Lê Thước

[Tay Doc]

Lê Thước

Lê Thước người Châu Phong, năm sinh và năm mất đều không rõ. Cả nhà đều làm quan to dưới triều Lý: ông nội là Thuận Tông, giữ chức Trung thư và được kết duyên với công chúa Kim Thành; bố là Văn Ðạc, làm tới chức Minh tự; anh là Lê Kiếm giữ chức Tam nguyên đô tuần kiểm. Bản thân cũng giữ chức Cung hậu thư gia.

Ông có theo học sư Giới Không và sau đó cắt tóc đi tu ở núi Từ Sơn trong 6 năm, trở thành người đứng đầu thế hệ thứ mười sáu, dòng thiền Nam phương. Các vua Lý Anh Tông (1138-1175) và Lý Cao Tông (1176-1210) nhiều lần vời ra làm quan nhưng đều từ chối. Ông còn được nhiều vị quan tai mắt trong triều vì nể. Thái úy Tô Hiến Thành (1) và Thái bảo Ngô Hòa Nghĩa (2) từng xem mình là học trò của ông.

Tác phẩm: hiện còn hai bài thơ.

Chú thích:

(1) Tô Hiến Thành: (?-1179); là một trung thần cuối đời Lý, làm đến chức Nhập nội kiểm hiệu Thái phó bình chương quân quốc trọng sự dưới triều Lý Cao Tông (1176-1210).

(2) Ngô Hòa Nghĩa: (?-?); giữ chức Thái bảo dưới đời Lý Anh Tông. Chưa rõ tiểu sử.

------------------



Thị Thái Úy Tô Hiến Thành, Thái Bảo Ngô Hòa Nghĩa

Ðạm Nhiên

[Tay Doc]

Thị Thái Úy Tô Hiến Thành,
Thái Bảo Ngô Hòa Nghĩa

Ký hoài xuất tố dưỡng hung trung,
Văn thuyết vi ngôn, ý doãn tòng.
Tham dục truất trừ thiên lý ngoại,
Hy di chi lý nhật bao dung.


Dịch nghĩa:

Bảo thái úy Tô Hiến thành
và thái bảo Ngô Hòa Nghĩa

Ðã ấp ủ trong lòng ý muốn thoát ra ngoài cõi tục,
Nên khi nghe lời huyền diệu là chân thành tin theo.
Hãy trừ bỏ và đuổi sự tham muốn ra ngoài nghìn dặm,
Hàng ngày chứa chất trong lòng cái lẽ nhiệm mầu (1).


Dịch thơ:

Như muốn lìa xa cõi bụi hồng,
Vẳng nghe lời diệu, hãy vui lòng.
Ðuổi ngoài nghìn dặm niềm tham muốn,
Ðể lẽ huyền vi chứa ở trong.

Ngô Tất Tố dịch
(Văn học đời Lý)


Tin nghe theo lẽ diệu huyền,
Bởi lòng đã quyết lánh miền trần ai.
ý tham gạt bỏ dặm ngoài,
Nhiệm mầu lẽ ấy, ngày ngày chắt chiu.

Phạm Tú Châu dịch


Chú thích:

(2) Hi di: chỉ cái "tâm" bản thể rất vi diệu.

[Tay Doc]

Ðạm Nhiên

Ðạm nhiên tự thủ,
Duy đức thị vụ.
Hoặc vân thiện ngôn,
Quyền quyền nhất cú.
Tâm vô bỉ ngã,
Ký, tuyệt hòn mai
Nhật dạ trắc giáng,
Vô hình khả trú
Như ảnh, như hưởng,
Vô tích khả thú.


Dịch nghĩa:

Lặng Lẽ Hồn Nhiên

Lặng lẽ hồn nhiên giữ mình,
Chỉ có đức là theo đuổi.
Hoặc nói những lời nói tốt lành,
Khư khư giữ mãi câu nói đó.
Trong lòng không phân chia "người" và "ta",
Ðã dứt hẳn sự mờ tối.
Ngày đêm lên xuống,
Không có hình để trú ngụ.
Như cái bóng, như tiếng vang,
Không có vết tích để đi theo.


Dịch thơ:

Lấy đức làm trọng,
Thanh đạm giữ mình.
Một lời nói phải,
Ghi nhớ đinh ninh.
Lòng không bỉ, ngã,
Sáng sủa quang minh.
Ðêm ngày cảm cách,
Chẳng thấy tâm hình.
Như vang như bóng,
Vết sạch sành sanh.

Ðồ Nam Tử dịch


Hồn nhiên giữ lấy mình,
Riêng đức là gắng gỏi,
Hoặc nói lời nói lành,
Giữ cho bền câu nói.
Lòng không kể "người", "ta",
Dứt hẳn điều mờ tối.
Ðêm ngày dẫu xuống lên,
Không có hình gửi lại.
Như chiếc bóng, tiếng vang,
Tìm vết theo khó nổi.

Nguyễn Huệ Chi - Băng Thanh dịch