chở nặng những lòng tản cư

Bánh xe lốc cốc
Xuống dốc đầu cầu
Chuông "Long Vân Tự" nguyện cầu xót xa
Giận đời ly loạn
Máu chảy dầm dề
Cột khăn tang trắng
Mẹ dựng cờ xe
Giữa lòng khăn trắng, mẹ đề chữ tang
Tang cha, mẹ quấn trên đầu vơng
Để nhắc cho con một mối thù
Tang chồng, mẹ đội trên đầu
Cho màu tóc bạc tiệp màu khăn tang

Xe từng qua vạn dốc đường
Mà đời mẹ, dốc đoạn trường chưa qua
Mắt lòa vì ngóng đường xa
Giọng khàn vì hát bài ca "độc hành"
Tình tang ! Lốc Cốc ! Tang tình !
Nhạc vang hòa khúc viễn trình đắng cay

Lòng đường là phím là dây
Bánh xe là mấy ngón tay gảy đàn

Bánh xe nghiến dốc ... cung trầm
Đường ngân vang tiếng dương cầm du dương
Đời nghèo khởi sắc lên hương
Triền miên trong nhạc vấn vương xe bò
Buồn thay ! Tiếng vọng chuông chùa
Lắng sâu ! Tiếng vơng, câu hò, lời ru
Hỡi người mẹ của Ngàn Thu
Đời con quý nhất "bài thơ xe bò"

Kiên Giang
(Hàng Sanh, đêm 25-5-57)

[Thien Sat Ma Yeu]

Nửa Con Đường Chữ S


Tôi đã đi nửa con đường chữ S,
Theo vòng cung chiếc gánh Trường Sơn
Dẫu dấn chân chưa qua vạn nẻo mòn
Nhưng lòng vẫn mến thương miền sỏi đá
Đêm Bồng Sơn ngủ trần nơi quán lá
Ngóng nhìn trăng Bình Định úa phai màu
Nửa khuya, xe đổ ghé Sông Cầu
Ăn Bánh phu thê nhớ hương mùa cưới
Trưa Tam Quan bóng dừa thêu nắng chói
Mà tưởng lầm bóng mát Miền Nam
Ghé Qui Nhơn, lòng hoài niệm thi nhân
Hàn Mặc Tử nằm vũng trăng ói máu
Qua Trà Khúc đêm trăng mười sáu
Nghe nước lên theo xe gió hòa ca

Ngọt ngào thay hương cớm mạch nha
Uống nước trà Blao làm thơ lưu tặng
Qua bến Hàn Giang chào mừng Đà Nẵng
Luyến màu đá trắng Ngủ Hành Sơn
Đèo Hải Vân mây khói chập chờn
Xe lên dốc trên đầu sóng bạc
Đêm Lăng Cô : bức tranh Thủy mạc
Nét đan thanh bàng bạc khói lam chiều
Màu xanh Bạch Mã tịch liêu
Quyện hồn Lưu Nguyễn bay về ngàn xưa .

Đến nơi rồi Huế đẹp Huế thơ
Núi Ngự trần truồng phơi bồng dảo
Dòng sông Hương ngủ say đêm diễm ảo
Con đò khuya lơ lững giữa vời
Cô gái Huế tóc dài nghiêng nón nhỏ
Lời giao duyên úp mở giọng Liêu Trai
Cố Đô ơi hãy thao thức suốt đêm dài
Nghe xương cốt cựa mình trong đáy mộ

Một thời đại mấy triều vua sụp đổ
Còn sót gì trong dạ đất nâu
Còn sót gì trong đáy mồ sâu
Còn đâu tiếng tung hô vạn tuế
Thành nội xưa nơi hội hè trùng dế
Dấu chân bò dẫm nát sân rồng
Chuông Từ Đàm tan biến giữa hư không
Chùa Thiên Mụ vút cao soi bóng lạnh

Thăm Quảng Trị khi mưa mùa chưa tạnh
Bến sông Hàn rêu đặc cạn lòng sông
Quảng Trị buồn vào giấc ngủ đêm đông
Với thành quách điêu tàn phơi gạch nát
Đường ra Hiền Lương mịt mù gió cát
Đôi lá cờ phơ phất đôi bờ sông
Tôi đến đây nhìn nước chảy một dòng
Màu xanh đỏ phân nhịp cầu vĩ tuyến
Gót độc hành đến đây nửa chuyến
Nửa con đường chữ S dứt nơi đây
Gió không lên cờ chẳng buồn bay
Cho tê tái đất trời bở ngở
Trở lại sông Hàn nằm bến gió
Thức trắng đêm cùng cây cỏ rông rêu
Tôi nằm nghe tiếng khóc giữa cô liêu
Làm nhức nhối hồn đau rên rỉ
Sáng hôm sau xa rời Quảng Trị
Viết bài thơ nửa chuyến độc hành
Chép vào trang lưu bút ngày xanh
Đôi vần ý chân thành mà ray rức

[Thien Sat Ma Yeu]

Quán Đình Làng

Cây đa trốc gốc
Đè nóc đình làng
Căm hờn quân giặc hung tàn
Làm cho cây ngả, đình làng vẹo xiêu
Đa tàn, quán đổ đìu hiu
Bao nhiêu lá rụng, bấy nhiêu điêu tàn
Còn đâu túp quán đình làng
Có cô quán nhỏ bán hàng hữu duyên
Còn đâu những buổi kỳ yên
Đèn lồng cờ phướn treo trên cổng đình
Còn đâu những mối duyên tình
Hẹn hò mỗi độ cúng đình kỳ yên

Cây đa trốc gốc
Thợ mộc đang cưa
Cưa làm mấy khúc
Nước mắt mấy hàng
Khóc cây đa mới rụi tàn
Nên không che quán dình làng như xưa

Cây đa trốc gốc
Thợ mộc đã cưa
Cưa kèo cưa cột cho vừa
Sửa sang lại quán đình xưa huy hoàng
Thân đa dựng quán đình làng
Uy nghi sống cận Thổ thần từ đây

Năm năm ra tháng giêng này
Dân làng nao nức lo ngày kỳ yên
Đèn lồng cờ phướn treo lên
Rừng cờ ngũ sắc tô duyên cổng đình

Cô quán nay thành cô giáo mới
Mở trường ngay lòng quán đình làng
- Dân làng kết tuội trăm hoa nở
Ra giữa giêng làm lễ tựu trường
Những mái đầu xanh vừa hớt tóc
Cườm tay còn ngấn sợi vàm trâu
Tắm rồi - đi chợ mua manh giấy
Đóng tập bao thêm lớp giấy dầu

Buổi khai trường vui hơn ngày Tết
Lân múa năm con đủ sắc màu
Mừng quán đình làng vừa cất lại
Tối nay, hát bội hát ba chầu

Phấn trắng, bảng đen, màu mực tím
Xông hương sách vở ôi ! Thiêng liêng
- Trống trường đã đánh xin đừng tưởng
Là trống cúng đình giữa tháng giêng

Trai làng len lén nhìn cô giáo
Đang viết từng trang tập vỡ lòng
Mới thấy mùa xuân đang thắm nở
Ở lòng cô giáo mới chưa chồng

Năm năm khi trở về quê cũ
Vừa thấy quán xưa, dáng cổng làng
Lòng thấy hồi xuân, yêu quán cũ
Yêu luôn cô giáo dạy trong trường

Kiên Giang
(1955)

[Thien Sat Ma Yeu]

QUÁN GIỮA ĐỒNG


Trà Mi có quán giữa đồng,
Có cô gái nhỏ má hồng hữu duyên;
Hữu duyên mà lại chín chuyên,
Nhưng lòng khép kín như phên quán này .

Trưa vào đúng buổi cày,
Tôi vào quán đợi xế dài ..., cày dâm.
Hôm nào trời đổ mưa dầm,
Tôi vào hơ áo ... đợi tàn cơn mưa .

Chiều chiều gió đẩy gió đưa,
Nhìn xem lá mạ mà mơ duyên nồng.
Tháng ba, cá rốc lên đồng;
Trai làng đã rạ kêu công đầu mùa .
Chiều rồi!... đồng vọng chuông chùa;
Cày chưa hết việc... mặc giờ hoàng hôn.
Cày trưa thiếu nước thiếu cơm,
Ghé vào quán nhỏ đỡ cơn đói lòng.
Cám ơn cô quán giữa đồng,
Quán nghèo tuy hẹp, mà lòng không thưa .

Từ khi giặc đốt quán xưa,
Thiếu nơi trú nắng, đụt mưa qua ngày .
Tôi buồn khi thả vốc cày,
đành ngồi dang nắng... đợi chiều cày dâm.
Trời dù mưa mới lâm râm,
Tôi lo thiếu lửa ..., hơ chăn áo nghèo .

Tàn rồi biết mấy mùa cày,
Qua bao mùa cấy, lòng nầy quạnh hiu .
Vì đâu quán đổ lều xiêu,
Bao nhiêu tro xám, bấy nhiêu căm hờn.
Ngồi đây than thở nỗi buồn,
Tro còn tro xám, rêu còn rêu xanh.

Xóm ngoài có một đám tranh,
Xóm trong có đám tre xanh như rừng.
Em cột tranh đương mái
Anh đốn tre làm kèo
Dựng lên túp quán nghèo
Trên nền xưa quán cũ .
Vội gì hỡi khách bộ hành,
Ghé đây cô quán sưởi tình xứ quê .
Quán nghèo mình thích mình mê,
Xoài chua cũng nghĩa, bưởi the cũng tình.
Nơi đây có trái thơm lành,
Quít đường Sa đéc, cam sành Mỹ Tho;
No tròn vú sữa Cần Thơ,
Xứ vườn nước biếc gái tơ trắng hồng.

Ít tiền ai muốn no lòng,
Liệu cơm gắp mắm... mùa đồng củ co .
Trai đồng tuy xấu tuy thô,
Năm thìn bão lụt, giá so ngàn vàng.
Ai đang khát nước giữa đàng,
Ghé đây sẽ được cô hàng vuốt ve .
Dừa xiêm gốc ở Bến Tre,
Uống vào uống cả tình quê xứ dừa .
Lạy trời ráo nắng mưa vừa,
Lúa đồng ngậm sữa ... hương mùa dâng men.

Mỗi mùa cày cấy "đông ken",
Quán nghèo rộn ră như phiên chợ làng.
Công cày yêu công cấy
Những mối tình trắng trong
Nở hương trong quán giữa đồng,
Chính đây là quán tơ hồng đưa duyên.
Hết mùa cày cấy "đông ken".
Công cày công cấy lơi nên vợ chồng.
Chỉ riêng cô quán giữa đồng,
Lọc lừa bến nước... tơ hồng chưa xe .
Vái trời khiến xuôi cô quán
Ở vậy ... đừng kén chồng
để cho vui đồng vui áng,
Công cày công cấy còn đông.

Tôi yêu túp quán giữa đồng,
Hay yêu cô quán chưa chồng... đố ai!
đố cô công cấy
đố bên công cày
Bao lâu, ... nàng mới định ngày vu qui ?
Hỡi ai về xóm Trà Mi
Ghé thăm cô, kẻo cô đi lấy chồng!...

[Thien Sat Ma Yeu]

Sa Mạc Trắng


Hàng đôi trên giấy: con đường sắt
Gạch đỏ là ga trạm khởi hành
Chữ nghĩa kết toa theo máu óc
Trái tim thi sĩ mãi xuân xanh

Chấm phết đóng từng ga trạm nhỏ
Trên con đường sắt chạy song song
Trái tim là một con tàu suốt
Chẳng có sân ga trạm cuối cùng

Thuở bé, mới đi học vỡ lòng
Hàng đôi gạch lợt nét song song
- Thầy khuyên viết chữ trong hàng ấy
Xem chữ người ta đoán tấm lòng

Từ lúc vào đời, buông sách vở
Đèn chong leo lét nến liêu trai
Đi tìm cơm áo trong đau khổ
Nước mắt làm khô hết nụ cười

ĐDêm nào khai ngén, tim trăn trở
Ngực lép thân gầy, máu ói ra
Đầu gục ngủ say trên vũng trắng
Hồn đau mới ghé tạm sân ga

Thèm khát làm sao đôi nhịp bước
Giọng ê a rười rượi u buồn
Vang lên từ đấy lòng thơ dại
Từ áo sờn bâu, chiếc guốc mòn

Ôi bóng xuân xanh đã nhạt rồi
Đường đời bứt phá nét hàng đôi
- Đường đời không thẳng như trang giấy
Ta vẫn đi ngay đến cuối trời

Đời dẫu bủa giăng ngàn cạm bẫy
Ta đi cho suốt quãng đường xa
Trường đời, chợ giấy là sa mạc
Ngòi bút ta thay bóng lạc đà

Sa mạc trắng ơi ! Sa mạc trắng ơi !
Ta thâu khoảng rộng, bốn phương trời
Vào lòng sa mạc, trong hồn trắng
Quá khứ, tương lai nối nhịp đời

Kiên Giang
(Rạch Ong 1966)

[Thien Sat Ma Yeu]

Sàng Gạo


Mẹ rắc hoàng hôn theo gạo trắng
Cám bay phương phất quyện hương cau
Nghiêng nghiêng bóng xế sau lưng Mẹ
Gạo trắng như màu tóc trắng phau
Thuở bé về quê ăn gạo giã
Đắng cay nước mắt trộn mồ hôi
Mùi thơm gốc rạ thơm hương khói
Con lớn dần theo số tuổi đời
Từ khi xa xứ lên đô thị
Tiếng máy rền vang át tiếng chày
Cổng kín tường cao đà khuất lấp
Bóng người sàng gạo cuối chân mây
Cái gì còn lại trên sàng gạo
Là hạt kim cương: hạt ngọc trời
Phấn cám, bụi đời bay lẫn lộn
Mẹ ơi! cơm trắng bởi mồ hôi
Suốt đời cực khổ, đời làm dâu
Cay đắng chín muồi nỗi khổ đau
Lừa lọc ân tình theo hột thóc
Trái bồ hòn lẫn hạt trân châu
Lâu quá con thèm ăn gạo giã
Thèm mùi sữa ngọt, sữa con so
Thèm đêm trăng sáng chày khua cối
Làm rụng hằng nga xuống vũng thơ
Chiều nào con đứng bên hàng trúc
Thấy tóc Mẹ rơi giữa nắng tà
Tóc trắng nằm chôn trong gạo trắng
Mẹ ngồi nhặt tóc mới hay già
Cái thời thơ dại không còn nữa
Cát bụi mờ bay khắp nẻo đời
Gạo chợ đã phai mùi gốc rạ
Men đời đắng lắm Mẹ hiền ơi !
Lâu quá nhốt đời trong ngõ hẻm
Lầu cao che khuất áng mây trôi
Mẹ ơi ! đâu hướng về quê Mẹ?
Nắng muộn hoàng hôn đã tắt rồi.

[Thien Sat Ma Yeu]

Tà Áo Tím


Trời ửng pha lê ngời áo tím
Đường lên trường cũ bướm hồng bay
Gió vừa đủ mát ru da thịt
Suối tóc thề buông như vẫy tay

Đá sợ gót sen bớt nơn nà
Biến thành nhung gấm dưới chân hoa
Lá rơi lót thảm trên đường mộng
Mở lối vào xuân tuổi ngọc ngà

Vở mới tương tư mười búp măng
Nâng niu chữ nghĩa giữa tờ hương
Nghe chừng hơi thở thơm tinh khiết
Thỏ thẻ lời chim tiếng hót vang

Băng trường lên nước màu thời gian
Em khắc tên em ở góc bàn
Năm mới đổi tên thay lớp mới
Em còn gởi lại một mùa xuân

Ép cánh điệp hồng trong vở cũ
Nhốt vào kỷ niệm chút tình thơ
Tàn niên học cũ, lên trường mới
Tiếc nhớ bâng khuâng thuở học trò

Nhớ buổi tan trường, chim vỡ tổ
Chờ em trước cổng dưới hàng sao
Phất phơ áo tím qua đường cái
Muốn cúi chào em chẳng dám chào

Em về lối cũ anh theo lén
Em bước nhanh, anh cũng bước nhanh
Đuổi bắt âm thầm tà áo tím
Ngàn năm còn đẹp dáng xuân xanh

[Thien Sat Ma Yeu]

Theo Chân Ngoại Lượm Trái Mù U


I.

Ngày thơ theo ngoại lượm mù u
Cho anh kêu ké ngoại, em ừ
Anh xách giỏ trầu theo bước ngoại
Lội đồng, tìm hái cọng u du (1)

Trời mới xế chiều, chưa tắt nắng
Dù nè em... một cọng u du
Ngoại cười: "Con gái ưa làm điệu
Ra chợ, ngoại mua cho chiếc dù"

Lượm tiếp ngoại mù u mới rụng
Xe đèn thắp đỡ tối ba mươi
Ở nhà quê nhớ thời đồ khổ
Đèn đuốc mù u vẫn sáng trời

Nịnh đầm, ruột mù u nhồi nhuyển
Rồi tiếp xe đèn đến tối mù
Ngoại tặng anh nguyên đôi đủ cặp
Kể như đèn cưới xóm mù u

Móc ruột mù u, chừa vỏ mỏng
Anh làm gáo nhỏ... chơi nhà chòi
Nước mưa, em uống năm mười gáo
Uống nước nhà quê nhớ suốt đời

II.

Rời xóm mù u mấy chục năm
Ngày thanh bình vội vã về thăm
Ngoại già khuất bóng vào thiên cổ
Em lấy chồng xa cũng bặt tâm

Cây mù u cỗi, người ta đốn
Làm cối làm chày, giả gạo thuê
Mất ngoại, xa em, buồn héo ruột
Mình anh thờ thẫn dạo đường quê

Đèn mù u, chiếc gáo mù u
Đã lắng chìm trong bụi mịt mù
Đèn điện vẫn cần cho cuộc sống
Anh thầm biết thế, vẫn trầm tư

III.

Về xóm cũ, mình anh giỗ ngoại
Đèn mù u: kỷ niệm ngày thơ
Anh nhờ họa sĩ lên màu sắc
Ánh lửa trong màu đẹp cõi mơ

Nghe chày giả gạo đêm trăng sáng
Anh ngỡ vầng trăng như vỡ tung
Cất bước xa làng, sao nhịp cối
Nện vào lòng tiếng vọng rưng rưng


(1) Một loại cỏ đại, thân cây mọc thẳng đứng, tàn xoè ra như cánh dù mở rộng.

[Thien Sat Ma Yeu]

Thủa Lên Ba


Mẹ dạy con từng lời đỏ đẻ
Tiếng đầu tiên : Má...Má! Ba...Ba!
Môi thơm sữa nở tròn hoa búp
Hơi gió hát bài "Thơ ấu ca"

Con biết nói, mẹ hôn thắm thiết
Vào đôi môi mộng dính cơm nhai
Cha cười trong mắt ..., phà hơi thuốc
Tay vói bồng con hết thở dài

Mẹ bảo : "Hàm râu hôi thuốc điếu"
Cha liền hớt tóc, xức dầu thơm
Nghe con đỏ đẻ lời ba má
Từ đó cha mình thương má hơn

Con nói bằng tim lời mẹ dạy
Từ khi nằm vơng, thuở lên ba
Vào trường, tay viết theo tim nhé
Con viết thâm tình đậm chữ hoa

Cô giáo dịu hiền thay thế mẹ
Dạy con đồ đậm chữ song thân
Dầu con bập bẹ Mờ...a...sắc
Chữ mẹ vẫn nguyên một ý vần

Lên năm, lên sáu rồi lên bảy
Con sẽ quên dần tiếng vơng đưa
Dầu đổi lớp thầy, thay nhãn tập
Đừng quên tiếng mẹ, mái trường xưa

Kiên Giang
(26-3-67)

[Thien Sat Ma Yeu]

Tiền Và Lá

(Riêng tặng các bạn đã dang dở với
mối tình đầu ...)


Ngày thơ, hớt tóc "miểng rùa
Ngày thơ, mẹ bắt đeo "bùa cầu ông".
đôi ta cùng học vỡ lòng,
Dắt tay qua những cánh đồng lúa xanh.
đôi nhà cũng một sắc tranh,
Chia nhau từ một trái chanh, trái đào .
đêm vàng soi bóng trăng cao,
Ngồi bên bờ giếng đếm sao trên trời .
Anh moi đất nắn "tượng người",
Em thơ thẩn nhặt lá rơi làm tiền.
Mỗi ngày chợ họp mười phiên,
Anh đem "người đất" đổi tiền "lá rơi".
Nào ngờ mai mỉa cho tôi,
Lớn lên em đã bị người ta mua .

Kiếp tôi là kiếp làm thơ,
Vốn riêng chỉ có muôn mùa lá rơi .
Tiền không là lá em ơi!
Tiền là giấy bạc của đời in ra .
Người ta giấy bạc đầy nhà,
Cho nên mới được gọi là chồng em.

Bây giờ những buổi chiều êm,
Anh gom lá đốt, khói lên tận trời!!!

Người mua đã bị mua rồi,
Chợ lòng họp một mình tôi vui gì!

(1956)

[Thien Sat Ma Yeu]

Tiếng Ru Ba Miền



Tiếng mẹ ngân nga triều nước lớn
Điệu vành khuyên, âm hưởng tiếng chim oanh
Mây không đuổi cánh cò bay mỏi gió
Đất miệt vườn mở rộng chân trời xanh

Tiếng mẹ ra mở đường bay cánh gió
Kết tụ mùa xuân trải bốn ngàn năm
Chìm xuống đất ngấm vào đáy thâm tâm
Sức mạnh chìm ngụy trang trong tiếng nấc
Mắt chìm xuống mà tâm hồn bất khuất
Tóc ngả màu vì bạc trắng niềm tang
Vạt áo tứ thân, manh áo vá quàng
Đều in ngầm bản đồ cong chữ S

Tiếng mẹ ru sình non thành đất thép
Trường Sơn gầy giương đòn gánh dẻo dai
Mốc trắng mồ hôi lưng áo vá vai,
Lóng lánh kim cương trái tim mẹ Việt
Tiếng ru vượt trời cao ôi diễm tuyệt
Cuộn sông Hồng uốn khúc Cửu Long Giang.
Gõ xương khô gọi hồn phách mồ hoang.

Thức dậy tìm sử xanh hơi thở mát,
Hòn Vọng Phu nhìn thủy triều ca hát
Tình hoài hương bát ngát mấy trùng dương
Nắng vàng hanh lồng bóng nước soi gương
Rừng gọi gió cho sương mù bàng bạc.

Mỏi mòn tiếng vạc
Đêm lạnh kêu sương
Hai mươi năm lẻ đau thương
Chiến tranh rỉ sét trong xương sọ người.

Hiu hiu khói hắt sương mờ cổ độ
Quạnh hiu trời đất đục màu mây
Áo nâu sút chỉ đường may
Cánh diều chao gió, đứt dây tơ trời
Mối giềng gấm vóc xe lơi
Vơng nghèo nát bố, tao nôi rã rời
Đạn bom cày nát đất trời
Mà niềm đau vẫn chói ngời trăng sao

Uất hận giặc Ngô mười năm thế kỷ
Căm hờn xâm lược suốt trăm năm
Việt Nam! Việt Nam! hỡi Việt Nam!
Con gọi mẹ bằng niềm đau bốc lửa

Con gọi mẹ thuở nằm nôi bú sữa
Khi mẹ già ngồi vá áo đêm thâu
Khi chỉ kim xe kết mối thù sâu
Khi trẻ thơ thả diều trên bãi cỏ
Khi tuổi xuân nhìn đời tia mắt lửa
Khi gái quê gánh….

Vườn cây xơ xác lá cành
Nụ hoa chưa kết trái lành, lại khô
Mắt nai ngơ ngác bơ vơ
Chiều hoang chống nạng bên mồ, tìm cha.

Mặt đất biển trời đang nhiễm độc
Gió tanh tử khí lạnh mồ hoang
NGàn hoa máu nở trong gai lửa
Tổ Quốc mình chừ bấy thịt xương.

Sông Hồng ứa máu
Bốc lửa Hồ Gươm
Quặn thắt sông Hương
Mây trùm đỉnh Ngự chiều sương gợn buồn
Tiếng kinh Diệu Đế mỏi mòn
Ngàn năm thao thức gọi hồn ngàn xưa
Miền Trung đau khổ
Ơi xứ dân gầy
Máu xương đông đặc luống cày khô khan
“Trời hành cơn lụt mỗi năm”
Nước Thu Bồn lạnh tê chân dân gầy.

Bởi rơi nhiều nước mắt
Nên ruột thắt chín chiều
Đồng Nai sóng gợn cánh bèo ly hương
Cò bay thẳng cánh đồng hoang
Khóc thương đọt lúa Chiêm vàng héo hon
Hỏa châu đốt trái trăng tròn
Sôi màu da mét xanh dờn niềm đau

Xích lại gần nhau những màu da mất máu
Hãy chuyền cho nhau tấm áo tứ thân.
Hãy xé làm hai nửa mảnh khăn thâm
Hãy sớt chia một tấm tình ruột thịt
Hai mươi năm mù mịt
Mặt trời lặn từ lâu
Cỏ gai mọc giữa đầu lâu
Máu xươg thế kỷ bắc cầu Việt Nam.
Chắp tay cầu nguyện
Hoà bình hiển hiện
Trong lòng Việt Nam
- Bao giờ Xuân mới là Xuân
- Khi chuông đồng vọng thanh âm êm đềm
- Bao giờ tiếng hát lả mềm
- Khi hơi thở ngọt vút niềm ca dao
- Bao giờ trời thắp trăng sao
- Khi bàn tay cháy khêu cao ngọn đèn

Nhìn xuống thấp ba miền đất máu
Tạ ơn người ngủ giấc ngàn thu
Nằm trong vơng đất hay lòng mẹ
Ghiền được vỗ về tiếng hát ru

Một dãy giang sơn hề gấm vóc
Cà Mau liền máu thịt Nam Quan
Trường Sơn nằm soãi ôm lưng mẹ
Chín mạch rồng phun máu Việt Nam

Mùa Xuân tới, trời yên cơn bão loạn
Cánh diều bay reo múa giữa lưng trời
Bong bóng màu nâng mộng đẹp lên khơi
Mắt ngước lên đọng vầng trăng ngũ sắc
Đường xuống tận phương Nam ra ải Bắc
Còi tàu đêm thét vọng nhạc thanh bình
Cả Việt Nam rách nát sẽ cựa mình,
Chào rừng, biển, núi, đồng vừa sống lại
Ôi tha thiết đê mê, ôi cuồng dại !
Niềm ước mơ vĩ đại của toàn dân
Đứng đi lên chỉ đứng một chân
Những phế binh, những anh hùng cứu nước
Hãy chống nạng hàng đầu, cùng nhịp bước
Trước dân lành, khi vừa hết chiến tranh
Kéo nhau đi khắp đồng ruộng thị thành
Cứ khóc mừng trên đường tìm về xứ

Chùa một cột còn soi gương nước cũ
Hồn Hát Giang thức ngủ mắt Mê Linh
Trăng Hồ Tây còn gợn sóng lung linh
Cau mặt uốn nếp nhăn chào lịch sử
Cùng nhau đốt khói thiêng đền Trấn Vũ
Lên chùa Hương cầu nguyện Hội non sông

Sông Hương nhớ mạch sông Hồng
Máu ngàn xưa chảy quặn lòng đế đô
Tiếng ngâm sa mạc ngẩn ngơ
Hồn Khâm Thiên cũ xông mồ quan viên
Màu vôi trắng nhịp Trường Tiền
Tiếng hò mái đẩy thôi chìm đáy khuya
Giọt sương vọng cổ đầm đìa
Gọi phù sa kéo nhau về bình nguyên
Bông gòn phơn phớt mây tiên
Cho bồ câu trắng bay lên đỉnh trời.

Tiếng mẹ ru kéo lơi vòng kẽm sét
Phá vòng đai thế kỷ chiến tranh đen
Không xưng danh mà đời vẫn gọi tên
Mẹ Việt Nam: Mẹ oai hùng vạn kỷ
Đàn con mẹ mang tâm hồn thi sĩ
Tay làm thơ tay mở cánh thiên thần
Múa bút so gươm diệt lũ hung tàn
Dựng bao gấm mùa xuân trong huyết sử
Thế nước lòng dân ào ào thác lũ
Tổ Quốc mình bất tử vượt thời gian

Miền Trung sỏi đá
Lên nhịp hò khoan
Bánh xe gió vẫn chuyển luân khí hùng
Điệu ru cay đắng vị gừng
Mưa trong nắng đục, nhạc lừng sông Hương
Tiếng ngâm sa mạc
Giọng điệu à ời
Ngàn năm còn nức nở lời Nguyễn Du
Hồn Đồ Chiểu quyện cỏ khô
Ngàn năm dậy sóng tiếng ru đồng bằng.

Đêm 12-12-68

[Thien Sat Ma Yeu]

TÌNH QUÊ TÌNH NƯỚC


Ai yêu nước Việt Nam hơn người Việt,
Nhau rún chôn sâu giữa đất lành.
Bông trái muôn mùa không ngớt chín,
Sông đầy nước biếc, núi xanh xanh.

Luống cày mầu mỡ thơm mùi đất,
Vun bón rẫy vườn bông trái thơm.
No ấm cũng nhờ bông với trái,
Áo đời vẫn ấm, hột cơm ngon.

Kìa nước trường giang chảy uốn quanh,
Giữa giòng sông mát bóng dừa xanh,
Có cô gái trẻ nâu tà áo,
Chèo chiếc đò ngang trước bến đình.
Nào ai lăn lóc, xa quê cũ,
Mê chốn phồn hoa trắng bụi đường;
Giây phút chạnh lòng sao khỏi nhớ,
Nhớ nhà, nhớ đất, nhớ quê hương.

Nhớ quê có những đêm trăng sáng,
Sáng cả vườn xanh, cả ruộng vàng.
Con trẻ quây quần theo gót mẹ,
Lên chùa cúng Phật để dâng hương.

Nhớ tiếng vơng đưa trầm điệu nhạc,
Hoà theo tiếng hát giọng ầu ơ ....
Từ môi người mẹ thân yêu quá,
Gợi lên bao tình thuở ấu thơ .

Tiếng chày nằng nặng nện không gian,
Cùng tiếng gà trưa gáy trễ tràng,
Tiếng tập đánh vần cùng nhịp thước,
Buồn như nước chảy giữa trường giang.

Ai quên cho mượn mái tranh nâu,
Luống đất bờ ao với nhịp cầu;
Mồ mả ông bà nằm giữa đất,
Lòng người lòng đất cảm thông nhau .

Quê hương là máu, là xương thịt,
Nước mắt mồ hôi của giống nòi,
Tranh đấu từ bao nhiêu thế kỷ,
Bảo tồn gấm vóc đến muôn đời .
Còn sống ngày nào trên đất nước,
Nếu ai xâm chiếm đến quê hương,
Tình quê sẽ hoá ra tình nước:
Tình nước đúc thành súng với gươm.

Lòng dân vũ trang bằng tình cảm,
Tay dân vũ trang bằng súng đạn.
Dân đứng lên siết chặt quân hàng:
Giặc vào đây giặc sẽ rã tan...

(1955)

[Thien Sat Ma Yeu]

Tóc Thề Xứ Huế


Cuối tháng, thầy vô trường võ bị
Xa trời Đồng Khánh, học trò yêu
Xa rời Bến Ngự sông An Cựu
Nắng đục, mưa trong lắng tiếng chiều

Thầy sắp đi xa trò ở lại
Mùa hoa phượng cũ úa phai rồi
Cổng trường bỗng biến thành ga nhỏ
Trò tiễn thầy đi, ai ngậm ngùi

Lần cuối, cô học trò xứ Huế
Ngồi cho thầy vẽ bức chân dung
Nhìn trò sao bút màu run quá
Thầy sợ vẽ xong nét cuối cùng

Thầy xa Huế giữa đêm trời tối
Tránh phút giây mình tiễn biệt nhau
Thầy trẻ quá nên đa cảm lắm
Sợ nghe nức nở tiếng còi tàu

Khi cùng tiễn biệt ở sân ga
Giây phút này sao khỏi lệ sa
Trò vẫy tay chào, thầy cúi mặt
Tàu qua chở hết bóng ngày qua

Thầy mua vé chuyến đi đêm tối
Hành lý đơn sơ : áo bạc màu
Với một trái tim tràn kỷ niệm
Ngày về xứ Huế chắc còn lâu

Thầy ơi ! Có biết đêm đưa tiễn
Em mặc đồ đen, đứng cuối đường
Khóc mướt khi tàu qua xóm trọ
Lần đầu em hiểu nghĩa yêu đương

Khi bóng tàu qua trong nước mắt
Khói bay vương vấn bến sông Hương
Giam mình gác trọ, em ngồi khóc
Sương rụng đêm nay ướt mái trường

Đợi học bài xong em đốt nến
Xông hương trầm, ủ bức chân dung
Nhìn màu sắc, thấy thầy run rẩy
Vì sợ vẽ xong nét cuối cùng

Đêm nay em viết trong lưu bút
Xin gọi thầy bằng một tiếng anh
Đuôi tóc thề kèm thư mới viết
Gởi về Gia Định, mộng ngày xanh

[Thien Sat Ma Yeu]

Tuổi Tắm Mưa


Tặng L. nhớ chuyện tắm mưa năm 1941 - nay đã trở thành cố nhân

Đường vuông ngắn bao quanh nhà lồng chợ
Từ tuổi nô đùa bát ngát bao la
Em mười tuổi, anh mới mười ba
Ở truồng tắm mưa không hề ngờ ngợ

Mẹ bảo: "mười năm sau con cưới vợ"
Con mỉm cười chẳng chút thẹn thuồng
Anh ngoéo tay em, đua một quãng đường
Vừa chạy vừa hô: "Nước mưa mát quá!"

Đường bao quanh chợ Chầu Thành Rạch Giá
Sao dài vô cùng trong buổi tắm mưa

Cô bạn láng giềng trong tuổi nô đùa
Mới lên mười thích tắm mưa, te nước
Anh chạy sau, nhường cô em chạy trước
- Ai chạy thua làm dáng con ngựa trời
Anh giả đò thua nói thầm trong bụng
Để cô em hí hởn cưỡi lưng ngồi

"Con gái tắm mưa thật mau trổ mã
- Con gái nhà giàu ít đứa tắm mưa"
Lời mẹ em như lời ông Hương Quản
Thế đành thôi!... tan tác cuộc nô đùa

Đường đến trường, qua nhà cô bạn nhỏ
Đi ngoài cổng rào chẳng dám ngó vô
Tan học chiều, gặp nhau đành lánh mặt
Tan cuộc tắm mưa, lòng bỗng ngẩn ngơ

Bốn chục năm sau về thăm xứ sở
Đã nên người vẫn bỡ ngỡ làm sao
Trong lòng bỗng đổ mưa rào
Gặp em biết nói câu chào nào đây
Thưa bà!
Thưa chị!
Ô hay!
Chồng em có biết chuyện ngày tắm mưa

Gặp nhau ai cũng già nua
Dường như tóc bạc phất phơ sợi buồn
Hai lần lỡ kiếp chồng con
Về quê tìm lại dấu mòn tuổi thơ

Chia tay ở bến xe đò
Anh đừng nhắc chuyện tắm mưa, em buồn
Anh còn trôi nổi Sàigòn
Em xa xứ, giấu nỗi buồn tắm mưa
Đôi ta hết tuổi dại khờ
Hễ trời mưa, cứ vẫn vơ nỗi buồn

Mai em trở lại Sàigòn
Tiễn nhau, thôi nhắc nỗi buồn tắm mưa


Kiên Giang, Việt Nam
Rạch Giá 1970, trong một chuyến về quê

[Thien Sat Ma Yeu]

Xe Trâu

Nhà nghèo chữ nghĩa thơm mùi mực
Con nhớ muôn đời ông giáo Như (5)

Bông mướp trổ vàng dưới mái hiên
Giàu thêm chữ nghĩa, chẳng giàu tiền
Trâu già vẫn kéo xe trâu cũ
Nữa kiếp con mang nợ chủ điền .

Làng cũ sau ngày binh lửa dậy
Con không về nữa xóm Điền-Trên
Đông-Yên (6) làng cũ xa xăm quá
Mờ vết xe trâu bóng mẹ hiền .

Khi con bán chữ mua cơm áo
Tóc mẹ thúng bông rối mái đầu
Ngồi kể chuyện buồn đêm Chợ Quán
Quãng đời cay đắng, chuyện xe trâu .

Trời hởi mẹ ơi con bất hiếu
Nửa đời, sự nghiệp trắng hai tay
Tại sao con chẳng đi ăn cướp
Cho mẹ cho con bớt đoạ đày .

Tại sao trời bắt làm thi sĩ
Khóc mướn thương vay mãi chuyện đời
Mà trái tim đau giàu cảm lụy
Bị đời gạt mãi mẹ hiền ơi !

Một chiếc xe trâu, bao hột giống
Đổi cho con một kiếp làm thơ
Nếu không có mẹ, thơ và mộng
Con chết còn hơn sống kiếp hờ

Mẹ bảo : "mọi nghề đều quí trọng
Con ơi cứ sống cứ làm thơ
Bạc tiền danh vọng như mây nổi
Má vẫn gần con, dẫu xuống mồ "

Kiên Giang
(Chợ Quán đêm 9-10-63)

Chú thích:
(1) Xẻo Đước : Một con rạch ở làng Đông Yên
(2) Đông Hoà : Làng quê ngoại
(3) Đông Thái : Làng quê nội
(4) Điền Trên : Một xóm hẻo lánh khi song thân vừa ra riêng đến đây để lập nghiệp
(5) Giáo Như : thầy dạy vỡ lòng tên Như
(6) Đông Yên : Một làng ở quận An Biên (tỉnh Kiên Giang) cách quê nội, quê ngoại một ngày thuyền. Song thân đã tạo lập sự nghiệp tại làng này .