Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Thanh Tịnh



Thanh Tịnh tên thật là Trần Thanh Tịnh ; sinh ngày 12 tháng 2 năm 1913 ,tại làng Dưỡng Nỗ ,tỉnh Thừa Thiên . Trước học trường Đông Ba ,kế đó là trường Pellerin ( Huế ) . Sau khi đỗ bằng Thành chung , ông dạy tư ở Huế . Ông thường viết cho các báo :
_ Phong hoá
_ Ngày nay
_ Tinh hoa
_ Hà nội báo
_ Tiểu thuyết thứ năm ….
Năm 1936 , ông cho xuất bản tập thơ đầu tay Hận chiến trường . Thơ ông thường đăng báo nhiều hơn là xuất bản tập thơ . Ông chẳng những là nhà thơ mà còn là cây bút chuyên viết truyện ngắn như :
_ Quê mẹ ( thuộc khuynh hướng hồn quê , Đời nay xuất bản 1941 )
_ Chú tôi ( hoạt kê )
_ Ra làng ( phong tục )
_ Ngậm ngải tìm trầm ( truyện ký , Hà nội tân văn 1941 )
_ Hài cốt của anh em Tây Sơn , hiện ở đâu ( khảo cứu , Hà nội báo , 1936 )

Thanh Tịnh là người chiếm giải nhất đồng hạng với thi sĩ Phạm Đình Bách trong cuộc thi thơ tháng Hai số 5 ngày 5-2-1936 do Hà Nội báo tổ chức .

[Ngao_0p]

Hoài Thanh - Hoài Chân viết về Thanh Tịnh trong Thi nhân Việt Nam :
Thanh Tịnh Họ Trần, sinh ngày 12-12-1913 ở làng Dưỡng Nỗ (Thừa Thiên). Học: Trường Đông Ba, trường Pellerin (Huế). Có bằng thành chung, hiện dạy tư ở Huế.
Đã viết giúp: Phong hóa, Ngày nay, Hanội báo, Tiểu Thuyết thứ năm, Tinh hoa …
Đã xuất bản: Hận chiến trường ( 1936)
Xem thơ Thanh Tịnh cái cảm giác trổi nhất của tôi là thấy một cái gì cứ dàn trải, dàn trả hoài mà lại lỏng. Có lẽ là một mặt hồ. Cũng chưa đúng. Hồ còn có bờ, có hình nhất định. Ơ ûđây không có bờ, và nước, âu cũng phải gọi là nước, cứ chảy tràn lan. Những cảnh sắc in hình trên mặt nước vẫn thường thay đổi, có khi là một cây liễu rủ, cũng có khi là một lũy tre. Nhưng sắc dầu có khác cảnh bao giờ cũng chỉ ngần ấy nước mà thôi. Có một lần người ta bỗng thấy mặt nước dựng lên một lâu đài xương máu, nhưng khi người ta tới nơi, nó lại biến đâu mất. Thì ra một ảo ảnh.
Kể chỗ này cũng trống trải. Hình như đằng kia có vài ngọn núi. Nhưng đây vẫn là nơi hò hẹn của những ngọn gió bốn phương. Một lần gió đến, nước không buồn cưỡng, cứ tự nhiên lướt theo chiều gió. Nhưng gió qua lại thôi và rồi nó cũng giữ được cái mềm mại, cái ẩn ước là bản sắc của nó.

[Ngao_0p]

Tơ Trời Với Tơ Lòng

Còn nhớ hôm xưa độ tháng này
Cánh đồng xào cạc gió đùa cây .
Vô tình thiếu nữ cùng ta ngắm
Một đoạn tơ trời lững thững bay .

Tơ trời theo gió vướng mình ta ,
Mỗi khắc bên nàng nhẹ bỏ qua
Nghiêng nón nàng cười , đôi má thắm ,
Ta nhìn vơ vẩn áng mây xa .

Tìm dấu hoa xưa giữa cánh đồng .
Bên mình chỉ nhận lúa đầy bông .
Tơ trời lơ lững vươn mình uốn
Đến nối duyên mình với …cõi không .

( Phong hóa )

Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Mòn mỏi

_ Em ơi nhẹ cuốn bức rèm tơ
Tìm thử chân mây khói tỏa mờ
Có bóng tình quân muôn dặm ruổi
Ngựa hồng tuôn bụi cõi xa mơ .

_ Xa nhìn bên cõi trời mây ,
Chị ơi em thấy một cây liễu buồn .

_ Bên rừng em hãy lặng nhìn theo ,
Có phải chăng em ngựa xuống đèo ?
Chị ngỡ như chàng lên tiếng gọi
Trên mình ngựa hí lạc vang reo

_ Bên rừng ngọn gió rung cây ,
Chị ơi con nhạn lạc bầy kêu sương .

_ Tên chị ai gieo giữa gió chiều ,
Phải chăng em hỡi tiếng chàng kêu ?
Trên dòng sông lặng em nhìn thử
Có phảI chăng người của chị yêu ?

_ Sóng chiều đùa chiếc thuyền lan ,
Chị ơi con sáo gọi ngàn bên sông …
Ô kìa ! bên cõi trời đông
Ngựa ai còn ruổi dặm hồng xa xa ?

_ Này lặng em ơi lặng lặng nhìn
Phải chăng mình ngựa sắc hồng in .
Nhẹ nhàng em sẽ buông màn xuống ,
Chị sợ trong sương bóng ngựa chìm .

_ Ngựa hồng đã đến bên hiên ,
Chị ơi trên ngựa chiếc yên vắng người .

( Báo tinh hoa )

Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Lời Cuối Cùng

I
_ Rồi một hôm , nếu về , cha hỏi :
Mẹ ở đâu ? con biết nói sao ?
_ Con hãy bảo : trông cha mòn mỏi
Mẹ từ trần sai mấy tháng đau .

II
_ Nếu cha hỏi sau nhà vắng vẻ ?
Mẹ khuyên con hãy trả lời sao ?
_ Con lặng chỉ bình hương khói rẽ .
Và trên giường chỉ đĩa dầu hao !

III
_ Nếu cha hỏi cặp đào trước ngõ
Sao chỉ còn một gốc ngả nghiêng ?
_ Con sẽ chỉ một cây đào nhỏ
Bên cây tùng , rồi đứng lặng yên .

IV
_ Còn mồ mẹ , nếu cha muốn biết ,
PhảI hướng nào , con nói cùng cha ?
_ Con lặng chỉ bầu trời xanh biếc
Và bên trời chỉ nội cỏ xa !

( Hà nội báo số 5 ngày 5-2-1936 )

Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Hoa Giấy Và Hoa Đồng Quê

Ngượng như thôn nữ mới lên Kinh
Như quả tim non đượm máu tình ,
Ngơ ngác cô nhìn xem lặng lẽ
Muôn nghìn vẻ lạ sắc tươi xinh .

Cô đem so sánh vẻ cao sâu ,
Của chốn phồn hoa với ruộng bầu
Như cảnh muông màu cô ví với
Sắc đồng lúa chín nước ao thâu .

Bên hồ trong biếc nước phung rơi
Những gái Thần kinh ghé lại ngồi ,
Vui vẽ cùng nhau thi rẽ tóc
Đếm màn hoa giấy quyến hoa khôi .

Bất giác cô em cũng chạnh lòng
Đưa tay nhẹ rẽ mớ tơ xuân
Mớ tơ ngày tháng sương trời điểm
Buồn để cô em lụy nhỏ dòng .

( Hà Nội báo số 13 , 1-4-36 )


Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Cô Láng Giềng Tôi

Cô láng giềng tôi đẹp mặn mà ,
Môi hồng luôn điểm nụ cười hoa
Gặp tôi qua ngõ thì cô đã
thỏ thẻ :” Mời anh ghé lại nhà .”

Bên đường tôi ngắt cánh hoa lê
Bỗng gặp cô em gánh gạo về
Trên gạo cô mời tôi đến để :
Thúng này sách vở , thúng này ..lê .

Tôi si giọng hát của cô em
Trong trẽo , thơ ngây giọng rĩ rền ,
Gấp sách tôi ngồi vơ vẩn mộng
Giật mình canh vạc đã kêu đêm .

Một hôm tôi viết bức thi tình
Tạm biệt cô em đến Đế kinh .
Đôi má ửng hồng cô đến nói ,
Nói hoài chỉ được : “ Em yêu anh “.

.. Về nhà độ ấy nhãn còn non
Cách mặt cô em mấy hạ tròn ,
Thổn thức bên nhà hơi hát nhẹ
Nhẹ nhàng mới biết hát … ru con .

( Hà nội báo số 17 , 29 – 4 – 36 )


Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Thất Vọng Trên Thất Vọng
    ( Gởi , MC . Hà Nội )


Nương tử ơi !Ta tìm gì được
Bóng vô tình trên nét tiên nga
Hay lời thừa trong giọng trầm ca
Để quên nỗi nhớ thương ngày trước .

Nương tử ơi ! Ta mong tìm mãi
Vẻ bơ phờ trên dáng diệu tiên
Để lừa ta sắc đẹp u huyền
Mà buổi ấy lòng ta tê tái .

Nương tử ơi ! Sắc trang kiều mỹ ,
Tìm đâu ra vẻ úa minh hoa
Nét thô sơ của sắc đậm đà
Mà ta muốn tầm thường vô vị .

Ác thật ! nàng ơi ! ta ác thật !
Vì quá ưa nàng kém vẻ xuân
Và luôn phai những nét sắc thần
Mà lắm phút ta quên trờI đất .

Là vì , nàng ơi ta muốn dối
Mảnh u tình tha thiết của ta .
Nhưng vết trần đâu bợn huyền nga
Nét thường tụ , mà mong an ủi .

( Hà nội báo số 20 , 20-5-36 )

[Ngao_0p]

Tiếng Gọi Của “ Con Tim “


I . Lan Anh em ở đâu ?
Trời tuôn giọt lệ sầu .
Tìm em cùng phương nẻo
Đồng ruộng , núi , ngàn sâu .

II. Trong sương anh tìm em ,
Sương bạc hóa sương đêm .
Sương đêm đầy lạnh lẽo ,
Trời lặng , xóm làng êm .

III . Tên em anh lớn kêu ,
Đáp anh có gió chiều .
Gió chiều đùa tơ liễu ,
Tơ liễu gợi tình yêu .

IV . Yêu em gái giang hồ ,
Đường đời thân thế cô ,
Phòng xuân em khóc lạnh ,
Sương lạnh lệ em khô .

V . Gặp em giữa chiều vàng .
Chia tay đêm ấy tan .
Đêm tan tình chưa cạn ,
Lệ cạn em buồn than .

VI . Em than đời em mờ ,
Vì em chỉ biết mơ .
Mơ tan tình nhân biệt ,
Từ đấy em ngẩn ngơ .

VII . Nhưng em , Lan Anh ơi !
Đời em vẫn trong ngời .
Mặc dầu thân em đọa ,
Con thuyền giữa biển khơi .

VIII . Vì tình rất thiêng liêng ,
Xa cao cõi mộng huyền .
Con tim trần máu nóng ,
Tạo được cõi thần tiên .

IX . Nhưng em chẳng nghe anh ,
Em nghe tiếng thị thành .
Thị thành đầy cát bụi ,
Bỏ lại , nước , trời xanh .

X . Thế rồi buổi xuân tươi ,
Sương rơi lệ anh rơi .
Sương rơi cành liễu đón ,
Lệ anh tản giữa trời …

XI . Đồng ruộng núi ngàn sâu !
Tìm em cùng phương nẻo .
Trời tuôn giọt lệ sầu ,
Lan Anh em ở đâu ???

( Đồng quê )


Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Vàng , Máu

Nào những buổi bình minh nắng gội
Tắm gốc rừng run rẩy dưới sương mai ,
Thì giữa ngàn cây thác đổ rền tai
Vài cô gái trần truồng bì bõm lội .

Mấy cô đãi vàng trên dòng thác
Giữa voi gầm , gió hú , hồ rình xa
Và giữa ngàn linh , rừng thẳm bao la
Đàn trăn lục lươm mồi trên nước bạc .

Nước lay đá , hâm hùng như say phản
Chần các cô bên mỏm đá nhám xanh ,
Đoạn cúi lôi theo theo gậm núi loanh quanh
Vung máu nhuộm hang sâu màu đỏ loãng !

Trong lúc ấy các ngai vàng chói lọi
Bốn phương trời rạng rỡ ánh kim thoa
Buổi tiệc đêm trong điện các hương pha
Nghìn thanh nữ đầy thân vàng loáng ngợi …

Hay thiếu phụ cơng con trên lưng nặng
Đãi cát vàng bên hóc núi cheo leo
Thấy vàng trôi , nàng hớn hở vơi theo
Vô ý ngã , con rơi , dòng lôi thẳng .

Nàng hốt hoảng đuổi vàng theo con dại
Thì bên chân vàng đứng , xoáy không trôi
Cúi lượm lên , nàng bỗng ngã : con ôi !
Nước lùa mẹ theo con , dòng thác chảy :

Trong lúc ấy các ngai vàng chói lọi .
Bốn phương trời rạng rỡ ánh kim thoa
Buổi tiệc đêm trong điện các hương pha
Nghìn thanh nữ đầy thân vàng loáng ngợi …

  Bích Đào Thanh Tịnh (Đồng quê )
  ( Hà- nội báo , số 27 , ngày 8-7-1936)

[Ngao_0p]

Tình Yêu

Ai đi nghiêm khắc với tình yêu ,
Với kẻ mơ hoa mộng gió chiều ,
Ngọn gió chiều vàng lay lá rụng .
Chiều vàng thường vắng tiếng tim kêu !

Tình câm ai khiến gió im hơi .
Khí lạnh sương lam tỏa mịt trời ,
Chiến nhạn mất bày , sương gió gọi
Gió ngừng , sương lạnh bóng chim rơi !.

Tình yêu là giải áng mây bay ,
Là nước sông trôi cuộn tháng ngày ,
Mây vẫn thay hình hôn gió nhẹ .
Nhẹ nhàng nước quyện bóng chim bay .

Tình yêu thường với sắc thiên nhiên .
Đào tạo ra nên cảnh mộng huyền ,
Như điểm son tình cô thiếu phụ
Uốn mình thôn nữ nét duyên tiên .

Tình yêu thường mượn sắc hoa tươi
Để điểm cô em mấy nụ cười ,
Mượn liễu buông mành thêm mái tóc ,
Mượn hồ thu nhuộm nét xuân tươi .

Nhưng , thời gian xóa vết yêu thương .
Trong quả tim tình tắm lệ sương ,
Chỉ để bên lòng hương vị cũ
Của hồn hoa nhẹ lúc tà dương .

Vì tình là một bóng lan man
Theo dõi non xanh trải dặm ngàn ,
Khi ẩn bên lòng cô thiếu nữ ,
Êm đềm như mộng lúc mơ tan …

… Nghe lời sắc Đẹp tiếng tình kêu
Tim rụng hôm qua , một buổi chiều ,
Một buổi chiều tàn sương lạnh nhắn ;
Ai đành nghiêm khắc với tình yêu …

                      (Đồng quê )

Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Nắng Mai

Ẩn mình sau ngành dương
Trộm rây phấn vàng hương
Mặt trời ghẹo thiếu nữ
Thiêm thiếp trong phòng sương .

Nắng vàng giỡn trên má
Cô mơ tình nhân hôn
Cặp môi từ từ rã
Cô vui với mộng hồn .

Giật mình nắng chói ran
Bên hiên sáo gọi ngàn
Cô em nghiêng mình thẹn
Quàng chăn , ngủ vội vàng .

( Hà Nội báo số 19 , 13-5-36 )


Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Muôn Bến


Sóng lụa đưa thuyền đỗ bến mơ ,
Trời dồn nẻo khuất khách bơ vơ .
Thuyền trôi muôn bến tình quay lái ,
Khách vọng chờ xa một bến bờ .

Miệt mài thuyền chảy nối mênh mông
Rủ nắng thu tơ dính cạnh lòng ,
Khách lặng quay nhìn muôn bến khuất
Tiếc thầm như gió quyện trời không ?

Thuyền trôi không bến tiếng không vang ,
ĐờI chảy quen sông đỡ lạ ngàn ,
Nhưng một chiều thu thuyền bỗng đỗ
Bên bờ sông trắng gió lan man .

Khách ghé nhưng lòng chẳng ghé theo
Buồn vương trong bước nước sông reo ,
Chiều đưa tiếng gọi giang hồ vẳng
Khách trở về sông lặng thả chèo .

    ( Ngày nay , số 22 , 17-8-1940 )


Thanh Tịnh

[Ngao_0p]

Tiếng Gọi Của Đồng Quê

              Đạm đạm trường giang thủy
              Du du tống khách tình
              Lạc hoa tương dữ hận
              Đáo địa nhất vô thanh .
                          ( Thơ xưa )


Còn khổ gì hơn lúc xế chiều ,
Em không trông thấy bóng người yêu .
Mơ màng em đợi tình quân gọi ,
Khắc khoải bên đồng tiếng dế kêu .

Dế kêu ran tận chân trời
Thương anh , em gọi nhưng lời không đi .
Phương em đứng ngóng phương gì ?
Mà chiều tháng trước anh đi không về .

Mưa phùng tháng trước khắp vùng quê
Quảy gánh em không quản nặng nề
Đưa tận bến thuyền em trở bước ,
Đau lòng em ngắm cánh buồm lê .

Buồm lê trắng xóa phương ngàn
Chập chờn khi hiện khi tàn trong sương
Thuyền anh theo nước dòng Hương
Bơ vơ , nội cỏ rừng dương , em về .

Em vền nhằm buổi tối mù đen ,
Leo lét hai bên ánh sáng đèn
CuốI xóm anh nghe chồng cợt vợ ,
Nhà em thui thủi một mình em .

Một mình em chuyển xe tơ
Gió lòm khe cửa em mơ anh về .
Ngoài hiên mưa gió dầm dề
Buồn ôm gối lạnh em kê má hồng .

RồI đêm ấy qua , đêm khác qua ,
Bao nhiêu đêm lặng bấy đêm mà ,
Bên thềm trăng giãi sương rơi lạnh
Mãi nhắc em hay anh vắng nhà …

( Hà-nội báo số 15 , 15-4-36 )

Thanh Tịnh